China's race naar humanoïde robots is een door de staat gesteunde zeepbel, waarschuwen de eigen toezichthouders

In 2025 hadden meer dan 140 Chinese bedrijven ruim 330 verschillende humanoïde modellen gelanceerd . De productievolumes vertellen het verhaal van die schaal: er werden wereldwijd tussen de 13.000 en 18.000 humanoïde robots verscheept in 2025, waarvan het overgrote deel uit China kwam . Morgan Stanley voorspelde dat de binnenlandse verkoop in 2026 zou verdubbelen tot ongeveer 28.000 eenheden . Aan kop gaat AgiBot met een geschat wereldwijd marktaandeel van 38%, op de voet gevolgd door Unitree .

Deze productie wordt geschraagd door een meedogenloos kostenvoordeel. In China gemaakte humanoïde robots zijn minstens 20% goedkoper dan buitenlandse equivalenten, met instapmodellen die beginnen rond ¥180.000 ($25.000). De goedkoopste volwaardige robot, de Unitree G1, wordt nu verkocht voor slechts $16.000 . Unitree is het uithangbord van deze race: de gemiddelde verkoopprijs kelderde van ¥593.000 ($85.000) in 2023 naar ¥167.600 ($25.000) in 2025, en dat terwijl de brutomarge steeg tot boven de 60% door het zelf ontwikkelen van kerncomponenten .

In 2025 boekte Unitree een omzet van ¥1,71 miljard, een sprong van 335% op jaarbasis, en een aangepaste nettowinst van ¥600 miljoen—een uitschieter in een veld waar de meeste branchegenoten, zoals UBTECH, nog steeds miljoenen aan operationele cashflow verbranden . Maar zelfs de glans van Unitree begint te verbleken: in het eerste kwartaal van 2026, terwijl het bedrijf aanstuurde op een grote beursgang in Shanghai, kelderde de aangepaste nettowinst met 52% ten opzichte van een jaar eerder, onder druk van stijgende uitgaven voor R&D en productiecapaciteit .

De vraagillusie en de zeepbelwaarschuwingen

De productiecijfers zijn reëel, maar de kopers zijn dat niet. Een kernachtige observatie uit het veld vat de kloof samen: "Zonder de vraag en zonder die schaal vanuit de markt kunnen deze bedrijven gewoon niet echt in massa gaan produceren," aldus een expert . De meeste verscheepte robots gaan niet naar fabrieken of huizen, maar naar andere roboticabedrijven voor dataverzameling, naar onderzoekslaboratoria voor experimenten, of het podium op voor publiciteitsstunts .

De praktische barrières zijn immens. Zelfs de goedkoopste volwaardige humanoïde robot kost $16.000, terwijl modellen voor zakelijk gebruik van Boston Dynamics en Agility Robotics op $150.000 tot $250.000 of meer uitkomen . Dit maakt een rendement op investering voor de meeste realistische taken bijna niet te rechtvaardigen. Nog belangrijker: de robots zelf zijn er nog niet klaar voor. "De meeste humanoïde robots zijn nog steeds performatief in plaats van functioneel en schieten tekort in rommelige, onvoorspelbare omgevingen" . Belichaamde AI-breinen blijven een flessenhals door een schaarste aan trainingsdata voor fijne manipulatietaken . Huidige toepassingen blijven grotendeels beperkt tot proefprojecten in fabrieken en verkeersmanagement—nismarkten die de miljoenen voorspelde eenheden nooit kunnen absorberen .

De meest buitengewone waarschuwing kwam echter uit Peking zelf. Eind november 2025 deed Li Chao, een woordvoerder van de Nationale Ontwikkelings- en Hervormingscommissie (NDRC)—China's hoogste economische planningsorgaan—iets wat bijna ondenkbaar is. Hij stelde publiekelijk dat de sector een zeepbel aan het vormen was. Hij wees op meer dan 150 bedrijven, veelal startups, die "zeer vergelijkbare" producten uitbrachten. "Bewezen, grootschalige commerciële scenario's blijven uiterst beperkt", benadrukte hij . Zijn oproep om "blinde expansie" te voorkomen en de industrie richting consolidatie te sturen in plaats van pure outputgroei, onderstreepte de ernst van de zorgen bij de staat . De directe reactie op de markt was genadeloos: de Chinese beursindex voor humanoïde robotica daalde met ongeveer 20% .

De waarschuwing uit Peking kwam niet uit de lucht vallen. Goldman Sachs had al eerder gewaarschuwd voor dreigende overcapaciteit doordat de productie werd opgeschroefd zonder daadwerkelijke orders . Aan de andere kant van de wereld luidde de beroemde roboticus Rodney Brooks tegelijkertijd de noodklok over een investeringszeepbel in humanoïde robotica, waarbij hij wees op de miljarden aan durfkapitaal die naar bedrijven vloeien met beperkte oplossingen voor echte behendigheid .

De spanning tussen de belofte van morgen en het overschot van vandaag

De cognitieve dissonantie van dit moment is extreem. IDC voorspelt dat de wereldwijde verschepingen van humanoïde robots de 510.000 eenheden tegen 2030 zullen overschrijden, en Morgan Stanley oppert het idee van een markt van $5 biljoen in de toekomst . Goldman Sachs verhoogde zijn eigen marktvoorspelling tussen 2022 en 2024 met een factor zes . Deze langetermijnvisioenen zijn gegrond in reële demografische en automatiseringstrends, nu de arbeidstekorten in producerende economieën steeds nijpender worden .

Maar het pad naar die toekomst is geen rechte lijn. Het loopt dwars door een heden dat wordt bepaald door een klassiek hype-cycluspatroon: meer dan 140 vrijwel identieke fabrikanten die strijden om een kleine vijver van echte kopers, met een productiecapaciteit die de authentieke vraag veruit overstijgt. De interventie van Peking is een erkenning dat een pijnlijke shake-out waarschijnlijk is, waarbij slechts enkele verticaal geïntegreerde en oprecht innovatieve spelers zullen overleven. De robots zullen uiteindelijk hun plek wel vinden, maar vooralsnog heeft de industrie de fabriek gebouwd zonder te weten wat de wereld er werkelijk van wil kopen.