FIFA onder druk: VAR-official gebaart mogelijk 'white power'-teken op live-tv voor WK-duel Duitsland

Fare noemde het vertoonde gebaar onacceptabel en benadrukte dat het handelen van een wedstrijdofficial een voorbeeldfunctie heeft. De eis van het netwerk legt een bom onder het imago van de FIFA, die in het verleden vaak bekritiseerd werd om een trage en inconsistente aanpak van discriminatie-incidenten in het voetbal.

De voorzichtige reactie van de FIFA

De FIFA heeft het incident inmiddels erkend en aangegeven de zaak te onderzoeken. Een woordvoerder liet weten dat de organisatie bij Evans ‘om opheldering vraagt’ . Tot nu toe heeft de wereldvoetbalbond echter nog geen schorsing of andere disciplinaire maatregelen aangekondigd.

Opvallend is dat er tijdens de live-uitzending zelf al is ingegrepen. Nadat het bewuste gebaar in beeld was geweest, werden verdere camerashots van de VAR-ruimte waarin Evans te zien was geweest, uit de feed geknipt. Verschillende waarnemers interpreteren deze stille ingreep als een poging van de FIFA om de schade te beperken zonder het probleem publiekelijk aan te kaarten .

Evans zelf heeft nog geen publiekelijk commentaar gegeven op de beschuldigingen en het is onduidelijk wanneer de FIFA haar onderzoek afrondt .

De betekenis van het gebaar

Het omstreden gebaar – het omgekeerde ‘OK’-teken – is niet altijd een haatsymbool. In veel culturen, waaronder Nederland, wordt het gebruikt om aan te geven dat iets ‘in orde’ is, en ook in het bekende kinderspel ‘zakdoekje leggen’ is het een onschuldige beweging. Toch is de context rondom Evans' actie cruciaal.

De ADL nam het symbool in 2019 op in haar haatsymbolendatabase, nadat het signaal op grote schaal was gekaapt door online trollenlegers op platforms zoals 4chan. Zij promootten het gebaar – waarbij de hand vaak onder de heup wordt gehouden met de vingers naar beneden gericht – als een slinkse manier om ‘white power’ te communiceren . De organisatie benadrukt dat niet elke gebruiker van het gebaar extremistisch is, maar dat de configuratie met de hand laag en de cirkel naar beneden vaak expliciet in die context wordt gebruikt.

De ADL adviseert zorgvuldig te kijken naar de context en de intentie. De beelden van Evans, waarin hij het gebaar strak voor de camera vasthoudt terwijl hij zwijgend in de rij officials staat, laten weinig ruimte voor een speelse interpretatie .

De FIFA moet nu beslissen hoe ze omgaat met een discriminatiekwestie waarbij een eigen official centraal staat. De uitkomst kan grote gevolgen hebben voor de geloofwaardigheid van het antidiscriminatiebeleid van de mondiale voetbalbond.