Daarmee verandert ook de vraag die werkgevers stellen. Niet alleen iemands eerste functie of een keurig chronologisch carrièrepad telt mee. Werkgevers kunnen ook kijken of een kandidaat goed samenwerkt, met verandering kan omgaan, verantwoordelijkheid neemt en zich blijft ontwikkelen wanneer de functie verandert.
Hetzelfde geldt voor werknemers die al langer aan het werk zijn. Wie zich blijft bijscholen, kan waardevol blijven terwijl functies verschuiven. Iemand met een conventioneler carrièreverloop kan juist achterop raken als diegene niet bereid is nieuwe vaardigheden te leren. De boodschap van het panel ging daarom minder over leeftijd of één specifieke kwalificatie dan over blijvend aanpassingsvermogen.
Lily Kong, voorzitter van Singapore Management University (SMU), stelde dat universiteiten verder moeten gaan dan kennisoverdracht. Ze zouden doelgericht de menselijke kwaliteiten moeten ontwikkelen die werkgevers nodig hebben. Activiteiten naast het reguliere onderwijs, vrijwilligerswerk in de gemeenschap en internationale ervaring bieden studenten mogelijkheden om leiderschap, communicatie en samenwerking te oefenen in situaties die zich moeilijk laten samenvatten in tentamencijfers.
Universiteiten moeten er bovendien voor zorgen dat werkgevers die ervaringen kunnen herkennen. Kong verwees naar het co-curriculaire overzicht van SMU, dat in 2025 werd geïntroduceerd. Dat document maakt zichtbaar welke eigenschappen en vaardigheden studenten naast hun academische prestaties hebben ontwikkeld.
Praktijkervaring is daarmee meer dan een extra regel op een cv. Een sterk profiel van een starter kan technische kennis combineren met bewijs dat die kennis is toegepast, plus voorbeelden van samenwerking of het omgaan met onbekende omstandigheden.
Jeffrey Siow, waarnemend minister van Transport en staatsminister van Financiën, zei dat Singapore minder afhankelijk moet worden van voorbereiding vóór indiensttreding. Bijscholing tijdens het werkende leven moet veel belangrijker worden. Hij koppelde die omslag aan het streven om zogenoemde ‘banengroei zonder banen’ te voorkomen, terwijl hij erkende dat technologische veranderingen waarschijnlijk voor meer verloop en wisselingen op de arbeidsmarkt zullen zorgen.
De verantwoordelijkheid ligt dus bij de hele arbeidsmarkt. Studenten hebben kansen nodig om vóór hun afstuderen ervaring op te doen. Universiteiten moeten overdraagbare vaardigheden ontwikkelen én documenteren. Werkgevers moeten ruimte bieden om tijdens het werk te leren. En overheidsbeleid moet werknemers helpen overstappen naar nieuwe functies wanneer bestaande banen veranderen.
De officiële beschrijving van de sessie schetste een vergelijkbare uitdaging: het aantal kansen op instapniveau neemt af, functies voor mensen halverwege hun loopbaan veranderen en het risico op verlies van vaardigheden groeit. Volgens de organisatoren is gezamenlijke actie nodig om de AI-gedreven toekomst van werk betekenisvol en inclusief te maken, in plaats van automatisering alleen als een probleem voor bedrijven of individuen te behandelen.
Siow adviseerde studenten om niet te strak vast te houden aan één loopbaanpad. Vaardigheden die enkele jaren geleden nog zeer gewild waren, kunnen snel aan belang verliezen. Daardoor wordt het moeilijker om één ‘veilige’ route door het werkende leven aan te wijzen.
Toch was zijn blik op de toekomst optimistisch. Als Singapore een sterke economie en een goed onderwijssysteem behoudt, kunnen werknemers die van richting veranderen juist meer kansen vinden in plaats van minder. De klassieke, ogenschijnlijk veilige routes zullen dan misschien schaarser worden, maar nieuwe mogelijkheden kunnen daarvoor in de plaats komen.
Voor afgestudeerden is de praktische les: bouw een portfolio aan ervaringen op en wacht niet uitsluitend op die ene perfecte eerste baan. Werkgevers doen er goed aan naast bestaande ervaring ook potentieel en leervermogen te beoordelen. Universiteiten zouden menselijke ontwikkeling en levenslang aanpassingsvermogen als kerndoelen moeten zien, niet als vrijblijvende extra’s.
AI kan de eerste trede van de carrièreladder moeilijker bereikbaar maken. De bredere boodschap van het panel was echter dat Singapore kansen kan blijven creëren als mensen bereid zijn te blijven bewegen, leren en veranderen — ook wanneer de ladder zelf opnieuw wordt ontworpen.