Twee Chinese commerciële raketten brengen 18 Qianfan-satellieten omhoog in 16 uur

Twee Chinese commerciële lanceerbedrijven hebben binnen ongeveer 16 uur achter elkaar satellieten voor de Qianfan-constellatie gelanceerd. LandSpace bracht op 15 september tien satellieten omhoog vanaf Jiuquan. Ongeveer 15 uur en 34 minuten later volgde Orienspace met een zeelancering van acht Qianfan-satellieten en een technologiedemonstrator. Daarmee krijgt Shanghai SpaceSail, de exploitant van het breedbandproject in een lage baan om de aarde, er twee verschillende commerciële lanceeropties bij. 32126

De twee lanceringen in één oogopslag

Missie	Lancering	Startlocatie	Raket	Lading	Gemeld resultaat
LandSpace Zhuque-2E Y7	15 september, 14.26 uur Beijing-tijd	Dongfeng-zone voor commerciële ruimtevaart, nabij Jiuquan	Zhuque-2E	10 Qianfan-satellieten van polaire groep 19	Satellieten afgeleverd in de aangewezen banen 311
Orienspace Gravity-1 Y3	16 september, 06.00 uur Beijing-tijd	Wateren ten oosten van Shanghai	Gravity-1	8 Qianfan-satellieten van polaire groep 26 plus 1 EUHT-technologietestsatelliet	Alle negen satellieten naar de geplande banen 2126

Volgens Xinhua was de eerste vlucht de eerste grootschalige uitzetting van een satellietinternetconstellatie door een Chinese commerciële raket. 3 De tweede vlucht voegde daar een maritieme dimensie aan toe: de berichtgeving omschreef deze als de eerste mobiele zeelancering van een breedbandinternetconstellatie in een lage baan om de aarde. De missie vestigde bovendien Chinese records voor de netto vrachtmassa en baanhoogte bij één zeelancering. 1921

Wat dit oplevert voor Qianfan

De twee missies voegden 18 Qianfan-satellieten toe, verdeeld over twee polaire groepen. De EUHT-satelliet op de Gravity-1 was een afzonderlijke testlading voor communicatietechnologie en telt dus niet mee als Qianfan-satelliet. 1126

Qianfan is een breedbandconstellatie in een lage baan om de aarde, geëxploiteerd door Shanghai SpaceSail Technologies. De septembermissies laten zien dat SpaceSail voor de uitbouw niet alleen andere lanceerregelingen kan gebruiken, maar ook commerciële partijen vanaf zowel een vaste landlocatie als een offshoreplatform. 32534

Volgens een gemelde stand vóór de lanceringen had Qianfan na een vlucht op 6 augustus 256 satellieten. Met 18 nieuwe satellieten komt het gerapporteerde totaal uit op 274. Daarmee resteert een verschil van 50 satellieten tot het genoemde initiële netwerkdoel van 324 satellieten. 3435

Bij zulke aantallen is wel nuance nodig. Een openbare tracker telde vóór deze lanceringen 238 actieve Qianfan-satellieten en meldde dat sommige toestellen hun werkbaan niet hadden bereikt. “Gelanceerd”, “in een baan” en “actief” zijn dus geen uitwisselbare begrippen. 36

Twee duidelijk verschillende lanceersystemen

Zhuque-2E: vloeibare zuurstof en methaan

De Zhuque-2E van LandSpace gebruikt vloeibare zuurstof en methaan als drijfgassen. De raket vertrok op 15 september vanaf het LandSpace-complex in de commerciële ruimtevaartzone van Dongfeng en bracht de tien satellieten van Qianfan-groep 19 richting een polaire baan. 1016

De vlucht toont dat een methaanraket met vloeibare aandrijving een reeks satellieten voor een breedbandconstellatie kan uitzetten. Daarbij gaat het niet alleen om het bereiken van de ruimte, maar ook om nauwkeurige aflevering en scheiding van alle ladingen.

Gravity-1: vaste brandstof vanaf zee

Orienspace's Gravity-1 is een raket op vaste brandstof, met een gemelde maximale draagkracht van 6,5 ton. De Y3-missie was de vierde vlucht van dit rakettype en vertrok uit wateren ten oosten van Shanghai. 2426

De zeelancering bracht acht Qianfan-satellieten en de EUHT-testsatelliet in hun geplande banen. De netto lading bedroeg meer dan drie ton, goed voor de gemelde Chinese records voor vrachtmassa en baanhoogte bij een enkele maritieme lancering. 2146

Voor een constellatie-exploitant is het verschil relevant: de Zhuque-2E biedt een vaste, op methaan gebaseerde optie vanaf land, terwijl de Gravity-1 een zware optie op vaste brandstof vanaf een offshoreplatform biedt. Beide systemen hebben nu aangetoond Qianfan-satellieten te kunnen uitzetten. 32425

De doorslaggevende test: tempo én activering

De dubbele lancering verkleint het directe gat in de uitrol, maar het echte vraagstuk is of SpaceSail voldoende lanceerkansen kan blijven organiseren om het netwerk af te bouwen. Vóór deze twee vluchten was er volgens berichtgeving bijna vier weken geen nieuwe Qianfan-uitzetting geweest sinds de batch van 6 augustus. 3435

Achttien gelanceerde satellieten betekenen nog niet dat commerciële breedbanddienst klaar is. De officiële missieverklaringen bevestigen dat de satellieten in geplande of vooraf vastgelegde banen zijn afgeleverd. Zij bewijzen niet dat de toestellen al volledig zijn getest, geactiveerd en eind-tot-eindconnectiviteit leveren. 32126

Onafhankelijke waarneming moet nog onder meer de catalogisering, succesvolle scheiding, baanbehoud, activering van de satellieten, ingebruikname van de ladingen en de feitelijke prestaties van verbindingen bevestigen. Een tracker meldde op 14 september nog geen aanwijzing dat Qianfan commerciële dienst had gestart. 36

De directe conclusie is daarom helder: China's commerciële ruimtevaartsector heeft binnen één venster van 16 uur twee verschillende manieren gedemonstreerd om Qianfan-satellieten op schaal uit te zetten. Het langetermijnoordeel hangt af van het lanceringstempo én van de vraag of SpaceSail deze nieuw geplaatste satellieten kan omzetten in een werkend breedbandnetwerk.