Travis Kalanick vindt dat slechts 1% van de durfkapitalisten oprichters echt helpt — en haalde toch 1,7 miljard dollar op

Travis Kalanick zei in de podcast van David Senra niet simpelweg dat durfkapitaal slecht is. Zijn boodschap was scherper en selectiever: oprichters moeten goed nadenken over welke investeerders ze invloed geven.

Volgens Kalanick begrijpt een oprichter die dagelijks aan een bedrijf werkt de operationele realiteit doorgaans veel beter dan een investeerder die slechts af en toe incheckt. In zijn inschatting voldoet maar ongeveer 10% van de durfkapitalisten aan een minimale norm van ‘geen schade aanrichten’. Slechts 1% zou oprichters daadwerkelijk nuttig helpen. 245

Die uitspraak krijgt een ironische lading doordat Kalanicks industriële-AI- en roboticaonderneming Atoms 1,7 miljard dollar ophaalde in een financieringsronde onder leiding van Andreessen Horowitz. Ben Horowitz trad daarbij toe tot het bestuur. Ook Uber nam deel aan de ronde. 1225

De oprichter als schaakgrootmeester

Kalanick vergeleek een sterke operationele oprichter met een schaakgrootmeester. Een durfkapitalist zag hij eerder als een enthousiaste amateur die het bord eens in de paar maanden bekijkt en dan toch wil vertellen welke zet de speler moet doen. 441

Zijn punt was niet dat investeerders geen waarde kunnen toevoegen. Het probleem ontstaat wanneer zij hun eigen inzicht overschatten en advies geven over een bedrijf dat ze niet zelf runnen. Voor Kalanick is ‘geen schade aanrichten’ daarom al een hoge lat: een investeerder hoeft niet elk probleem op te lossen, maar mag de bestuurder die dagelijks aan het roer staat niet minder effectief maken.

Toch blijft hij fundraising als een strategisch spel zien

Ondanks zijn harde oordeel over veel investeerders raadt Kalanick oprichters niet aan om durfkapitaal volledig te vermijden. Zijn aanpak voor het ophalen van geld is juist uitgesproken tactisch:

• Schaaf de pitch bij tot de kans onvermijdelijk lijkt. Het verhaal moet de marktkans en het vermogen om uit te voeren zo overtuigend neerzetten dat investeerders het bedrijf moeilijk kunnen negeren.
• Houd zelf de regie over het proces. Geloofwaardige belangstelling van meerdere fondsen kan concurrentiedruk creëren, in plaats van de oprichter afhankelijk te maken van één partij.
• Deel genoeg, maar niet alles. Oprichters moeten inzicht tonen en vertrouwen opbouwen zonder onnodig gevoelige strategische details prijs te geven.

Dat laatste is vooral relevant in snel bewegende sectoren zoals AI. Gedetailleerde informatie kan daar behalve overtuigingsmateriaal ook concurrentie-informatie worden. De bredere les: behandel een financieringsronde als een strategisch proces, niet als een reeks vrijblijvende gesprekken.

Waarom Benchmark en Bill Gurley nog steeds een hoofdrol spelen

Kalanicks wrok tegenover Benchmark is terug te voeren op de bestuursstrijd bij Uber in 2017, die eindigde met zijn vertrek als CEO. TechCrunch beschrijft het conflict met Benchmark-investeerder Bill Gurley als een bepalend moment in Kalanicks verhouding met de durfkapitaalwereld. 2 In een bericht uit die periode meldde Reuters bovendien dat Benchmark een rechtszaak aanspande om Kalanick uit het bestuur te verwijderen en hem het recht te ontnemen drie bestuursleden aan te wijzen. 17

In Kalanicks terugblik ontstond de breuk door meningsverschillen over fondsenwerving, leiderschap en de invloed van investeerders. Volgens berichtgeving over het gesprek verslechterde zijn relatie met Gurley door onenigheid over de financierings- en waarderingsplannen van Uber, totdat de twee niet meer met elkaar communiceerden. 32

Dat Kalanick nog altijd boos is, maakt zijn versie van het conflict niet neutraal. Het verklaart wel waarom hij de keuze voor een investeerder ziet als een kwestie van bestuur en vertrouwen, en niet alleen als een zoektocht naar geld.

Geen volledig slachtofferverhaal

Een opvallend onderdeel van Kalanicks terugblik is dat hij zichzelf niet uitsluitend als slachtoffer neerzet. Hij erkende dat hij de groeiende groep mensen die ontevreden over hem was onvoldoende had gemanaged. Ook bracht hij zijn intense en confronterende managementstijl in verband met de financiële onzekerheid die hij had ervaren tijdens de opbouw van zijn eerdere onderneming, Red Swoosh.

Zijn interpretatie is dat hij geen regels brak, maar bij een bedrijf met de omvang en zichtbaarheid van Uber herhaaldelijk te dicht langs de grens opereerde. Dat is een vorm van zelfkritiek, maar niet hetzelfde als instemmen met alle beschuldigingen of verklaringen rond de crisis bij Uber. Hedendaagse berichtgeving koppelde zijn vertrek aan klachten over seksuele intimidatie, discriminatie en een giftige werkcultuur. 12

Het resultaat is een bewust ingewikkeld verhaal: Kalanick erkent bestuurlijke en politieke fouten, maar verwerpt nog altijd wat hij ziet als een te eenvoudige verklaring voor het verlies van vertrouwen bij het bestuur.

Een bekend conflict in Silicon Valley

Kalanicks opmerkingen passen in een terugkerende machtsstrijd tussen oprichters en investeerders. Investeerders steunen een oprichter soms juist omdat die agressief, snel en eigenzinnig is. Naarmate een onderneming groter wordt, kunnen diezelfde eigenschappen echter een risico vormen wanneer er behoefte ontstaat aan formeler bestuur, betere interne controles of een andere leiderschapsstijl.

Daarmee ontstaat voor beide kanten een lastige vraag: corrigeren investeerders een reëel bestuursprobleem, of gebruiken ze de groei van een onderneming om meer controle op te eisen dan de oprichter had verwacht? Kalanicks ervaring biedt één antwoord, maar de beschikbare berichtgeving levert geen volledig onbetwiste verklaring voor de bestuursstrijd bij Uber.

De hernieuwde kritiek van Mark Pincus op Accel laat zien waarom het onderwerp blijft spelen. Pincus beweerde dat Accel hem als CEO van Support.com wilde vervangen, ondanks de groei van het bedrijf en de voortgang richting een beursgang. Dat is Pincus’ weergave van de gebeurtenissen, geen onafhankelijk vastgestelde conclusie over het handelen van Accel. 18

De financiering van Atoms maakt de tegenstelling zichtbaar

Bij Kalanicks nieuwe bedrijf is de spanning in zijn boodschap nauwelijks te missen. Andreessen Horowitz promootte zijn gesprek, terwijl de investeringsmaatschappij tegelijkertijd de financieringsronde van 1,7 miljard dollar voor Atoms leidde. Ben Horowitz trad toe tot het bestuur. 25 Ook Uber deed mee, waardoor Kalanick opnieuw verbonden raakte met het bedrijf dat hij mede oprichtte en in 2017 verliet. 912

Kalanick is dus niet principieel tegen financiering. Zijn standpunt is eerder dat geld en invloed los van elkaar moeten worden bekeken. Kapitaal kan noodzakelijk zijn, maar oprichters moeten voorzichtig zijn met het geven van zeggenschap aan investeerders die hun oordeel en terughoudendheid nog niet hebben bewezen.

Wat oprichters hiervan kunnen leren

De praktisch bruikbare les uit het gesprek is niet dat oprichters Kalanicks managementstijl moeten kopiëren of elk conflict met een investeerder als een samenzwering moeten zien. Het is vooral verstandig om drie beslissingen uit elkaar te houden:

1. Wie verstrekt het geld?
2. Wie krijgt zeggenschap op bestuursniveau?
3. Wie beschikt over het operationele inzicht om te helpen wanneer de omstandigheden veranderen?

Een bekende naam kan waardevol zijn voor toekomstige financiering, het aantrekken van personeel of introducties. Dat maakt die investeerder nog niet automatisch een goede operationele partner. Oprichters doen er goed aan te onderzoeken hoe een fonds met meningsverschillen omgaat, welke informatie het verwacht, hoe bestuursrechten zijn geregeld en of de belangen nog op één lijn liggen wanneer het bedrijf groeit.

Juist de combinatie van Kalanicks harde oordeel over durfkapitaal en zijn succesvolle terugkeer naar grootschalige financiering maakt zijn verhaal interessant. De tegenstelling is geen voetnoot maar de kern: hij wil toegang tot kapitaal en invloedrijke partners behouden, maar vindt dat oprichters uiteindelijk zelf de regie moeten houden over de manier waarop hun bedrijf wordt opgebouwd.