De historische rally van koper: van mijnrampen tot AI-datacenters

Deze ramp verergerde een toch al fragiel landschap:

• De structurele achteruitgang van Chili: 's Werelds grootste koperproducent kampt al jaren met dalende ertsgehaltes en waterschaarste, waardoor de wereldwijde beschikbaarheid van concentraat wordt beperkt .
• Verdere verstoringen: Arbeidersprotesten in Peru, operationele problemen in de Democratische Republiek Congo en een tekort aan zwavelzuur hebben de druk op de wereldwijde toeleveringsketen verder opgevoerd .

Bovenop deze fysieke beperkingen joeg een verstoring door handelspolitiek de prijsstijging nog verder aan. Vrees voor voorgestelde Section 232-importtarieven op koper (aangekondigd op 50% in juli 2025) leidde tot een massale preventieve stormloop om fysiek metaal naar de Verenigde Staten te verschepen. Meer dan 650.000 ton koper werd naar Amerikaanse pakhuizen vervoerd, waardoor bijna twee derde van de zichtbare wereldvoorraad zich in eigen land concentreerde en de voorraden op beurzen zoals de LME en COMEX werden uitgeput .

De vraagrevolutie: een door AI aangewakkerde honger

Terwijl mijnen faalden, stond de vraag niet stil. De infrastructuuruitbouw voor een nieuwe generatie technologie creëerde een structurele vraagbodem die in voorgaande decennia niet bestond.

• AI-datacenters zijn een primaire nieuwe afnemer. Eén enkel grootschalig datacenter kan tot 50.000 ton koper benodigen voor bekabeling, stroomdistributie en koelsystemen . Prognoses van S&P Global geven aan dat de kopervraag vanuit datacenters tegen 2030 meer dan zal verdubbelen .
• De "driedubbele dreiging" van datacenters, elektrische voertuigen (die drie tot vier keer zoveel koper gebruiken als auto's met verbrandingsmotor) en modernisering van het elektriciteitsnet heeft een vraagprofiel gecreëerd dat volgens analisten van CME Group "het vraagprofiel van de markt fundamenteel heeft veranderd" .
• Macro-economische rugwind van de versoepelingscyclus van de Federal Reserve in 2025—drie opeenvolgende renteverlagingen van een kwart procentpunt—verzwakte de Amerikaanse dollar en trok speculatief kapitaal naar grondstoffen, wat de rally verder aanwakkerde .

Beleggers hebben het opgemerkt. Aandelen van grote producenten zoals Freeport-McMoRan en BHP bereikten recordhoogtes toen de markt aanhoudende prijszettingsmacht en schaarste voor de nabije toekomst inprijsde.

De grote verdeeldheid: wat grote banken hierna verwachten

De vooruitzichten voor koper tot eind 2026 zijn geen uitgemaakte zaak. Wall Street is verwikkeld in een confrontatie op het scherpst van de snede tussen degenen die een speculatieve zeepbel zien en degenen die geloven in een nieuw structureel paradigma.

Medio juni 2026 zijn de belangrijkste voorspellingen drastisch opgeschoven:

• Goldman Sachs verhoogde zijn prijsdoel voor het einde van het jaar naar $13.735 per ton, meer dan 10% hoger dan de eerdere raming, waarbij expliciet werd verwezen naar de neerwaartse bijstelling van het mijnbouw-aanbod door de nasleep van Grasberg . Cruciaal is echter dat de bank voorzichtig blijft. Het verwacht dat de rally in de tweede helft van 2026 te maken krijgt met een significante "bearish correctie" naarmate speculatieve posities afkoelen en er duidelijkheid komt over het Amerikaanse tariefbeleid .
• Citigroup is voor het eerst in 2026 structureel bullish geworden en voorspelt een nieuwe piek van $15.000 per ton binnen een jaar. Citi's analisten stellen dat een "strategische ambiguïteit" rondom Amerikaanse tarieven, gecombineerd met de niet aflatende vraag van AI en de energietransitie, een duurzaam tekort creëert dat verhoogde prijzen zal ondersteunen .
• JP Morgan weerspiegelt grotendeels het vertrouwen van Citi, met soortgelijke drijfveren zoals netupgrades, defensie-uitgaven en elektrificatie .

De tegenstelling is schril. Goldman Sachs wijst op een onderliggend marktoverschot dat gemaskeerd wordt door speculatieve euforie en hamsterwoede gedreven door tarieven, en stelt dat zodra de handelsstromen normaliseren, de prijzen snel kunnen terugvallen richting $11.000–$12.000 per ton . Citi en andere optimisten brengen hier tegenin dat de fysieke verstoring—vooral het verlies van miljoenen tonnen output uit een onvervangbare mijn als Grasberg—het evenwicht structureel heeft verschoven naar een tekort dat jaren nodig zal hebben om op te lossen .

Koper is de bepalende grondstof van een nieuw tijdperk geworden, waarin de fysieke eisen van het bouwen van een geëlektrificeerde, door AI aangedreven economie in realtime botsen met geopolitieke risico's en industriële kwetsbaarheid. De enige zekerheid is aanhoudende volatiliteit.