Fujitsu zet in op diamantqubits en licht voor schaalbare quantumcomputers

Fujitsu heeft op 8 september 2026 een hardwaremijlpaal aangekondigd, geen grote fouttolerante quantumcomputer. Het bedrijf zegt een werkend prototype te hebben gebouwd van een diamant-spin-quantumcomputer met tin-vacancycentra (SnV) die rechtstreeks in fotonische geïntegreerde circuits zijn opgenomen. Het systeem kan quantumpoorten uitvoeren en is bedoeld als basis voor het later optisch koppelen van meerdere modules. 211

Wat heeft Fujitsu precies gebouwd?

Het prototype gebruikt SnV-centra in diamant als spinkubits. Zo'n centrum is een specifieke onvolkomenheid in het diamantkristal die als qubit kan fungeren. Fujitsu combineerde die qubits op een chip met fotonische schakelingen, zodat licht kan worden gebruikt om de qubits aan te sturen en uit te lezen. In het schaalmodel van Fujitsu moet dat licht uiteindelijk ook afzonderlijke quantumcomputermodules verbinden. 211

Dit is een andere hardwarebenadering dan de supergeleidende processors waarop Fujitsu eveneens inzet. De onmiddellijke ambitie is dus niet om supergeleidende qubits te vervangen, maar om een platform te ontwikkelen dat betrouwbare diamant-spinoperaties combineert met optische verbindingen voor modulaire uitbreiding. 2

Waarom de fotonische chipintegratie ertoe doet

Een van de grootste obstakels voor grotere quantumcomputers is het verbinden van bruikbare aantallen qubits zonder de uiterst kwetsbare quantumtoestand te verliezen. Door diamantqubits en fotonische onderdelen in één systeem te integreren, kan licht via optische golfgeleiders worden gestuurd voor controle en uitlezing.

Fujitsu beschrijft optische golfgeleiders van aluminiumoxide, gekozen vanwege het lage lichtverlies bij de zichtbare golflengten die voor de besturing en signaaloverdracht van SnV-centra worden gebruikt. 11

Volgens Fujitsu waren drie technologiegebieden doorslaggevend:

• omzetting van quantumcircuits en qubitbesturing voor diamant-spinhardware;
• heterogene verbinding en verdunning van diamant met structuren van aluminiumoxide en siliciumdioxide;
• fabricage van fotonische geïntegreerde circuits die compatibel zijn met SnV-centra. 213

Samen moeten die technieken ervoor zorgen dat de fysieke qubitmodule via een gangbare quantumcomputingworkflow gebruikt kan worden, en niet uitsluitend als laboratoriumopstelling.

Nog steeds extreem koud, maar toegankelijk via een platform

Fujitsu meldt dat het prototype werkt bij ongeveer −271,6 °C. Dat is warmer dan de circa −273,13 °C die het bedrijf noemt als typische bedrijfstemperatuur voor supergeleidende quantumcomputers. Het blijft echter een cryogeen systeem: gespecialiseerde koelapparatuur is dus nog altijd nodig. 2

Het bedrijf demonstreerde ook gebruik via het Fujitsu Hybrid Quantum Computing Platform. Dankzij de circuitconversie kunnen gebruikers quantumcircuits indienen zonder zich rechtstreeks te hoeven verdiepen in de specifieke werking van diamant-spinhardware, aldus Fujitsu. 213

Onderzoek sinds 2020

Het werk bouwt voort op een samenwerking die in 2020 begon tussen Fujitsu, de Technische Universiteit Delft en QuTech, het quantumtechnologie-instituut dat deel uitmaakt van de TU Delft. 12

Fujitsu verwijst daarnaast naar eerder diamant-spinonderzoek. Daaronder valt een demonstratie uit maart 2025 van een universele set quantumpoorten met een foutkans onder 0,1 procent. Ook eerdere demonstraties van verstrengeling op afstand en poortbewerkingen met stikstof-vacancycentra maken volgens het bedrijf deel uit van de onderzoeksbasis voor het nieuwe SnV-fotonica-prototype. 2

Wat volgt er — en wat is dit prototype nadrukkelijk niet?

De aangekondigde machine is een prototype met één module. Het is dus geen computer met 250 of 1.000 logische qubits. Die aantallen zijn ontwikkelingsdoelen van Fujitsu, geen bewezen capaciteit van dit apparaat. 28

De routekaart van Fujitsu noemt:

• een diamant-spinprototype met meerdere modules in 2027;
• verder onderzoek naar integratie van diamant-spin- en supergeleidende hardware na 2030;
• een doel van 250 logische qubits in boekjaar 2030;
• een doel van 1.000 logische qubits in boekjaar 2035. 238

Die plannen bestaan naast het supergeleidende quantumprogramma van Fujitsu. In 2025 startte het bedrijf onderzoek en ontwikkeling voor een supergeleidende machine met meer dan 10.000 fysieke qubits, die in boekjaar 2030 gereed moet zijn en met 250 logische qubits moet werken. 36

De betekenis: twee routes naast elkaar

De aankondiging laat zien dat Fujitsu meerdere paden naar schaalbare quantumcomputing verkent: supergeleidende hardware voor een systeem met veel fysieke qubits, en diamant-spinmodules voor optische koppelingen en hybride architecturen op langere termijn.

Of de diamant-spinmethode werkelijk verder komt dan een prototype, hangt vooral af van de volgende stap: betrouwbare optische verbindingen tussen meerdere modules demonstreren. Die verbindingen zijn nog niet aangetoond met dit systeem met één module. 28

Tegen die achtergrond valt ook de veranderende Japanse quantumhardwaremarkt op. Nieuwsberichten meldden dat NEC eind maart 2026 de ontwikkeling van fysieke quantumcomputerhardware beëindigde, mede door de moeilijke weg naar commercialisering. Dat was berichtgeving van nieuwsmedia en geen productaankondiging van NEC zelf. Fujitsu investeert daarentegen door in zowel supergeleidende als diamant-spinbenaderingen. 1718