Twee droneaanvallen brengen commerciële scheepvaart op de Zwarte Zee opnieuw in gevaar

De aanval beschadigde de brug en de verblijfsruimten van het schip. Ondanks die schade bleef het vaartuig volgens de meldingen operationeel en voer het verder richting Trabzon in Turkije.

Wie is de eigenaar van de Volgo Balt 226?

De informatie over eigendom en beheer loopt uiteen. Verschillende bronnen noemen Azov Shipping als eigenaar. Andere berichten spreken van een schip van of geëxploiteerd door Primavera Marine, een onderneming uit de Marshalleilanden. Ook wordt het schip in andere berichtgeving omschreven als geëxploiteerd door een Turks bedrijf.

De meest zorgvuldige omschrijving is daarom dat de Volgo Balt 226 onder Comorese vlag vaart en dat eigendom en beheer door verschillende media verschillend zijn beschreven. In de beschikbare bronnen is geen betrouwbare publieke toeschrijving van de aanval vastgesteld.

Wat gebeurde er met de RMS TEAM?

Het ernstigere incident betrof de containerschip RMS TEAM, die wordt geëxploiteerd door de Turkse onderneming Akkon Lines. Het schip voer van Gemlik in Turkije naar Novorossiejsk in Rusland toen Akkon Lines op 21 augustus meldde dat het door een drone was aangevallen.

Na de aanval brak brand uit, onder meer in de verblijfsruimten en de machinekamer. Het vuur verspreidde zich vervolgens richting de containers. De bemanning gaf een noodsignaal en verliet het schip. Een passerend vaartuig redde 11 bemanningsleden; één persoon bleef vermist, volgens de noodmelding van de exploitant en daaropvolgende berichten.

Akkon Lines stelde dat de schade zo groot was dat het schip en de lading konden worden aangemerkt als een constructief totaalverlies. Dat is een verzekeringsterm voor een situatie waarin reparatie economisch niet langer haalbaar lijkt. Het gaat hier om het voorlopige oordeel van de exploitant, niet om een onafhankelijk afgeronde bergings- of verzekeringsbeoordeling.

Ook over het laatste AIS-signaal van de RMS TEAM bestaan tegenstrijdige berichten. Eén rapport plaatste het laatste signaal op 20 augustus op ongeveer 174 kilometer van Novorossiejsk. De bewering dat het schip op 18 augustus ten noordoosten van Samsun lag, is door de sterkere beschikbare bronnen niet onafhankelijk bevestigd.

Waarom zijn deze aanvallen belangrijk?

De twee incidenten vonden plaats tijdens een bredere escalatie in augustus, waarbij koopvaardijschepen, havens, graanterminals en infrastructuur met militaire banden aan beide kanten van het conflict tussen Rusland en Oekraïne doelwit waren. Volgens Reuters verstoren aanvallen op schepen, havens en exportterminals de aanvoer van graan en olie en verandert de Zwarte Zee daarmee in een belangrijk knelpunt voor de wereldhandel.

Tot en met 18 augustus zouden minstens vijf graanschepen zijn aangevallen bij de Russische havens Novorossiejsk en Toeapse. Een grote Oekraïense aanval op Novorossiejsk dwong volgens berichtgeving op basis van verklaringen van functionarissen en bronnen uit de sector bovendien twee graanterminals tijdelijk hun activiteiten stil te leggen.

Andere incidenten die in eerste berichten werden genoemd — waaronder een aanval op een schip van Rosatom, het uitschakelen van een Duitse bulkcarrier bij Odesa en schade aan een Turks schip bij Novorossiejsk — zijn op basis van de aangeleverde bronnen niet voldoende onderbouwd om hier als bevestigde feiten te presenteren.

Gevolgen voor graan en andere grondstoffen

Verstoringen van de scheepvaart op de Zwarte Zee zijn van groot belang omdat Rusland en Oekraïne belangrijke graanexporteurs zijn. Via de regio worden daarnaast olie en andere grondstoffen vervoerd. Reuters meldde dat de Oekraïense graanexport in de eerste twee weken van augustus ongeveer 75 procent lager lag dan een jaar eerder, doordat transporten via havens aan de Zwarte Zee vrijwel stilvielen.

De aanvallen brengen ook directe kosten met zich mee voor reders en vrachtvervoerders. Denk aan een groter oorlogsrisico, vertragingen en druk op verzekerings- en vrachtmarkten. Reuters meldde dat twee grote graanterminals in Novorossiejsk na de aanval van 12 augustus tijdelijk werden gesloten. Die dag stegen tarwefutures met ongeveer 3 procent.

De aangeleverde informatie bevestigt niet onafhankelijk de bewering dat de tarweprijzen 25 procent boven het niveau van januari 2026 lagen. Zonder sterkere marktgegevens moet dat cijfer daarom niet als vaststaand worden gepresenteerd.

Oproep om de burgerlijke scheepvaart te beschermen

Volgens berichtgeving stuurde Oekraïne via een tussenpartij een voorstel aan Rusland om aanvallen op burgerdoelen op de Zwarte Zee te staken. Reuters meldde op 13 augustus dat Kyiv nog op een reactie wachtte.

Voor de specifieke bewering dat Turkije tijdelijke veiligheidsmaatregelen nam op basis van het Verdrag van Montreux is in de beschikbare bronnen onvoldoende bevestiging te vinden. Daarvoor is een verklaring van de Turkse autoriteiten of een andere gezaghebbende primaire bron nodig.

De belangrijkste conclusie

De Volgo Balt 226 en de RMS TEAM laten twee verschillende niveaus van risico voor de commerciële scheepvaart zien. Het ene schip liep schade op maar kon doorvaren met een ongedeerde bemanning. Het andere vloog in brand, werd verlaten en heeft volgens de beschikbare meldingen één vermist bemanningslid.

In combinatie met de aanvallen op graanschepen en exportterminals laten de incidenten zien dat de veiligheidscrisis op de Zwarte Zee steeds meer gevolgen heeft voor civiele vaarroutes en de aanvoer van voedsel en grondstoffen — en niet alleen voor militaire doelen.