Zelensky: nieuwe Oekraïense onderscheppingsdrone raakt straal-Shahed, maar is nog niet klaar

Oekraïne heeft een vroege, maar belangrijke stap gezet in de zoektocht naar een antwoord op de snellere Russische aanvalsdrones. President Volodymyr Zelensky meldde op 15 september dat een nieuwe Oekraïense onderscheppingsdrone tijdens een test met succes een Shahed-doel heeft geraakt. Tegelijkertijd benadrukte hij dat onderdelen van de besturing nog moeten worden verfijnd. 79

Dat verschil is cruciaal: de proef toont aan dat het concept kan werken tegen een straalaangedreven doelwit, maar bewijst niet dat Oekraïne al beschikt over een volledig ontwikkelde onderschepper die op grote schaal kan worden ingezet.

Wat Zelensky bekendmaakte

Zelensky zei dat Oekraïne een nieuwe onderschepper had getest die is bedoeld tegen Russische straalaangedreven drones, en dat deze een Shahed raakte. De melding volgde op een briefing van opperbevelhebber Mychajlo Drapaty. Volgens Zelensky is verder werk nodig, omdat onderdelen van het besturingssysteem nog verbetering vragen. 79

Praktisch gezien gaat het dus om een geslaagde technische demonstratie, niet om de aankondiging van een nieuw operationeel luchtverdedigingssysteem.

Waarom straalaangedreven Gerans het probleem veranderen

Ruslands nieuwere straalaangedreven Geran/Shahed-varianten zijn aanzienlijk sneller dan de propellerdrones waarmee Oekraïne gedurende een groot deel van de oorlog te maken had. Van sommige varianten wordt gemeld dat ze ongeveer 500 km/u kunnen halen. Daardoor hebben verdedigers minder tijd om een doel te detecteren, een onderscheppingskoers te berekenen, een onderschepper te lanceren en die naar het doel te manoeuvreren. 16

Daardoor staat elke schakel in de verdedigingsketen onder druk. Een goedkope onderscheppingsdrone die een langzamere propellerdrone kan aanpakken, heeft mogelijk niet voldoende snelheid, acceleratie of bestuurbaarheid om een straalaangedreven drone in te halen. CNN meldde dat de nieuwe straal-Shaheds moeilijker te onderscheppen zijn, zowel door hun snelheid als door de aantallen waarin ze worden ingezet. 6

De dreiging groeit sneller dan de oplossing

Uit een analyse van BBC Verify op basis van gegevens van de Oekraïense luchtmacht blijkt dat Rusland de snelle straalaangedreven drones in augustus dagelijks inzette. Het Oekraïense leger vertelde de BBC dat het aantal aanvallen met deze drones toenam van ongeveer 350 in juni naar 1.600 in juli en 2.800 in augustus. 1

Die cijfers maken duidelijk waarom een geslaagde test strategisch relevant is, ook al is de onderschepper nog niet af. Oekraïne heeft een optie nodig die in betekenisvolle aantallen kan worden geproduceerd en ingezet, in plaats van uitsluitend te leunen op schaarser en duurder luchtverdedigingsmaterieel.

Oekraïne onderzoekt meerdere systemen

Oekraïne heeft gemeld dat het vier mogelijke onderscheppingssystemen tegen straalaangedreven Gerans test. Veldproeven zijn begonnen; het doel is de ontwerpen snel te verbeteren en de productie op te schalen naar duizenden exemplaren. 5

De inzet is een duurzamer verdedigingsmiddel tegen grootschalige droneaanvallen. Oekraïne gebruikt nu ook raketten, gevechtsvliegtuigen, kanonnen en luchtafweergeschut. Een betrouwbare snelle onderscheppingsdrone kan daar een extra verdedigingslaag aan toevoegen tegen doelen die steeds lastiger te pakken zijn. 26

Conclusie

Zelensky's aankondiging van 15 september markeert een betekenisvolle technische stap: een Oekraïense onderschepper heeft tijdens een test een straalaangedreven Shahed geraakt. Maar omdat er nog aan de besturing moet worden gewerkt, is het vooralsnog een veelbelovend prototype en geen afgerond antwoord op Ruslands campagne met snelle drones. 79

De centrale race is daarmee helder: Oekraïne moet succesvolle tests snel omzetten in betrouwbare onderscheppers die op grote schaal kunnen worden geproduceerd, voordat het groeiende gebruik van straalaangedreven Gerans de luchtverdediging verder onder druk zet. 15