Hoe China 97% van de mondiale markt voor humanoïde robots inpalmt

De schaal van deze dominantie heeft het concurrentielandschap volledig hertekend. Twee Chinese bedrijven — AgiBot en Unitree Robotics — controleren nu driekwart van de wereldmarkt, en de sector is beslist verschoven van laboratoriumdemonstraties naar fabrieksvloeren en logistieke hubs. Deze voorsprong is echter niet louter een kwestie van technologische superioriteit; het is het product van een weloverwogen, door de staat gesteunde industriële strategie die jaren van ontwikkeling heeft samengeperst tot enkele maanden.

De cijfers die de markt bepalen

De opvallendste cijfers uit de eerste helft van 2026 vertellen een onthullend verhaal:

• AgiBot (Shanghai) verscheepte ongeveer 8.400 humanoïde robots, veroverde daarmee 44% van de wereldmarkt en onttroonde Unitree als marktleider, terwijl het bedrijf zich voorbereidt op een beursgang .
• Unitree Robotics (Hangzhou) verscheepte naar schatting 5.900 stuks, goed voor een marktaandeel van 31% .
• Samen waren deze twee bedrijven verantwoordelijk voor ongeveer 75% van alle wereldwijde leveringen van humanoïde robots .
• Industriële en commerciële toepassingen zijn nu goed voor meer dan 70% van de gebruiksscenario’s, een teken dat de overstap van experimentele prototypes naar daadwerkelijke inzet in fabrieken en logistiek is ingezet .

De gegevens worden bevestigd door andere analisten. Morgan Stanley voorspelde in een rapport van juni 2026 dat China in het volledige jaar 2026 zo'n 50.000 humanoïde robots zou verschepen — een stijging van 80% ten opzichte van de raming van januari en bijna vijf keer de prognose van nog geen acht maanden eerder . TrendForce had eerder een jaarlijkse groei van 94% in de Chinese productie van humanoïden voorspeld voor 2026, waarbij Unitree en AgiBot samen naar verwachting bijna 80% van alle wereldwijde verzendingen voor hun rekening zouden nemen .

Waarom China vooroploopt: de structurele voordelen

Overheidssubsidies op ongekende schaal

Volgens berichtgeving van Reuters hebben Chinese autoriteiten sinds eind 2024 ten minste 20 miljard dollar aan directe subsidies uitgetrokken voor de ontwikkeling van humanoïde robots . Deze middelen worden verstrekt via subsidies, leningen, belastingkredieten en door de staat gesteund durfkapitaal. Daarnaast richt Peking een nationaal durfkapitaalfonds op ter waarde van 1 biljoen yuan (ongeveer 137 miljard dollar) om de komende twintig jaar startups in AI en robotica te ondersteunen .

De overheid treedt ook op als directe afnemer. Reuters bekeek honderden aanbestedingsdocumenten waaruit blijkt dat de overheidsinkoop van humanoïde robots en aanverwante technologie steeg van 4,7 miljoen yuan in 2023 naar 214 miljoen yuan in 2024 . Staatsbedrijven als State Grid en China Post plaatsen inmiddels grote orders .

Lokale overheden voegen daar hun eigen stimuleringsmaatregelen aan toe. Zo biedt de stad Wuhan 5 miljoen yuan (ongeveer 690.000 dollar) aan subsidies aan bedrijven in humanoïde robots en onderdelen die verkoopdoelstellingen halen, plus gratis kantoorruimte . Andere gemeenten verstrekken aankoopsubsidies van 10%, goedkope grond en gereduceerde huur voor bedrijven die de technologie toepassen .

Zelfvoorziening in de toeleveringsketen

China heeft systematisch de westerse en Japanse monopolies op kritieke componenten — precisietandwielen, servomotoren, harmonische reducers en kracht- en koppelsensoren — doorbroken en controleert nu een meerderheid van de belangrijkste toeleveringsketen voor componenten .

Een directeur van een bedrijf in Shenzhen meldde dat meer dan 90% van de belangrijkste componenten voor zijn humanoïde robots nu in eigen land wordt geproduceerd . Chinese leveranciers controleren nu ongeveer 70% van de wereldwijde capaciteit voor planetaire rollerschroeven en 60% voor harmonische reducers — de twee componenten die het meest cruciaal zijn voor de gewrichten van humanoïde robots . Deze lokalisatie drijft de kosten ver onder wat westerse concurrenten kunnen evenaren.

De bredere dominantie van de toeleveringsketen beperkt zich niet tot de robots zelf. De export van industriële robots uit China bereikte in de eerste helft van 2026 een waarde van 1,42 miljard dollar, waarbij humanoïde armen en sensoren de snelst groeiende subsegmenten vormden .

Binnenlandse vraag: het ultieme schaalvoordeel

China heeft te maken met een snel vergrijzende bevolking en een krimpende beroepsbevolking, wat een enorme binnenlandse inzetbasis creëert die geen enkel ander land kan evenaren . De overheid heeft expliciete doelen gesteld: tegen eind 2026 moeten belangrijke producten op het gebied van humanoïde robots "toepassingsverificatie en reguliere inzet in een aantal representatieve scenario's hebben voltooid, waarmee ze de 'werkmodus' ingaan", aldus een richtlijn van het Ministerie van Industrie en Informatietechnologie en de Commissie voor Toezicht op en Beheer van Staatsactiva .

Dit binnenlandse volume stelt Chinese bedrijven in staat om veel sneller te itereren, fouten op te sporen en de eenheidskosten te verlagen dan hun Amerikaanse of Europese rivalen. TrendForce verwacht dat de wereldwijde jaarlijkse verzendingen in 2026 de 50.000 stuks zullen overschrijden en noemt dit het omslagpunt voor commercialisering .

Een vloedgolf aan investeringskapitaal

De wereldwijde investeringsgemeenschap heeft in een steeds hoger tempo geld gestoken in humanoïde robotica. Volgens gegevens van Tracxn bereikten publiekelijk bekende durfkapitaal- en groeivermogensinvesteringen in startups op het gebied van humanoïde robotica een cumulatief bedrag van 9,4 miljard dollar van 2017 tot en met de eerste helft van 2026. Alleen al in de eerste helft van 2026 werd 4,39 miljard dollar opgehaald — meer dan het volledige jaartotaal van 2025 van 3,05 miljard dollar . Statista bevestigt het cijfer van 4,39 miljard dollar voor de eerste helft van het jaar .

Volgens Dealroom-gegevens hebben startups tot medio 2026 in totaal 8,6 miljard dollar opgehaald, al 1,8 keer het totaal voor heel 2025 .

De Amerikaanse reactie: een importverbod

Op 28 juli 2026 kondigde de regering-Trump een verbod af op de invoer van nieuwe humanoïde en vierbenige robots uit China, en voegde ze toe aan de "Covered List" van de Federal Communications Commission (FCC) vanwege wat functionarissen "onaanvaardbare risico's voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten" noemden . Het verbod geldt ook voor aangesloten stroomomvormers die worden gebruikt in datacenters en zonne-energieprojecten .

Amerikaanse functionarissen wezen op mogelijke kwetsbaarheden in de toeleveringsketen, cyberveiligheidsrisico's, zorgen over gegevensverzameling en de wens om de binnenlandse productie te stimuleren . De FCC stelde dat geavanceerde robotapparaten "gegevens verzamelen die door kwaadwillende actoren kunnen worden gebruikt om Amerikanen te bespioneren, de mogelijkheden van buitenlandse inlichtingendiensten te vergroten, of het apparaat op afstand over te nemen" . Het verbod is van toepassing op modellen die nog niet zijn goedgekeurd voor verkoop in de VS; bestaande modellen mogen nog steeds worden verkocht .

Het verbod sluit in feite de Amerikaanse markt — de grootste economie ter wereld — af voor nieuwe Chinese humanoïde robots. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde door te stellen dat Washington probeert "Chinese bedrijven te onderdrukken" .

Aanhoudende uitdagingen en onzekerheden

Ondanks de verkoopcijfers staat de sector voor echte tegenwind:

• Commerciële betrouwbaarheid. De meeste inzet van humanoïde robots vindt nog steeds plaats in gecontroleerde pilot-omgevingen. Er blijven vragen bestaan over duurzaamheid, batterijduur, faalpercentages in de praktijk en of het rendement op investering voor industriële kopers op grote schaal is bewezen.
• Geopolitieke fragmentatie. Het Amerikaanse importverbod, mogelijke beperkingen door de Europese Unie en technologie-exportcontroles (met name voor AI-chips en geavanceerde sensoren) kunnen de markt opsplitsen, waardoor de toegang van China tot hoogwaardige westerse markten wordt beperkt, terwijl parallelle toeleveringsketens worden gestimuleerd.
• Productiekwaliteit versus volume. Een snelle opschaling kan ten koste gaan van de kwaliteitscontrole; vroege industriële gebruikers melden wisselende ervaringen met betrouwbaarheid in productieomgevingen.
• Investeringszeepbel. De 4,39 miljard dollar aan financiering in de eerste helft van 2026 vertegenwoordigt een vloedgolf aan speculatief kapitaal. Als commerciële toepassingen de waarderingen niet kunnen rechtvaardigen, kan een correctie het tempo van de uitbreiding vertragen.

Wat komt er nu?

De huidige dominantie van China is reëel en overweldigend, maar berust op een combinatie van massale subsidies, binnenlandse vraag en controle over de toeleveringsketen die kwetsbaar kan blijken als geopolitieke barrières verharden of als de commerciële betrouwbaarheid niet aan de verwachtingen voldoet. Het Amerikaanse importverbod zou de binnenlandse productie van humanoïde robots in de VS kunnen versnellen, hoewel geen enkel Amerikaans bedrijf tot nu toe heeft aangetoond de Chinese volumes of prijspunten te kunnen evenaren.

De prognose van Morgan Stanley van 50.000 stuks voor China in 2026, in combinatie met de verwachting van SAG dat de wereldwijde verzendingen in het hele jaar ongeveer 60.000 stuks kunnen bedragen, suggereert dat de kloof wellicht nog groter wordt voordat deze kleiner wordt . De komende 12 tot 18 maanden zullen uitwijzen of de rest van de wereld een geloofwaardige uitdaging kan vormen — of dat de voorsprong van China onoverbrugbaar is geworden.