Waarom Autistici/Inventati in september 2026 stopte

Autistici/Inventati (A/I), een Italiaans vrijwilligerscollectief dat niet-commerciële digitale diensten aanbood, maakte op 6 september 2026 bekend ermee te stoppen. De beslissing volgde elf dagen nadat de Verenigde Staten het collectief hadden aangewezen als Specially Designated Global Terrorist (SDGT), een sanctiestatus. Daarna werden zowel het belangrijkste domein als de toegang tot geldstromen geraakt. 117

Niet alleen een website ging verloren

A/I zei alle diensten af te bouwen en gebruikers te helpen hun gegevens veilig te stellen. Het collectief bood sinds 2001 onder meer e-mail, webhosting, mailinglijsten en blogs aan. 1119

De gevolgen waren groot: volgens cijfers van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken ging het om ongeveer 16.000 mailboxen, 1.500 websites, 5.500 mailinglijsten en 10.000 blogs. 1

Daarnaast beheerde A/I chat-, videobel- en streamingdiensten, plus voorzieningen rond privacy en anonimiteit. 21 Het wegvallen van A/I betekende dus dat gemeenschappen niet alleen een domeinnaam kwijt waren, maar ook communicatie- en publicatiemiddelen dreigden te verliezen.

Waarom autistici.org onbereikbaar werd

Op 28 augustus werd autistici.org onbereikbaar nadat Public Interest Registry (PIR), de in de Verenigde Staten gevestigde beheerder van het .org-register, het domein de status serverHold gaf. PIR verklaarde volgens Reuters juridisch verplicht te zijn het domein op te schorten. 1

Die status betekent niet per se dat de achterliggende servers zijn uitgezet. Een serverHold voorkomt dat het domein normaal via DNS wordt gepubliceerd of vertaald naar het bijbehorende serveradres. Daardoor leidt de naam niet meer naar de diensten erachter. A/I stelde dat technische gegevens wezen op een blokkade op register-niveau, maar zei ook dat de precieze formele besluitvorming niet openbaar was. 16

Waarom Banca Etica de rekening opschortte

Banca Etica liet weten dat de Amerikaanse sanctieaanwijzing het risicoprofiel van A/I omhoog dwong. De bank schortte de rekening van de vereniging tijdelijk op, terwijl zij verduidelijking vroeg en de gevolgen van de aanwijzing onderzocht. 6

A/I zag dat anders: volgens het collectief was de maatregel een te vergaande reactie uit angst voor Amerikaanse sancties, en geen automatisch gevolg van een Italiaans of Europees verbod. Dat is het standpunt van A/I; de bank omschreef haar besluit als een voorzorgsmaatregel binnen het risicobeheer. 67

Samen met de domeinblokkade en de gemelde opschorting van de PayPal-donatierekening beperkte dit de praktische basis voor een dienst die op vrijwilligers en donaties draaide sterk. 311

Amerikaanse beschuldiging, scherpe ontkenning door A/I

De Amerikaanse aanwijzing was gebaseerd op de beschuldiging dat A/I via digitale infrastructuur — waaronder hosting en communicatiediensten — financiële, materiële of technologische steun had verleend aan gewelddadige extreemlinkse groepen en organisaties die onder sancties staan. 21

A/I verwierp het terrorisme-etiket volledig. Het beschreef zichzelf als een vrijwilligerscollectief dat digitale zelfverdediging, privacy en communicatiemiddelen aanbiedt aan individuen, groepen en verenigingen. Volgens A/I was het doel vrije, autonome en privacyvriendelijke infrastructuur in stand te houden, niet terrorisme te ondersteunen. 1921

Waarom het collectief toch stopte

A/I had aanvankelijk gezegd weerstand te willen bieden zolang er reële mogelijkheden waren. Uiteindelijk concludeerde het dat doorgaan gebruikers, vrijwilligers, hun naasten en sympathiserende gemeenschappen zou kunnen blootstellen aan onvoorspelbare juridische en financiële gevolgen. 17

Het collectief zei van niemand „heroïsche” offers te willen vragen om de dienstverlening overeind te houden. In die afweging woog de bescherming van de mensen rond het project zwaarder dan het voortzetten van een dienst die volgens A/I niet langer betrouwbaar veilige, niet-commerciële communicatiemiddelen kon bieden. 17

De stopzetting kwam daarmee niet alleen voort uit de Amerikaanse aanwijzing zelf, maar vooral uit de directe operationele effecten ervan: een geblokkeerd publiek domein, beperkte toegang tot donaties en bankdiensten, en een risicoomgeving die A/I niet verantwoord op gebruikers en vrijwilligers wilde afwentelen. 117