Trump wil gezamenlijke legeroefeningen met Zuid-Korea fors beperken vanwege band met Kim Jong-un

Centraal staat Ulchi Freedom Shield, die gepland was van 17 tot en met 27 augustus. Aan de oefening zouden ongeveer 18.000 Zuid-Koreaanse militairen deelnemen. De scenario’s waren aangepast aan nieuwe veiligheidsrisico’s, waaronder droneaanvallen, verstoring van gps-signalen en cyberaanvallen.

Zuid-Korea zegt dat de oefening doorgaat

Het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie liet in reactie op Trumps aankondiging weten dat de gezamenlijke oefeningen “zoals eerder aangekondigd en gepland” zouden doorgaan. Daarmee bleef onduidelijk welk effect de Amerikaanse opdracht precies zou hebben op de Amerikaanse deelname en op de uiteindelijke omvang van de training.

De beslissing zorgde voor onzekerheid rond een oefening die Seoul en Washington hadden voorbereid als reactie op de militaire capaciteiten van Noord-Korea en de verslechterende verhoudingen tussen beide Korea’s. De beschikbare berichtgeving wees er op dat moment niet op dat Ulchi Freedom Shield volledig was afgeblazen.

De oefening vond plaats onder de Zuid-Koreaanse regering van president Lee Jae Myung. De beschikbare bronnen geven geen afzonderlijke, gedetailleerde reactie van Lee op Trumps besluit. Wel blijkt uit de officiële planning dat Seoul de training samen met Washington wilde voortzetten, ondanks de last-minute Amerikaanse opdracht.

Noord-Korea had de oefeningen al veroordeeld

Pyongyang had de training vóór Trumps aankondiging scherp bekritiseerd. Noord-Koreaanse staatsmedia noemden de oefeningen provocerender dan die van het voorgaande jaar. Ook stelde Noord-Korea dat de militaire samenwerking tussen de Verenigde Staten, Japan en Zuid-Korea zich ontwikkelde tot een “nucleaire alliantie”. Het land zei op een hoger dreigingsniveau te zullen reageren met een krachtiger afschrikmiddel.

In de aanloop naar de oefening vuurde Noord-Korea bovendien ballistische raketten af. Volgens Reuters werd op 12 augustus een raket gelanceerd in de richting van de zee voor de oostkust van het Koreaanse schiereiland, kort voordat Ulchi Freedom Shield zou beginnen.

Daarmee stonden twee tegengestelde lezingen tegenover elkaar. Seoul en Washington presenteerden de oefeningen als defensieve voorbereiding op nieuwe dreigingen. Pyongyang beschouwde ze als een provocatie en als een repetitie voor een aanval.

De diplomatieke berekening achter Trumps besluit

Trumps publieke uitleg bestond uit drie elementen: de financiële kosten van de oefeningen, zijn overtuiging dat ze het verkeerde signaal aan Noord-Korea afgeven en zijn persoonlijke relatie met Kim Jong-un. Zijn bericht suggereerde dat een kleinere oefening ruimte kon bieden om een diplomatiek kanaal met Pyongyang open te houden of opnieuw te activeren. Zuid-Koreaanse en Koreaanse media beschreven het besluit eveneens als een mogelijke verzoenende geste aan Noord-Korea.

Tegelijkertijd koppelde Trump de kwestie aan de weigering van Seoul om Amerikaanse acties rond Iran te steunen. Daardoor werd de aankondiging meer dan alleen een technische aanpassing van een militaire training: ze liet ook Amerikaanse onvrede zien over een bondgenoot in een afzonderlijk buitenlands-politiek conflict.

Er was op 17 augustus geen bevestiging dat Kim Jong-un had ingestemd met nieuwe gesprekken of een tegenprestatie had aangeboden. Het duidelijkst vaststaande gevolg was daarom de Amerikaanse opdracht om de oefeningen te verkleinen, niet een afgeronde diplomatieke doorbraak.

De kern

Trump gaf opdracht de Amerikaanse deelname aan Ulchi Freedom Shield aanzienlijk terug te schroeven, maar verbood de oefening niet volledig. De training stond gepland van 17 tot en met 27 augustus, met ongeveer 18.000 Zuid-Koreaanse militairen en scenario’s rond drones, gps-verstoring en cyberaanvallen. Zuid-Korea zei dat de oefening volgens de planning doorging, terwijl Noord-Korea de training veroordeelde en dreigde zijn nucleaire afschrikking te versterken.

Trump motiveerde het besluit met kostenbesparing, irritatie over de opstelling van Seoul rond Iran en zijn poging om Kim Jong-un niet verder tegen zich in het harnas te jagen. Of Pyongyang daarop diplomatiek zou reageren, bleef op het moment van de aankondiging onduidelijk.