AI maakt de eerste stap op de arbeidsmarkt moeilijker

AI hoeft geen bestaande baan te schrappen om een loopbaan toch te veranderen. Volgens berichtgeving over de Digital Talent Barometer 2026 verwacht 51,7% van de bedrijven minder wervingskansen voor junioren, doordat AI operationele taken overneemt die van oudsher bij beginners terechtkwamen.74 Daarmee wordt niet alleen de eerste baan lastiger te vinden. Ook de vraag hoe starters ervaring opdoen voor hun volgende functie wordt urgenter.

Wat zegt die 51,7% precies?

De barometer is opgesteld door het Digital Talent Observatory van Digitalent Group en gepresenteerd tijdens de Digital Talent Summit bij ISDI in Madrid.8 Het cijfer gaat over het aandeel bedrijven dat minder kansen voor junioren verwacht. Het betekent niet dat het aantal juniorvacatures al met 51,7% is gedaald, of dat elk bedrijf zijn juniorpersoneel met dat percentage gaat inkrimpen.7

Volgens de berichtgeving wijst de barometer eerder op een krappere toegang tot startersfuncties dan op grootschalige ontslagen.9 Een werkgever kan het huidige team behouden en tegelijk besluiten minder beginners aan te nemen wanneer AI routinetaken overneemt. Voor iemand die een eerste baan zoekt, kan ook dat een flinke hindernis zijn.

Een eerste baan is ook een leerplek

Startersfuncties vormen al lange tijd de brug tussen opleiding en werk, merkt het World Economic Forum op.48 Routinetaken zijn niet altijd spannend, maar ze bieden nieuwkomers wel ruimte om beroepsnormen te leren kennen, feedback te krijgen en een eigen oordeel te ontwikkelen. Als AI dat werk doet, moet die oefenruimte ergens anders vandaan komen.

Tegelijk lijken de eisen aan sommige startersfuncties te stijgen. Het World Economic Forum schrijft op basis van onderzoek van PwC dat juniorfuncties die het sterkst aan AI zijn blootgesteld zeven keer vaker om vaardigheden vragen die eerder met seniorfuncties werden geassocieerd, zoals leidinggeven, dan de minst blootgestelde juniorfuncties.51 Dat betekent niet dat iedere starter nu seniorervaring nodig heeft. Het laat wel een spanning zien: werkgevers vragen om ontwikkeld inzicht, terwijl kansen om dat inzicht op te bouwen onder druk staan.

Wat weten we buiten deze barometer?

Het World Economic Forum meldt, op basis van cijfers van Revelio Labs, dat het aantal Amerikaanse vacatures voor starters in een periode van achttien maanden met 35% is gedaald.57 Vacatures zijn echter niet hetzelfde als bezette banen: dit cijfer zegt niet dat 35% van de Amerikaanse starters hun werk heeft verloren. Het meet bovendien iets anders dan de 51,7% uit de barometer, die betrekking heeft op verwachtingen van bedrijven.7

De uitdaging is daarom niet alleen om werk te automatiseren, maar ook om het leertraject overeind te houden. Werkgevers kunnen beginners onder begeleiding laten meewerken, gerichte feedback geven en hun verantwoordelijkheid geleidelijk vergroten. Het World Economic Forum noemt toegang tot werk, de inrichting van functies en de aanwas van talent als terreinen waarop bewuste keuzes nodig zijn.58 AI kan sommige beginnerstaken wegnemen; de route van beginner naar ervaren professional hoeft daarmee niet te verdwijnen.