Microsofts AI-waarschuwing: zonder menselijk oordeel blijft er vooral gladde tekst over

Ryan Roslansky beschrijft met zijn ‘doomloop’ een werkproces waarin AI een document opstelt, een andere AI het samenvat en mensen het resultaat vervolgens doorsturen zonder zelf betekenisvolle analyse toe te voegen. De tekst kan professioneel klinken, maar dat betekent nog niet dat de organisatie een nieuw idee heeft ontwikkeld, een feit heeft gecontroleerd of een betere beslissing heeft genomen. 1134

Zijn punt is dan ook niet simpelweg dat bedrijven AI moeten vermijden. Hij waarschuwt vooral dat vloeiende tekst niet hetzelfde is als nuttig denkwerk. AI kan werk versnellen, maar neemt niet automatisch het menselijke oordeel of de verantwoordelijkheid voor de uitkomst over.

Wat bedoelt Roslansky met een ‘doomloop’?

Roslansky vertelde dat hij een document ontving dat volgens hem duidelijk volledig door AI was geschreven. Nadat hij het had gelezen, vroeg hij zijn eigen AI-tool om er een samenvatting van te maken. Die samenvatting bracht volgens hem ‘niets dat nieuwe gedachten aan het idee toevoegde’. 113

Daaruit ontstaat de volgende cyclus:

1. AI schrijft een document voor het werk.
2. De ontvanger gebruikt AI om het document niet volledig te hoeven lezen of verwerken.
3. De samenvatting wordt doorgestuurd alsof er vooruitgang is geboekt.
4. Niemand voegt nieuwe informatie, expertise, interpretatie of een besluit toe.

Het probleem is dus niet alleen dat de eerste versie fouten kan bevatten. Een organisatie kan zo zowel de productie als de verwerking van informatie automatiseren — en tegelijk de menselijke bijdrage weghalen die communicatie waardevol maakt. Een document kan grammaticaal correct en overzichtelijk zijn, maar toch geen inhoudelijk idee bevatten.

Wat is ‘AI-slop’?

Met ‘AI-slop’ wordt hier generieke content bedoeld die af lijkt, maar weinig origineels of bruikbaars bevat. Roslansky zei dat dit probleem niet langer beperkt blijft tot sociale media, maar ook is doorgedrongen tot het dagelijkse werk. 38

Zijn beeld van ‘een oceaan van gelijkvormigheid’ gaat over een bredere ontwikkeling. Als werknemers vergelijkbare modellen, prompts, sjablonen en bedrijfstaal gebruiken, kunnen professionele teksten steeds meer op elkaar gaan lijken. De gevolgen zijn onder meer:

• minder onderscheidende analyses;
• minder zicht op wat een medewerker zelf werkelijk denkt;
• meer tijd die verloren gaat aan het beoordelen van teksten die informatief lijken, maar weinig toevoegen;
• beslissingen die steunen op ongetoetste samenvattingen in plaats van op controleerbare redeneringen.

Dat leidt tot een opmerkelijke efficiëntieparadox. AI maakt schrijven en samenvatten goedkoper, maar kan de informatie zelf minder waardevol maken. Zoals een bericht over Roslansky’s zorgen het samenvatte: het kan een ‘zeer dure manier worden om schrijven en lezen te vermijden’. 4

AI als aanvulling, niet als vervanging

Roslansky’s bredere visie is dat AI mensen moet helpen om dingen te doen, te leren en te creëren — zonder hun eigen ervaringen en perspectieven uit te wissen. 1130

Dat verschil is belangrijk. AI is nuttig wanneer het iemand helpt een goed begrepen idee scherper te formuleren, bewijs te vergelijken, hiaten te vinden of repetitief werk uit te voeren. Het wordt veel minder nuttig wanneer het een vervanging wordt voor het hebben van een idee — of wanneer niemand meer verantwoordelijk is voor de controle van het resultaat.

Een praktische vraag volgt rechtstreeks uit zijn waarschuwing: wat heeft de mens toegevoegd nadat AI zijn taak had uitgevoerd? Dat moet meer zijn dan goedkeuring van de formulering. Het kan gaan om een gecontroleerd feit, een afweging van belangen, een besluit, een inzicht in de klant of een standpunt dat niet uit een algemene samenvatting had kunnen komen.

Waarom dit ongemakkelijk is voor Microsoft

Roslansky uit zijn kritiek binnen het bedrijf waarvan de producten precies dit soort werkprocessen mogelijk maken. Microsoft promoot Copilot breed binnen zijn productiviteitssuite en breidt tegelijk AI-agenten uit die herhaalbare processen van begin tot eind kunnen uitvoeren, zelfstandig actie kunnen ondernemen en op de achtergrond kunnen werken met toegang tot toegestane apps en bestanden. 202118

Dat zorgt voor een duidelijke spanning, maar maakt Roslansky’s positie niet automatisch anti-AI. Zijn punt gaat eerder over de manier waarop werk wordt ingericht: hoe meer systemen informatie kunnen genereren, doorsturen, samenvatten en verwerken, hoe belangrijker het wordt om vast te leggen waar menselijke controle en verantwoordelijkheid verplicht blijven.

Ook Microsofts eigen documentatie houdt een AI-waarschuwing zichtbaar in Copilot Chat. Beheerders kunnen die melding prominenter maken of koppelen aan het AI-beleid van hun organisatie. 19 Dat bewijst niet dat elke AI-uitvoer onbetrouwbaar is, maar laat wel zien dat gegenereerde content als materiaal voor beoordeling moet worden behandeld — niet als werk dat automatisch klopt.

De interne discussie bij Microsoft

Roslansky’s gebruik van de term ‘AI-slop’ staat bovendien naast Satya Nadella’s eerdere bezwaar tegen die benaming. Nadella stelde dat AI beter kan worden gezien als een soort steiger voor menselijk potentieel dan als een simpele vervanging van menselijke capaciteiten. 3235

De formuleringen verschillen, maar de centrale vraag is hetzelfde: versterkt AI het menselijke denkwerk, of vervangt het juist het denkwerk waarop organisaties vertrouwen?

Microsoft benadert die vraag van twee kanten. Het bedrijf bouwt steeds autonomere systemen, waaronder agenten die gebeurtenissen kunnen volgen, beslissingen kunnen nemen en taken kunnen uitvoeren binnen vooraf bepaalde instructies en beveiligingskaders. 21 Tegelijk erkennen productinstellingen en disclaimers dat automatisering grenzen en toezicht nodig heeft.

Brad Smith sprak publiekelijk met Roslansky over AI-angst, vaardigheden en de toekomst van werk. Dat past bij Roslansky’s nadruk op menselijke capaciteiten, maar de beschikbare informatie bewijst niet dat Smith specifiek achter het LinkedIn-bericht over de ‘doomloop’ stond. 30

Wat betekent dit voor bedrijven die AI gebruiken?

Roslansky’s waarschuwing gaat uiteindelijk minder over het opsporen van AI-auteurschap dan over verantwoordelijkheid. Een document wordt niet waardevol omdat het lang, verzorgd of netjes samengevat is. Iemand moet nog altijd instaan voor de feiten, de redenering, de gevolgen en de beslissing.

De veiligste aanpak is daarom niet om AI volledig uit te bannen. Het is verstandiger om een mens verantwoordelijk te houden op het moment waarop inhoud en oordeel ontstaan:

• gebruik AI voor structuur, hulp bij onderzoek, eerste versies en routinematige bewerkingen;
• laat belangrijke beweringen controleren door iemand met relevante expertise;
• maak de aanbeveling, het bewijs en de aannames van de auteur expliciet;
• gebruik samenvattingen als hulpmiddel bij het lezen, niet als excuus om een document niet te begrijpen;
• vraag steeds welke nieuwe beslissing of welk nieuw inzicht het AI-ondersteunde proces heeft opgeleverd.

De kern is eenvoudig: AI kan een menselijk idee versnellen, maar kan het hebben van een idee niet vervangen.