De smartphonemarkt krimpt, maar de gemiddelde prijs schiet omhoog

De smartphonemarkt staat voor een uitzonderlijk jaar. Volgens de nieuwste prognose van marktonderzoeker IDC dalen de wereldwijde verschepingen in 2026 met 16,7% tot iets meer dan 1 miljard toestellen. Dat zou de scherpste jaarlijkse krimp in de geschiedenis van de sector zijn. Tegelijkertijd groeit de totale marktwaarde met 6,3% naar 613 miljard dollar. De verklaring: de gemiddelde verkoopprijs stijgt naar verwachting met 27,6% tot 581 dollar. 19

Kort gezegd: er worden minder telefoons verkocht, maar de toestellen die wél over de toonbank gaan, zijn duurder. Voor consumenten betekent dat vooral meer druk op het betaalbare segment. Voor fabrikanten wordt schaalgrootte, toegang tot onderdelen en een sterke premiumproductlijn belangrijker.

IDC stelt de prognose opnieuw naar beneden bij

De nieuwe raming is een duidelijke verslechtering ten opzichte van eerdere verwachtingen. Een kwartaal eerder ging IDC nog uit van een daling van 13,9% in 2026. In februari voorspelde het onderzoeksbureau een afname van 12,9%, tot 1,12 miljard toestellen. 19 1

Die opeenvolgende bijstellingen laten zien hoe snel de marktsituatie is veranderd sinds het geheugentekort verhevigde. IDC waarschuwde eerder al dat hogere geheugenprijzen het aantal verscheepte toestellen sterk konden laten dalen, terwijl de gemiddelde verkoopprijs juist zou stijgen. 11

Het resultaat is een ongebruikelijke combinatie: minder verkochte smartphones, maar meer omzet. Consumenten en bedrijven betalen dus gemiddeld meer voor een kleiner aantal apparaten.

Geheugentekort duwt fabrikanten richting duurdere telefoons

De verstoring begon met een geheugentekort dat eind 2025 zichtbaar werd. De concurrentie om geheugencapaciteit vanuit AI-gerelateerde infrastructuur zet extra druk op de toeleveringsketen. Tegelijkertijd worden hogere kosten voor NAND- en DRAM-geheugen doorberekend aan telefoonfabrikanten en uiteindelijk aan kopers. 19 6

Volgens een eerdere analyse van IDC kunnen de gevolgen tot ver in 2027 aanhouden. Voor 2026 verwacht het bureau bovendien een lager dan historisch gebruikelijke groei van het aanbod van zowel DRAM als NAND. 22 De nieuwste prognose wijst daardoor niet alleen op een tijdelijke stijging van componentkosten, maar op een periode waarin fabrikanten met een structureel hogere kostenbasis moeten werken.

Goedkope smartphones hebben de minste ruimte om zulke kosten op te vangen. Het segment onder 100 dollar kromp in het tweede kwartaal van 2026 naar verluidt met bijna 60% op jaarbasis. Leveranciers van instapmodellen zouden het aantal modellen terugschroeven omdat die moeilijk nog winstgevend te verkopen zijn. 19

Daarmee ontstaat een zichzelf versterkend effect: duurdere onderdelen leiden tot hogere winkelprijzen, hogere prijzen drukken de vraag bij prijsbewuste kopers en een lagere vraag maakt het voor fabrikanten met kleine marges moeilijker om de benodigde schaal te behalen.

Android en goedkope merken krijgen de zwaarste klappen

IDC verwacht dat het aantal verscheepte Android-toestellen in 2026 met 24,3% daalt. Voor iOS wordt een veel beperktere afname van 1,3% voorzien. Daardoor kan Apple een recordaandeel van 23,6% bereiken, hoewel ook het bedrijf uit Cupertino last heeft van de algemene marktkrimp. 19

Het verschil heeft vooral te maken met de positie van beide platformen. Android is veel sterker vertegenwoordigd in het instap- en middensegment, waar kopers gevoeliger zijn voor prijsstijgingen. Apple richt zich grotendeels op premiumtoestellen, waarbij financiering, merkentrouw en hogere marges prijsverhogingen beter kunnen opvangen.

Goedkope Chinese merken zoals Xiaomi worden daardoor blootgesteld aan dezelfde krachten als de bredere budgetmarkt voor Android-telefoons. De beschikbare gegevens bevatten echter geen afzonderlijke wereldwijde prognose voor Xiaomi. De mogelijke kwetsbaarheid van het merk is dus een gevolgtrekking uit de bredere Android- en instaptrends, geen afzonderlijk gemeten IDC-voorspelling. 19

Ook Samsung lijkt relatief goed gepositioneerd. Het bedrijf heeft een brede halfgeleiderdivisie, wat strategische voordelen kan opleveren bij geheugen- en logische chips. De beschikbare marktgegevens wijzen erop dat Samsung in het tweede kwartaal in India, samen met Apple, marktaandeel won. Ze kwantificeren echter niet zelfstandig het wereldwijde kostenvoordeel dat Samsung dankzij verticale integratie zou hebben. 4 6

India laat dezelfde verschuiving naar premium zien

India is een duidelijk voorbeeld van het verschil tussen volume en waarde. Het aantal verscheepte smartphones daalde er in het tweede kwartaal van 2026 met 11,1% op jaarbasis naar 33,2 miljoen. De marktwaarde steeg ondertussen met 3,6%. IDC koppelde de daling aan hoge geheugenkosten en een afnemende betaalbaarheid. 18

Ook in het eerste kwartaal was hetzelfde patroon zichtbaar: de verschepingen daalden met 4,1%, terwijl de marktwaarde met 5,8% groeide. De gemiddelde verkoopprijs bereikte toen een record van 302 dollar. 23

Dat betekent niet dat consumenten plotseling onverschillig zijn geworden voor de prijs. Het wijst er eerder op dat aankopen zich steeds meer concentreren op duurdere modellen, terwijl andere consumenten hun upgrade uitstellen of helemaal geen nieuw toestel kopen.

Vouwbare telefoons groeien, maar redden de massamarkt niet

Vouwbare smartphones vormen de belangrijkste uitzondering op de bredere neergang. IDC verwacht dat de verschepingen van foldables in 2026 met 12,6% groeien naar 22,9 miljoen toestellen. De verwachte introductie van Apple in de tweede helft van het jaar draagt bij aan die groei. 19

Voor fabrikanten is dat strategisch interessant: vouwbare modellen bieden ruimte voor onderscheid, innovatie en hogere prijzen. In aantallen blijven ze echter veel te klein om de krimp in de reguliere smartphonemarkt op te vangen.

Is dit het definitieve einde van goedkope smartphones?

De beschikbare gegevens ondersteunen het idee van een structurele verschuiving, maar het woord ‘definitief’ gaat verder dan de prognose bewijst. Beperkte geheugencapaciteit, AI-gerelateerde vraag, geopolitieke onzekerheid en hogere componentprijzen bevoordelen bedrijven met veel inkoopkracht, controle over hun toeleveringsketen, premiumproducten of een brede halfgeleideractiviteit. 19 22

IDC verwacht dat de druk op de geheugenprijzen tot minstens 2028 verhoogd blijft. Dat is niet hetzelfde als een onomkeerbaar einde van betaalbare smartphones. Nieuwe chipfabrieken, een afzwakkende vraag vanuit AI, veranderend consumentengedrag of wijzigingen in handels- en industriebeleid kunnen de markt opnieuw beïnvloeden. 19

De voorzichtigere conclusie is dat het oude model — steeds betere smartphones voor steeds lagere prijzen — zwaar onder druk staat. Op korte termijn kunnen kopers minder keuze verwachten in het ultragoedkope segment en hogere prijzen voor nieuwe toestellen. Fabrikanten krijgen tegelijk meer redenen om premiumproducten voorrang te geven, hun instapassortiment te verkleinen en de levering van geheugenchips veilig te stellen.

Wat betekent dit voor de sector?

De prognose van IDC heeft drie directe gevolgen:

• Voor consumenten: vooral instaptelefoons krijgen waarschijnlijk te maken met hogere prijzen en een beperkter aanbod.
• Voor fabrikanten: schaalgrootte, inkoopkracht en toegang tot geheugenchips worden belangrijker dan voorheen.
• Voor investeerders en toeleveranciers: de omzet kan groeien terwijl het aantal verscheepte toestellen daalt, maar die groei zal steeds meer afhangen van prijs en productmix in plaats van van een groeiende markt.

De smartphonemarkt verdwijnt dus niet. Hij valt uiteen in twee verschillende bedrijfstakken: een premiumsegment dat in waarde kan blijven groeien en een budgetsegment waarin hogere componentkosten de haalbaarheid van goedkope toestellen aantasten.