Firefox 154: slimmere tabbladen, betere vertalingen en een nieuw updateschema

Firefox 154 draait niet om één spectaculaire nieuwe functie, maar om een browser die beter te bedienen, vlotter en privacyvriendelijker moet worden. De release van 18 augustus voegt onder meer een snellere toegang tot AI-instellingen toe, optionele AI-hulp bij het ordenen van tabbladen, uitgebreidere paginavertalingen, sneller zoeken in video's en ruimere bescherming tegen ongewenste verbindingen met apparaten op het lokale netwerk.

Tegelijkertijd luidt versie 154 een verandering in Mozilla's releasebeleid in. Firefox 155 staat gepland voor 1 september: dat wordt de eerste stabiele release in een experimenteel schema van twee weken, in plaats van de huidige cyclus van vier weken. Mozilla kan op die beslissing terugkomen als het versnelde tempo problemen oplevert.

AI-instellingen zijn makkelijker te vinden — maar blijven optioneel

Firefox 154 voegt de snelle actie ‘Manage AI’ toe aan de adresbalk. Wie deze woorden intypt, kan rechtstreeks naar het AI-gedeelte van de Firefox-instellingen gaan, zonder eerst door meerdere menu's te klikken.

Ook Smart Window wordt verder uitgebreid. Firefox kan voorstellen doen voor groepen van verwante geopende tabbladen en voor elke groep een naam bedenken. De functie wordt geleidelijk uitgerold en is volgens de beschikbare berichtgeving opt-in. Daarbij kan een cloudgebaseerd taalmodel worden gebruikt; het gaat dus niet om een automatische taborganisator die voortdurend op de achtergrond actief is.

Dat onderscheid is belangrijk. Firefox maakt AI-functies zichtbaarder, maar verplicht gebruikers niet om AI-gebaseerde tabgroepen te gebruiken. Of Smart Window beschikbaar is, kan afhangen van de uitrol en van de ondersteunde regio of accountconfiguratie.

Volledige vertalingen nemen meer webpagina's mee

De functie Volledige vertaling kan voortaan ook inhoud binnen <iframe>-elementen vertalen. Zulke ingesloten kaders kunnen afzonderlijke webinhoud bevatten. Daardoor blijven op een vertaalde pagina minder delen in de oorspronkelijke taal staan.

Daarnaast controleert Firefox bij elke geladen pagina welke taal wordt gebruikt. Dat moet het makkelijker maken om een vertaling aan te bieden wanneer de browser een pagina in een andere taal tegenkomt. Volgens de release-informatie betekent dit niet dat elke taal of pagina altijd perfect wordt herkend.

Video's doorspoelen gaat sneller

Firefox 154 verbetert het zoeken in video's op alle ondersteunde besturingssystemen. Mozilla noemt macOS als duidelijk voorbeeld: na het corrigeren van een probleem in een route voor hardwarematige videodecodering daalde de gemeten vertraging van ongeveer 260 milliseconden naar ongeveer 30 milliseconden.

Voor gebruikers zou dat vooral merkbaar moeten zijn bij het vooruit- of terugspoelen. De uiteindelijke snelheid blijft wel afhankelijk van onder meer het besturingssysteem, de hardware, de gebruikte codec en de videosite.

Kleine desktop- en toegankelijkheidsverbeteringen

Naast de opvallende functies bevat Firefox 154 verschillende aanpassingen die het dagelijks gebruik soepeler maken:

• De zijbalk gedraagt zich nu correct wanneer Firefox op Windows of Linux schermvullend wordt gebruikt.
• Tekst markeren in pdf-bestanden werkt meer zoals tekstselectie op gewone webpagina's.
• Firefox bevat extra oplossingen voor pdf-weergave en compatibiliteit met instellingen voor hoog contrast, waaronder verbeteringen voor toegankelijkheid.
• Bij een harde herlaadactie kan Firefox opgeslagen favicons wissen of bijwerken, zodat een website na het vernieuwen weer het actuele pictogram toont.
• Profielback-ups die op macOS zijn gemaakt, kunnen opnieuw op ondersteunde desktopplatforms worden teruggezet. Dat maakt herstel op een ander platform eenvoudiger.

Het zijn geen functies die meteen in elke aankondiging opvallen, maar ze nemen wel praktische irritaties weg voor mensen die met schermvullende vensters werken, pdf's toegankelijk moeten kunnen lezen of hun Firefox-profiel tussen apparaten willen herstellen.

Ook WebSocket-verbindingen vallen nu onder lokale-netwerkbescherming

Firefox 154 breidt de Local Network Access-beveiliging uit naar WebSocket-verbindingen. Wanneer een website via WebSocket verbinding probeert te maken met een apparaat op het lokale netwerk, kan Firefox eerst toestemming vragen.

Daarmee wordt de bescherming uitgebreid naar een extra type netwerkverbinding. De wijziging is vooral relevant voor browsertools die communiceren met apparaten, diensten of ontwikkelomgevingen binnen een privénetwerk: websites kunnen voortaan expliciete toestemming nodig hebben voordat zo'n verbinding tot stand komt.

Waarom Firefox 154 belangrijker is dan de lijst met functies

De grootste strategische betekenis van deze release zit in Mozilla's nieuwe uitrolschema. Firefox 154 is de laatste versie volgens het vierwekelijkse model. Firefox 155 staat gepland voor 1 september, slechts twee weken later. Daarna zijn stabiele releases om de twee weken voorzien, als onderdeel van een experiment waarmee functies en oplossingen sneller beschikbaar moeten komen.

Voor gewone gebruikers kan dat een gelijkmatigere stroom van kleinere verbeteringen en browserupdates betekenen. Ontwikkelaars en organisaties zullen daarentegen vaker moeten testen op nieuwe versies en compatibiliteit moeten controleren. Het schema is bovendien niet definitief: Mozilla heeft de tweewekelijkse cyclus als experiment omschreven en kan het tempo aanpassen wanneer de gevolgen negatief blijken.

Kort samengevat is Firefox 154 vooral een verfijningsrelease met een belangrijke privacyverbetering en zichtbaardere AI-bediening. De meest verstrekkende verandering begint echter met Firefox 155: Mozilla gaat voorlopig experimenteren met een release om de twee weken, zonder te beloven dat dit tempo permanent blijft.