De recente verklaringen uit Kyiv en Moskou wijzen niet op een snel staakt-het-vuren. Volgens Kyrylo Budanov, hoofd van het Oekraïense presidentiële kantoor, is het onrealistisch om te verwachten dat de oorlog binnenkort eindigt. Hij zei bovendien dat Oekraïne minstens 30.000 mensen per maand moet mobiliseren om zijn verdediging vol te houden.
1
14
Aan Russische zijde sprak Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov van een vredesproces dat zich in een “diepe pauze” bevindt. Volgens hem zijn er geen nieuwe ideeën en boeken Russische troepen naar eigen zeggen terreinwinst op het slagveld.
5
38
Budanov verwacht gevechten gedurende de winter
Budanov zei dat de oorlog waarschijnlijk ook in de komende winter doorgaat. Zijn inschatting ging gepaard met een concrete personeelsbehoefte: Oekraïne kan zich volgens hem niet veroorloven om minder dan 30.000 mensen per maand te mobiliseren.
1
14
Dat aantal is geen voorspelling van hoeveel mensen er elke maand daadwerkelijk zullen worden opgeroepen. Het gaat om een door een hoge Oekraïense functionaris genoemde behoefte en illustreert de druk op Kyiv om voldoende militair personeel beschikbaar te houden. De mobilisatie is in Oekraïne bovendien politiek en maatschappelijk gevoelig.
14
Krijgsgevangenenruilen zijn het belangrijkste resterende contactkanaal
Volgens Budanov bestaat het contact tussen Kyiv en Moskou momenteel vooral uit gesprekken over krijgsgevangenenruilen. Hij kondigde aan dat er binnenkort opnieuw een ruil zou kunnen plaatsvinden.
3
8
Dat is een humanitair kanaal, geen teken dat er een bredere politieke regeling in zicht is. De communicatie tussen beide landen is dus niet volledig verdwenen, maar blijft beperkt tot onderwerpen waarop gedeeltelijk overeenstemming mogelijk is. Geschilpunten zoals een staakt-het-vuren, territorium en de rol van andere partijen blijven onopgelost.
3
Mogelijke gesprekken in september zouden vooral technisch zijn
Budanov zei dat Oekraïense en Russische teams in september mogelijk opnieuw om de tafel kunnen gaan, eventueel samen met vertegenwoordigers van de Verenigde Staten.
2 In een andere verklaring omschreef hij zulke contacten als technisch en voorbereidend: gesprekken die de basis kunnen leggen voor een later, groter proces, maar die niet meteen tot vrede zullen leiden.
1
4
Dat onderscheid is belangrijk. Het vooruitzicht van een bijeenkomst betekent niet dat de kern van het conflict is opgelost. Hooguit kan een beperkt diplomatiek mechanisme worden hervat terwijl de gevechten doorgaan.
Russische territoriale eisen blijven een belangrijk struikelblok
Volgens de aangeleverde berichtgeving blijft Moskou eisen dat Oekraïne de volledige controle over Donetsk opgeeft, ook over gebieden die Rusland momenteel niet in handen heeft.
36 Die voorwaarde botst met de positie van Kyiv en helpt verklaren waarom een staakt-het-vuren ver weg blijft.
Budanov zei daarnaast dat de belangen van derde partijen een regeling ingewikkelder maken. Oekraïne en Rusland zouden volgens hem zelfstandig hooguit afspraken kunnen maken over een staakt-het-vuren langs de huidige frontlinie. Andere kwesties raken volgens hem direct aan de belangen van andere landen.
3
De onderhandelingen draaien daarmee niet alleen om het organiseren van een ontmoeting, maar ook om fundamentele meningsverschillen over de voorwaarden, reikwijdte en deelnemers aan een eventuele overeenkomst.
Kremlin spreekt van een ‘diepe pauze’
Peskov zei dat het vredesproces zich in een “diepe pauze” bevindt en dat er “geen nieuwe ideeën” zijn. Hij koppelde die opstelling aan wat het Kremlin omschrijft als aanhoudende vooruitgang van Russische troepen aan het front.
5
38
Ook zou er geen telefoongesprek gepland staan tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump.
40
46 Dat past in het beeld dat Moskou naar buiten brengt: de diplomatieke contacten zijn vastgelopen, terwijl de militaire operaties doorgaan.
Bezoek van CIA-directeur Ratcliffe levert geen zichtbare doorbraak op
CIA-directeur John Ratcliffe bezocht Moskou en sprak daar met Russische inlichtingenfunctionarissen, aldus het Kremlin. Hij ontmoette Poetin niet. Het Kremlin zei wel dat Poetin over de gesprekken was geïnformeerd, maar gaf geen details over de inhoud.
6
33
Op basis van de beschikbare informatie vormt het bezoek daarom geen bewijs dat een hoogwaardig vredeskanaal opnieuw is geopend. Het laat zien dat gevoelige contacten nog mogelijk zijn, maar hun doel en effect blijven onduidelijk.
Diplomatieke stilstand valt samen met infrastructuuroorlog
Terwijl het diplomatieke spoor stokt, voeren beide partijen hun aanvallen op infrastructuur op. Reuters meldde Russische aanvallen met raketten en drones op Oekraïense havens, graanopslag, energievoorzieningen, industriële locaties en distributiecentra voor de detailhandel.
17
Het Oekraïense staatsenergiebedrijf Naftogaz meldde daarnaast herhaalde aanvallen op zijn installaties. Dat vergroot de zorgen over verwarming, elektriciteit en gasvoorziening in aanloop naar de winter.
18
Oekraïne voert op zijn beurt aanvallen uit op Russische energie-infrastructuur. Volgens Reuters werd een raffinaderij van Lukoil getroffen, waarna de verwerking van ruwe olie werd stilgelegd. Andere berichtgeving beschrijft Oekraïense pogingen om Russische brandstofvoorziening, logistiek en militair-industriële capaciteit te raken.
19
20
23
Deze aanvallen staan niet los van het diplomatieke verhaal. Ze vormen onderdeel van de druk die beide partijen uitoefenen zolang onderhandelingen geen resultaat opleveren. Rusland richt zich op infrastructuur die de Oekraïense economie en de weerbaarheid van burgers ondersteunt; Oekraïne valt energie- en logistieke doelen aan die volgens Kyiv de Russische oorlogsinspanning mogelijk maken. De bronnen documenteren de aanvallen en de genoemde doelen, maar tonen niet aan dat een van beide campagnes tot een politieke doorbraak heeft geleid.
Wat de nieuwste verklaringen betekenen
De belangrijkste conclusie is dat diplomatie beperkt en voorwaardelijk blijft, niet dat een akkoord op korte termijn nabij is. Kyiv houdt de mogelijkheid van technische contacten en Amerikaanse deelname open, maar bereidt zich tegelijk voor op een nieuwe winter van gevechten en op een omvangrijke maandelijkse mobilisatie.
1
2
14
Moskou presenteert het overleg publiekelijk als opgeschort en herhaalt dat er geen nieuwe ideeën zijn, terwijl het de nadruk legt op militair momentum.
5
38 Krijgsgevangenenruilen blijven een werkend humanitair kanaal, maar het territoriale geschil en de bredere voorwaarden voor een vredesregeling zijn niet opgelost.
3
36
Samen schetsen de verklaringen het beeld van een oorlog die een nieuwe winter ingaat zonder zichtbaar staakt-het-vuren op korte termijn. Oekraïne staat daarbij onder toenemende personele en maatschappelijke druk, terwijl aanvallen op energie, industrie, opslag en logistiek de systemen blijven treffen die de oorlogsinspanning en de veerkracht van beide landen ondersteunen.