Oekraïense droneaanvallen troffen tussen 8 en 11 oktober 2026 drie datacenters van Yandex, in Sasovo, Kaluga en Vladimir. De aanvallen beschadigden infrastructuur en verstoorden diensten. Yandex regelde hulp voor klanten van zijn clouddienst die hun gegevens en diensten naar andere aanbieders wilden verplaatsen.
Een andere bewering — dat de storingen Russische politieke bots het zwijgen oplegden — gaat verder dan wat de beschikbare verkeersgegevens laten zien.
Wat gebeurde er bij de drie locaties?
- Sasovo, 8 oktober: Het datacenter in de oblast Rjazan raakte zwaar beschadigd en werd stilgelegd. Volgens berichten brak er brand uit.
6
17
- Kaluga, 9 oktober: Een tweede locatie raakte beschadigd; meerdere infrastructuurmodules vielen uit. Er is niet gemeld dat het hele complex werd stilgelegd.
9
17
- Vladimir, 11 oktober: De clouddienst van Yandex meldde dat het datacenter na een nieuwe aanval de werkzaamheden had opgeschort. Het was de derde getroffen locatie in vier dagen.
25
Volgens berichten ondervonden meer dan 80 diensten van Yandex en aanverwante partijen problemen, waaronder clouddiensten, bankapps en vervoersdiensten. Dat aantal is een gerapporteerde schatting, geen onafhankelijk gecontroleerde telling.
3
4
Wat is bekend over YandexGPT en betaaldiensten?
Volgens berichten stonden in Sasovo twee van de drie supercomputers van Yandex voor machinelearning. Het is echter onduidelijk wat er na de aanval met die systemen is gebeurd. De beschikbare informatie laat niet zien welke systemen voor het trainen of gebruiken van YandexGPT beschadigd raakten, of dat specifieke supercomputers zijn vernietigd.
2
21
Er zijn ook meldingen van storingen bij bankapps en verwante diensten. De aangeleverde berichtgeving maakt niet duidelijk welke betaaldiensten precies uitvielen of hoelang afzonderlijke functies niet beschikbaar waren.
3
4
Hulp voor getroffen cloudklanten
Yandex maakte afspraken met Selectel, K2Cloud en VK Cloud om getroffen klanten van Yandex Cloud te helpen hun gegevens en diensten te verplaatsen. De aanbieders stelden extra specialistische teams beschikbaar en boden eenvoudigere aansluiting en flexibele financiële voorwaarden.
17
18
Dat wijst op een plan om klanten over te zetten, maar bewijst niet dat alle migraties zijn afgerond. Volgens berichten waren de hersteltermijnen voor beschadigde apparatuur nog onbekend.
18
Wat de daling in Cloudflare-verkeer wél laat zien
Gegevens van Cloudflare Radar die in berichtgeving werden aangehaald, tonen een sterke daling van geautomatiseerde HTTP-verzoeken vanuit Yandex’ netwerk AS13238. Volgens een van de berichten stonden die verzoeken op 11 oktober om 02.00 uur UTC op 0,3% van het maximum in de grafiek. Een week eerder was dat op hetzelfde tijdstip 88,2%.
5
11
Dat is een opvallende verandering in het verkeer vanuit één netwerk. Het is geen telling van berichten op sociale media, politieke accounts of beïnvloedingscampagnes. Yandex noemt YandexBot zelf zijn belangrijkste bot voor het indexeren van zoekresultaten. Dat laat zien waarom geautomatiseerde webverzoeken vanuit een netwerk niet automatisch politieke activiteit zijn.
30
De gegevens ondersteunen de conclusie dat het automatische verkeer vanuit Yandex’ netwerk tijdens de storingen sterk terugliep. Op zichzelf vertellen ze niet welk deel daarvan zoekmachinescrawlers waren, of politieke actoren werden geraakt, of dat beïnvloedingsactiviteiten op andere netwerken afnamen.
5
11
13
Politieke botclaims zijn niet aangetoond
De storingen leidden tot beweringen dat Russische botactiviteit was afgenomen. Volodymyr Zelensky omschreef de aanvallen als een „symmetrische reactie”, in de context van Russische aanvallen op Oekraïense datacenters.
7
16 Tomáš Zdechovský deelde claims die de lagere activiteit vanuit het Yandex-netwerk in verband brachten met Russische bots. Een afzonderlijk bericht over online activiteit rond de Duitse partij AfD formuleerde die suggestie nadrukkelijk als voorwaardelijk.
27
50
51
In andere commentaren werd gesteld dat Timothy Snyder het bredere verhaal had verspreid dat Russische botlegers stil waren gevallen. De beschikbare berichtgeving bevat echter geen geverifieerde metingen van pro-Trump- of MAGA-activiteit en toont niet aan dat politieke gesprekken daar door de aanvallen veranderden.
31
Hetzelfde geldt voor beweringen over minder activiteit rond Reform UK: het aangeleverde materiaal bevat daarvoor geen onafhankelijk gecontroleerde platformmetingen. Een sterke daling in verzoeken vanuit Yandex’ netwerk bewijst op zichzelf niet dat activiteit op sociale platforms of binnen politieke groepen is afgenomen.
5
11
13
Er was ook kritiek op een gedeelde grafiek die een datapunt voor 15 oktober leek te tonen, terwijl de grafiek al op 11 oktober werd verspreid. Volgens een bron vermoedde informaticus Raphael Wimmer dat de grafiek met AI was gemaakt. De datum lijkt reden om voorzichtig te zijn, maar bewijst op zichzelf niet hoe de grafiek tot stand kwam.
43
45
De conclusie die de gegevens wél dragen
De aanvallen beschadigden drie Yandex-datacenters, verstoorden diensten en leidden tot plannen om getroffen cloudklanten naar andere aanbieders over te zetten. Ook liep het geautomatiseerde verkeer vanuit Yandex’ AS13238-netwerk sterk terug. Maar die meting op netwerkniveau bevestigt niet dat Russische beïnvloedingscampagnes op sociale media — of de steun voor specifieke politieke partijen — daardoor afnamen.
3
5
11
17