Diepe drone-aanvallen van Oekraïne op Russische oliehaven en chemische fabriek op 23 mei

De Sheskharis-terminal is een belangrijke olie-exportfaciliteit en een belangrijk eindpunt voor pijpleidingen die worden geëxploiteerd door het Russische staatsbedrijf Transneft.

De berichten over wat de terminal precies heeft getroffen, verschillen:

• Russische autoriteiten zeiden dat de schade werd veroorzaakt door vallende brokstukken van onderschepte drones.
• Oekraïense militaire functionarissen zeiden echter dat hun troepen een directe treffer op de olie terminal hadden bevestigd en omschreven de aanval als onderdeel van aanvallen op de Russische energie-infrastructuur.

Ondanks deze tegenstrijdige verklaringen erkennen beide partijen dat er tijdens de aanval brand uitbrak bij de faciliteit.

Drone-aanval gemeld op Metafrax Chemicals in Perm Krai

Een tweede gemeld doelwit was Metafrax Chemicals, een groot industrieel complex in de stad Gubakha in het Russische Perm Krai.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei dat drones, bestuurd door de Oekraïense Veiligheidsdienst (SBU), een doelwit troffen dat hij omschreef als “een van Ruslands belangrijke militaire ondernemingen” op ongeveer 1.700 km van de Oekraïense grens. Hij identificeerde de faciliteit als Metafrax en zei dat het productieproces van de fabriek was stilgelegd na de aanval.

Metafrax is een grote chemische producent waarvan de producten worden gebruikt in meerdere sectoren van de Russische industrie, waaronder materialen die worden gebruikt in explosieven en andere militaire productie.

Russische regionale autoriteiten gaven toe dat drones een industriële faciliteit in de regio hadden aangevallen, maar bevestigden niet openlijk de exacte faciliteit of gaven een gedetailleerde schadebeoordeling. Voorlopige rapporten gaven aan dat er geen slachtoffers waren gevallen en dat sommige drones naar verluidt waren neergeschoten voordat ze hun doelen bereikten.

Vanwege beperkte onafhankelijke verificatie blijft de omvang van de fysieke schade bij Metafrax onzeker, vergeleken met de duidelijkere berichten uit Novorossiejsk.

Waarom deze doelen belangrijk zijn

Beide locaties zijn van strategisch belang.

• Novorossiejsk is een van Ruslands belangrijkste Zwarte Zee-olie-exportknooppunten, die ruwe olie en aardolieproducten verwerkt van pijpleidingen die wereldmarkten bevoorraden.
• Metafrax Chemicals maakt deel uit van de bredere Russische chemische en industriële basis die inputs levert voor militaire productie, waaronder explosieven en componenten die in wapensystemen worden gebruikt.

Het aanvallen van faciliteiten zo ver van de Oekraïense grens toont ook het groeiende langeafstandsdrone-bereik van Kyiv tot in het Russische binnenland.

Deel van een grotere campagne tegen energie- en industriële infrastructuur

De aanvallen van 23 mei passen in een bredere Oekraïense strategie om olieraffinaderijen, exportterminals en dual-use industriële installaties in Rusland aan te vallen sinds het begin van de grootschalige invasie in 2022.

Recent onderzoek op basis van Reuters-berekeningen geeft aan dat Oekraïense drone-aanvallen tussen januari en mei 2026 ongeveer 700.000 vaten per dag aan Russische raffinagecapaciteit hebben uitgeschakeld.

Afzonderlijke rapporten zeggen dat aanvallen in de afgelopen weken grote raffinaderijen in centraal Rusland hebben gedwongen de productie te staken of drastisch te verminderen, wat gevolgen had voor faciliteiten met een gecombineerde capaciteit van meer dan 83 miljoen ton per jaar – ongeveer een kwart van de totale Russische raffinagecapaciteit.

Omdat olie- en gasinkomsten een aanzienlijk deel van de Russische federale begroting uitmaken, worden deze aanvallen algemeen gezien als een poging van Kyiv om:

• de brandstoftoevoer voor het Russische leger te verstoren,
• de exportinkomsten die de oorlog helpen financieren te verminderen,
• de Russische militair-industriële toeleveringsketens onder druk te zetten.

Wat nog onduidelijk is

Hoewel de grote lijnen van de aanvallen van 23 mei goed gedocumenteerd zijn, blijven verschillende details onzeker.

• De exacte mate van schade bij de Metafrax-fabriek is niet onafhankelijk bevestigd.
• Russische en Oekraïense autoriteiten blijven van mening verschillen of de terminal in Novorossiejsk direct is geraakt of beschadigd is door onderschepte dronescherven.

Zelfs met die onzekerheden illustreren de aanvallen een consistente trend: Oekraïne is steeds beter in staat om diepe aanvallen uit te voeren op strategisch belangrijke infrastructuur op honderden of zelfs duizenden kilometers in Rusland.