Wereldwijde aandelenmarkten reageerden maandag 24 augustus voorzichtig op de aankondiging van de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent. Hij lanceerde ‘Operation Economic Outcast’, een campagne om Iran en bedrijven die de financiële en commerciële netwerken van het land ondersteunen verder onder druk te zetten.
De belangrijkste boodschap van de handelsdag was echter niet een plotselinge olieschok. Vooral technologieaandelen stonden onder druk. De S&P 500 verloor 0,28% en de Nasdaq 0,76%, terwijl de olieprijs met ruim 2 dollar per vat daalde.
17
18
Wat houdt ‘Operation Economic Outcast’ in?
De Amerikaanse regering presenteerde de campagne als een poging om de economische banden van Iran door te snijden. Tegelijkertijd kregen bedrijven en landen de waarschuwing dat handel met Teheran hun toegang tot het Amerikaanse financiële systeem in gevaar kan brengen.
1
2
5
De aangekondigde maatregelen richten zich op vijf gebieden:
- digitale activa;
- technologie;
- goud;
- luchtvaart; en
- scheepvaart.
6
7
10
Het gaat om een uitbreiding van de zogenoemde secundaire sancties. Daarbij kunnen niet alleen Iraanse partijen worden bestraft, maar ook buitenlandse bedrijven en financiële instellingen die zaken met Iran blijven doen. De eerste aankondiging werd tegelijkertijd omschreven als een ‘waarschuwingsschot’: grote financiële instellingen in landen die handel met Iran faciliteren, werden niet direct bestraft.
5
12
Hoe bewogen de belangrijkste beursindices?
De slotstanden in verschillende regio’s liepen maandag uiteen:
| Index |
Slotstand |
Beweging |
| KOSPI |
6.696,96 |
-3,12% 14 |
| Hang Seng |
25.517,33 |
-1,89% 14 |
| Nikkei 225 |
65.528,09 |
-0,74% 44 |
| Shanghai Composite |
3.882,01 |
-0,59% 43 |
| Sensex |
77.369,11 |
-0,22% 45 |
| Nifty 50 |
24.219,05 |
-0,14% 45 |
| S&P/ASX 200 |
9.163,30 |
+0,66% 35 |
| DAX |
26.106,60 |
-0,11% 33 |
| FTSE 100 |
10.854,32 |
+0,35% 31 |
Europese aandelen bleven per saldo vrijwel onveranderd. De pan-Europese STOXX 600 sloot vlak, terwijl de DAX licht daalde en de FTSE 100 terrein won.
19
28
31
Waarom kregen Zuid-Korea en Hongkong de hardste klappen?
De grootste verliezen waren te zien in markten met een hoge blootstelling aan technologie en halfgeleiders. De KOSPI daalde 3,12% doordat beleggers winst namen op chipbedrijven in aanloop naar de kwartaalresultaten van Nvidia. Daardoor was Zuid-Korea extra gevoelig voor de stemming rond kunstmatige intelligentie en halfgeleiders.
23
51
De Hang Seng in Hongkong verloor 1,89%. De relatief grote blootstelling aan technologie en China maakte de index kwetsbaar voor dezelfde wereldwijde risicoaversie. Beleggers hielden bovendien rekening met de mogelijke gevolgen van strengere sancties voor bedrijven en handelspartners die banden met Iran hebben.
5
14
De Nikkei 225 daalde 0,74% en de Shanghai Composite verloor 0,59%. Dat verschil wijst erop dat beleggers maandag niet simpelweg alle geopolitieke risico’s opnieuw waardeerden. De samenstelling van de indices en de verwachtingen rond technologie-inkomsten speelden eveneens een grote rol.
17
18
Waarom bleef India relatief goed liggen?
De Indiase Sensex verloor 0,22% en de Nifty 50 daalde 0,14%. Daarmee bleven de verliezen beperkt in vergelijking met veel andere Aziatische markten.
45
Dat betekent niet dat India ongevoelig is voor de ontwikkelingen. Een langdurig hogere olieprijs zou de Indiase importrekening verhogen en de inflatiedruk versterken. Ook zou de vraag naar dollars van energie-importeurs kunnen toenemen. Dat kan de roepie onder druk zetten en de winstmarges van bedrijven aantasten.
Vooralsnog ging het maandag vooral om een toekomstig risico. De olieprijs daalde juist tijdens de handelsdag. West Texas Intermediate, de Amerikaanse referentieprijs, werd ongeveer 2,5% goedkoper en kwam uit op 84,89 dollar per vat. Brentolie daalde eveneens circa 2,5% naar 92,06 dollar.
8
De lagere olieprijs en een daling van de Amerikaanse obligatierentes boden enige steun. Dat helpt verklaren waarom de marktreactie ordelijk bleef en niet ontaardde in brede paniek.
18
Australië vormde een uitzondering. De S&P/ASX 200 steeg 0,66% naar 9.163,30 punten.
35 De index profiteerde van een andere sectorale samenstelling, terwijl beleggers elders vooral technologieaandelen verkochten en hun verwachtingen rond energie en grondstoffen bijstelden. Eén handelsdag is echter onvoldoende om van een blijvende verschuiving in regionale marktleiders te spreken.
Waar letten beleggers nu op?
De aandacht verschuift naar een drukke week met belangrijke macro-economische cijfers en bedrijfsresultaten. Beleggers kijken onder meer naar de resultaten van Nvidia, de bijeenkomst van centrale bankiers in Jackson Hole en een nauwlettend gevolgd inflatierapport. Deze gebeurtenissen kunnen de verwachtingen voor technologiewaarderingen, obligatierentes en het toekomstige rentebeleid van de Amerikaanse Federal Reserve beïnvloeden.
17
20
De praktische conclusie is helder: de volgende grote marktbeweging hangt mogelijk minder af van de aankondiging zelf dan van de uitvoering ervan. Belangrijke vragen zijn of de sancties daadwerkelijk strenger worden gehandhaafd, of de spanningen gevolgen krijgen voor scheepvaart of olieaanvoer in de Golfregio en of de cijfers van Nvidia de handel in halfgeleiders opnieuw aanjagen of juist afremmen.
Op 24 augustus werd vooral onzekerheid ingeprijsd — geen volledige financiële schok. De wereldwijde aandelenmarkten zakten licht, Europese beurzen bleven nagenoeg vlak en in de Verenigde Staten woog de zwakte van technologie zwaarder dan de directe gevolgen van de nieuwe Iran-maatregelen.
17
18