Europees Parlement wil ‘Made in Europe’-eis aanscherpen en Chinese investeringen strenger toetsen

De EU wil publieke inkoop, subsidies en investeringsregels sterker inzetten om productie binnen Europa op te bouwen. Een conceptverslag in het Europees Parlement over de Industrial Accelerator Act scherpt daarvoor zowel de voorkeur voor Europese producten als de eisen aan buitenlandse investeerders aan. De Europese Commissie diende de onderliggende verordening op 4 maart 2026 in; het Parlementaire verslag is dus nog een onderhandelingsinzet en geen geldende verplichting. 57

Een streefwaarde van 50% Europese inhoud

De rapporteurs willen dat strategische en koolstofarme producten in 2036 voor 50% aan de norm ‘Made in Europe’ voldoen. Daarmee zou geld uit publieke aanbestedingen en steunregelingen sterker terechtkomen bij productie en toeleveringsketens in Europa. 68

De Industrial Accelerator Act voorziet al in ‘Made in EU’- en koolstofarme voorwaarden bij overheidsopdrachten en publieke steun. Het conceptverslag legt de lat hoger, met extra nadruk op Europese inhoud. 1718

Hogere Europese-inhoudseisen voor schone technologie

Ook voor technologieën die nodig zijn voor de energietransitie willen de rapporteurs meer Europese inhoud. Daarbij gaat het onder meer om zonnepanelen, windturbines, warmtepompen en kerncentrales. 69

Dat past bij de sectoren waarop de wet is gericht: energie-intensieve industrie, nettonultechnologieën en de auto-industrie. De Commissie wil met de regeling het concurrentievermogen en de industriële weerbaarheid van de EU vergroten. 24

Lagere drempel voor toetsing van buitenlandse investeringen

In het Commissievoorstel gelden voorwaarden voor buitenlandse investeringen vanaf €100 miljoen. Die zijn van toepassing wanneer de investeerder afkomstig is uit een niet-EU-land dat meer dan 40% van de wereldwijde productiecapaciteit beheerst in aangewezen strategische domeinen, zoals elektrische voertuigen, batterijen, zonne-energie en kritieke grondstoffen. 18

Volgens berichtgeving over het conceptverslag willen de rapporteurs die drempel verlagen naar €50 miljoen in sectoren waarin één land zo dominant is. De maatregel wordt vooral gezien tegen de achtergrond van zorgen over de Chinese positie in diverse relevante toeleveringsketens. De juridische toets noemt echter geen land bij naam, maar kijkt naar concentratie van productiecapaciteit. 723

Welke tegenprestatie kan van een investeerder worden verlangd?

Het oorspronkelijke kader van de Commissie bevat al voorwaarden die aan betrokken buitenlandse investeringen kunnen worden gekoppeld. Daaronder vallen een maximum van 49% buitenlands eigendom, een joint venture met een EU-partner, afspraken over het delen van intellectueel eigendom of technologie, jaarlijkse besteding van 1% van de omzet aan onderzoek en ontwikkeling in de EU, inkoop van 30% van de productiemiddelen binnen de EU en een vastgesteld aandeel werknemers uit de Unie. 112

Volgens de berichtgeving willen de rapporteurs de voorwaarden verder aanscherpen, met onder meer mogelijk minimaal 60% werknemers in de EU. Welke voorwaarden uiteindelijk precies gelden en of zij gecombineerd worden, hangt af van de tekst die het Parlement aanneemt en van de onderhandelingen met de lidstaten. 7

De gedachte erachter: een investering moet meer opleveren dan enkel assemblage in Europa. Zij moet ook banen, onderzoek, lokale inkoop, technologische kennis en een duurzamere industriële basis in de EU opleveren.

China is belangrijke politieke context, maar niet de formele maatstaf

Het voorstel komt op een moment van oplopende handelsspanningen tussen de EU en China. Eurocommissaris voor Handel Maroš Šefčovič zei dat Peking uiterlijk in oktober met „concrete resultaten” moet komen om de handelsverhouding meer in evenwicht te brengen. Zonder resultaat kunnen volgens hem zwaardere EU-maatregelen volgen. 21

De Industrial Accelerator Act is niet uitsluitend een maatregel tegen China. Het officiële doel is de vraag naar koolstofarme, in Europa geproduceerde producten en technologieën te verhogen en de Europese productiecapaciteit te versterken. 17 De focus op landen die dominante posities in strategische ketens hebben, geeft het voorstel wel nadrukkelijk een dimensie van economische veiligheid.

Wat volgt er nu?

De opvallendste cijfers uit het conceptverslag — de 50%-norm voor Europese inhoud, de drempel van €50 miljoen en strengere investeringsvoorwaarden — zijn voorstellen in onderhandeling, geen vaststaande regels. Het Parlement moet eerst zijn positie vaststellen. Daarna bepalen de onderhandelingen met de EU-lidstaten hoe de definitieve verordening eruitziet. 712

Voor producenten, leveranciers van schone technologie en buitenlandse investeerders is de richting wel duidelijk: toegang tot publieke steun en strategische Europese markten kan steeds meer afhangen van niet alleen prijs en uitstoot, maar ook van de locatie van productie, banen, onderzoek en toeleveringsketens.