Tijdens de jaarlijkse bijeenkomsten van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank in Bangkok noemde IMF-directeur Kristalina Georgieva AI een „langzaam opkomende tsunami” voor werk, onderwijs en overheidsfinanciën. Tegelijkertijd helpt de investeringsgolf rond AI de economische groei aan te jagen. De Singaporese president Tharman Shanmugaratnam wees vooral op de afnemende kansen voor afgestudeerden die hun eerste baan zoeken. Wereldbankpresident Ajay Banga benadrukte juist de mogelijkheden van praktische AI-toepassingen.
3
5
9
Wat betekent de schatting van de IMF?
De IMF schat dat AI op termijn invloed kan hebben op ongeveer 40% van de banen wereldwijd. Dat cijfer omvat werk dat door AI kan worden aangevuld of veranderd, maar ook functies die kunnen worden uitgekleed of geschrapt. Het betekent dus niet dat 40% van alle banen verdwijnt. Volgens Georgieva ligt de blootstelling in geavanceerde economieën rond 60%, tegenover 23% in lage-inkomenslanden.
1
17
Dat lagere percentage betekent niet dat armere landen buiten schot blijven. Een van de aangehaalde berichten schrijft het verschil toe aan de tragere invoering van AI, niet aan bescherming tegen de gevolgen ervan. De cijfers zeggen iets over de banen die geraakt kunnen worden, niet over hoe goed landen voorbereid zijn op die verandering.
18
Waarom starters kwetsbaar zijn
Shanmugaratnam waarschuwde dat de eerste trede van de carrièreladder onder druk staat: werkgevers vragen minder vaak om pas afgestudeerden.
13
28 AI neemt routinematige en repetitieve taken over die vaak bij startersfuncties horen. Er ontstaan ook nieuwe banen, maar sommige daarvan betalen minder, bijvoorbeeld in de bouw. Georgieva waarschuwde dat dit geen vanzelfsprekend geruststellende vervanging is voor de kansen die verdwijnen.
2
In berichtgeving over Shanmugaratnams opmerkingen werd ook gewezen op de afgenomen vraag naar afgestudeerden in de Verenigde Staten en op een kleiner loonvoordeel voor mensen met een universitaire opleiding ten opzichte van mensen zonder die opleiding.
26 Het gaat dus niet alleen om de vraag of er nieuwe functies bijkomen. Jongeren moeten ook toegang houden tot de eerste werkervaring waarmee ze vaardigheden en een loopbaan kunnen opbouwen. Shanmugaratnam stelde dat een vertraagde start hun tijd kost om die vaardigheden te ontwikkelen; een ander verslag citeerde zijn waarschuwing dat langdurige onzekerheid het vertrouwen in de toekomst kan aantasten.
29
31
Werkgevers, onderwijs en overheid aan zet
Shanmugaratnam riep overheden op om samen met werkgevers het aannemen van afgestudeerden te stimuleren, bijvoorbeeld met steunmaatregelen zoals die tijdens eerdere crises zijn ingezet.
10
13 Ook pleitte hij voor een nauwere aansluiting tussen studie en werk, met stages, werk-leertrajecten en andere vormen van praktijkervaring.
8
29
Banga wees op de omvang van de uitdaging rond jongerenwerkgelegenheid. Volgens CNBC noemde hij 1,2 miljard jongeren die naar verwachting in de komende vijftien jaar volwassen worden en riep hij op om privaat kapitaal te mobiliseren voor het creëren van banen.
10 Banen scheppen is daarmee niet alleen een kwestie van mensen leren omgaan met nieuwe technologie; het vraagt ook om inzet van bedrijven en beleid.
Groei door AI, maar ook druk op belastinginkomsten
Georgieva waarschuwde dat AI de overheidsinkomsten kan ondermijnen als inkomen verschuift van arbeid naar kapitaal en daardoor de belastingbasis verandert.
6
15 Tegelijkertijd helpt de investering in AI-infrastructuur de wereldwijde groei rond de 3% te houden, volgens berichtgeving over haar opmerkingen.
4
22
Ook voor Azië noemde ze mogelijke groeikansen. AI kan de groei in geavanceerde Aziatische economieën met 0,5 tot 1 procentpunt verhogen en in opkomende Aziatische economieën met 0,2 tot 0,8 procentpunt. Het gaat om mogelijke winst, niet om een garantie.
12
22 Volgens de berichtgeving kan AI bovendien een deel van de economische tegenwind door vergrijzing in Azië opvangen.
5
8
Voor ontwikkelingslanden bepleitte Banga „kleine AI”: betaalbare, praktische toepassingen voor bijvoorbeeld landbouw, gezondheidszorg en onderwijs, in plaats van rechtstreeks te proberen de grootste AI-modellen te bouwen.
35
37
Groei vraagt ook om een banenplan
De kern van de waarschuwingen is dat hogere productiviteit niet vanzelf leidt tot goede, toegankelijke banen voor starters of tot stabiele belastinginkomsten. De leiders riepen daarom op om beide kanten van de verandering aan te pakken: werkgevers aanmoedigen om jongeren aan te nemen, onderwijs sterker verbinden met de werkvloer en belastingbeleid aanpassen als de inkomensverdeling verschuift.
3
5
10
13