Visa, Mastercard en Ant werken aan gezamenlijke identiteit voor AI-shopassistenten

AI-agenten beperken zich niet langer tot het vergelijken of aanbevelen van producten. Uiteindelijk kunnen zij ook zelf een aankoop afronden namens een consument. Voor betaalbedrijven ontstaat dan een cruciale vraag: hoe weet een webshop, digitale wallet of kaartnetwerk welke software de betaling start, wie daarvoor verantwoordelijk is en of die agent daadwerkelijk toestemming heeft?

Visa, Mastercard en Ant International maakten op 10 september 2026 bekend dat zij samenwerken aan een interoperabiliteitsraamwerk met de naam Know Your Agent (KYA). Het voorstel moet de identificatie en toelating van AI-agenten vereenvoudigen bij kaartnetwerken, digitale wallets, agentplatforms en online marktplaatsen. Deelnemers zouden betrouwbare agenten over verschillende betaalecosystemen kunnen herkennen, terwijl zij hun eigen goedkeurings- en risicoprocessen behouden. 16

Geen centrale goedkeuring voor alle AI-agenten

KYA is vooralsnog een samenwerking rond gemeenschappelijke uitgangspunten voor agentidentiteit en toelating. Het is geen aangekondigd, direct inzetbaar wereldwijd product — en ook geen centraal systeem dat een agent overal automatisch goedkeurt.

Dat onderscheid is belangrijk. Een gezamenlijke aanpak kan voorkomen dat een AI-agent telkens opnieuw vanaf nul moet worden beoordeeld wanneer die tussen wallets, webshops en betaalrails beweegt. Maar een positieve beoordeling in het ene ecosysteem betekent niet automatisch dat een ander netwerk die agent accepteert. Ieder netwerk behoudt zijn eigen verificatie en besluitvorming. 112

Drie bestaande protocollen moeten beter samenwerken

De drie ondernemingen hebben al eigen technologie en regels voor zogeheten agentic commerce, waarbij software zelfstandig binnen vooraf ingestelde grenzen namens een gebruiker handelt:

• Visa: Trusted Agent Protocol
• Mastercard: Verifiable Intent
• Ant International: Agentic Mobile Protocol

De KYA-samenwerking moet deze afzonderlijke benaderingen niet vervangen, maar ze rond gedeelde principes beter op elkaar laten aansluiten. Ant International rolt zijn Agentic Mobile Protocol bovendien uit via ecosystemen van wallets en acquirers — partijen die kaartbetalingen voor merchants verwerken. 612

Concreet draait het initiatief om een beter toetsbare identiteit en context: wie beheert de agent, namens welke klant of onderneming handelt deze, en binnen welke bevoegdheid? De uiteindelijke vertrouwens- en risicobeslissing blijft bij het betrokken netwerk of de betrokken deelnemer.

De drie pijlers van KYA

Volgens berichtgeving over het voorstel richt het werk zich op drie gebieden: 3

1. Traceerbaarheid van de exploitant over netwerken heen
   Deelnemers moeten kunnen vaststellen welke organisatie achter een AI-agent zit en wie verantwoordelijk kan worden gehouden wanneer die agent tussen systemen beweegt.

2. Gedeelde certificeringseisen
   De partners willen onderzoeken welke gemeenschappelijke basiseisen kunnen gelden voor de geschiktheid en toelating van agenten.

3. Doorlopende transactiemonitoring
   Vertrouwen mag niet alleen afhangen van een eenmalige controle bij registratie. Monitoring van gedrag en transacties moet het risicobeheer ook daarna ondersteunen.

Deze drie pijlers pakken een fundamenteel probleem aan: bij een betaling moet niet alleen duidelijk zijn of de betaalmethode geldig is, maar ook welke software namens de klant optreedt — en op basis van welke toestemming.

Waarom de betaalindustrie hier groot potentieel ziet

De bedrijven wijzen op ramingen dat AI-agenten in 2030 wereldwijd 3 tot 5 biljoen dollar aan consumentenhandel zouden kunnen aansturen. Dat is een projectie van de mogelijke markt, geen voorspelling van KYA-gebruik, transacties of omzet. 1114

Mastercard verwacht afzonderlijk dat meer dan één op de tien onlinekopers tegen 2030 AI-agenten geregeld kan inzetten om te winkelen en te betalen. Vooral terugkerende en relatief eenvoudige aankopen, zoals boodschappen, medicijnen en abonnementen, zouden vroege toepassingen kunnen zijn. 2021

Uit onderzoek in opdracht van Mastercard onder 26.000 ouders en jongeren van 13 tot 18 jaar in 13 landen blijkt dat tieners AI ongeveer twee keer zo vaak als hun ouders gebruiken ter ondersteuning van aankoopbeslissingen. 2427

Een veelgenoemd percentage verdient daarbij nuance: 62% betreft jongeren in het Verenigd Koninkrijk die zeggen dat AI de manier waarop hun generatie winkelt ingrijpend zal veranderen. Het cijfer geldt dus niet voor alle tieners uit het onderzoek in 13 landen. 24

De open vragen zijn minstens zo belangrijk

De aankondiging is een vroege infrastructuurstap, niet het bewijs dat winkelen via AI-agenten al op grote schaal is ingevoerd. Ook met een gemeenschappelijk herkenningskader moeten consumenten, winkeliers, kaartuitgevers en toezichthouders vertrouwen krijgen in onder meer:

• de juiste identificatie van de agent;
• expliciete toestemming van de consument;
• de precieze koopbevoegdheid en eventuele bestedingslimieten;
• de aansprakelijkheid bij een ongewenste, frauduleuze of betwiste transactie;
• het tijdig signaleren en stoppen van verdacht gedrag.

Mastercard benadrukt zelf dat heldere kaders voor identiteit, toestemming, autorisatie en aansprakelijkheid nodig zijn. 21 In de aankondiging van 10 september stond geen implementatieplanning of programma met merchant-pilots. Het raamwerk moet nog worden ontwikkeld. 16

Wat dit betekent

Visa, Mastercard en Ant International proberen een gezamenlijke vertrouwenslaag te leggen onder AI-agenten die over verschillende betaalomgevingen heen winkelen en betalen. KYA kan identiteiten van zulke agenten beter overdraagbaar en traceerbaar maken. Het initiatief neemt echter niet de afzonderlijke goedkeurings- en risicocontroles van deelnemende netwerken over. Of het slaagt, hangt af van de vertaling van gedeelde principes naar bruikbare regels voor identiteit, toestemming, monitoring en aansprakelijkheid. 136