Heeft China na een waarschuwing van Donald Trump de hulp aan Iran stopgezet? Die conclusie valt niet te trekken uit wat de Amerikaanse ambassadeur in China, David Perdue, op 25 september vertelde. Volgens hem stelde Trump de kwestie een dag eerder aan de orde tijdens zijn overleg met de Chinese president Xi Jinping in het Witte Huis. Perdue meldde ook Chinese geruststellingen, maar die zijn geen onafhankelijk bewijs dat eventuele hulp is beëindigd.
17
21
Wat Perdue precies zei
In een interview met CNBC zei Perdue dat Washington China al weken eerder had gewaarschuwd. Elke vorm van hulp aan Iran — direct of indirect, via inlichtingen, onderdelen of militair materieel — was volgens de VS „volstrekt onaanvaardbaar”. Trump herhaalde die boodschap tegenover Xi, aldus Perdue. Hij noemde onderdelen, maar specificeerde niet dat het om onderdelen voor drones ging.
17
Bij Fox News zei Perdue dat China de Verenigde Staten had verzekerd Iran niet te helpen. Ook sprak hij van „enige beweging” in de voorafgaande maand. Wat er precies veranderde, blijkt niet uit de aangehaalde berichtgeving; een onafhankelijke bevestiging van de Chinese geruststelling ontbreekt eveneens. Trump bevestigde afzonderlijk dat hij met Xi over de oorlog met Iran had gesproken.
21
24
Waarom Washington zich zorgen maakt
The Wall Street Journal berichtte vóór de top, op basis van Amerikaanse functionarissen, dat Iran van Chinese partijen satellietbeelden met hoge resolutie had verkregen van een Amerikaanse basis in Jordanië. Dat zou zijn gebeurd vóór een aanval in juli waarbij drie Amerikaanse militairen omkwamen. Reuters meldde dat Trump dat bericht aanvankelijk terzijde schoof. De berichtgeving roept vragen op over hulp van Chinese partijen, maar toont op zichzelf niet aan dat de regering in Beijing die hulp aanstuurde of dat de beelden bepalend waren voor de afloop van de aanval.
35
33
De Democratische senator Jeanne Shaheen verwees naar het bericht toen zij Trump opriep Xi aan te spreken op Chinese steun aan Iran.
34 Er waren ook berichten over mogelijke leveringen van in China gemaakte luchtafweerraketten. De aangehaalde bronnen bevestigen echter geen levering van 400 lanceerinrichtingen, het vermeende gebruik van satellietbeelden om Amerikaanse marineschepen aan te vallen of daaropvolgende wijzigingen in marineprocedures.
25
Tegelijkertijd werd over Iran onderhandeld
Tijdens de top in Washington meldde Reuters dat Amerikaanse en Iraanse onderhandelaars een stapsgewijze uitweg uit de oorlog verkenden. Daarbij kwamen een heropening van de Straat van Hormuz en het opheffen van de Amerikaanse economische blokkade van Iran ter sprake. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zei dat Teheran via bemiddelaars een voorstel had overgebracht om de zeestraat onder voorwaarden te heropenen. Het ging om onderhandelingsposities, niet om een akkoord.
2
18
De driedaagse top eindigde op vrijdag 25 september met thee in het Witte Huis en een bezoek aan het Amerikaanse Nationaal Archief. Volgens Reuters leverde de ontmoeting weinig grote doorbraken op.
19 Perdues uitspraken maken duidelijk welke waarschuwing Washington zegt te hebben gegeven en welke geruststelling het zegt te hebben ontvangen. Of daardoor daadwerkelijk minder hulp aan Iran wordt verleend, blijft in de aangehaalde berichtgeving onbeantwoord.
17
21