Anthropic: Iran-gelieerde actor gebruikte Claude voor doelwitgidsen over Amerikaanse marine

Anthropic beschrijft in zijn dreigingsinlichtingenrapport van september 2026 hoe kwaadwillende actoren tussen december 2025 en augustus 2026 probeerden Claude in te zetten binnen zeven risicogebieden. De meest opvallende Iran-gerelateerde zaak betreft een account dat openbare informatie verzamelde en analyseerde om aanbevelingen voor doelwitselectie tegen Amerikaanse marinestrijdkrachten in het Midden-Oosten op te stellen. Anthropic zegt die activiteit te hebben verstoord. 1518

Het onderscheid is belangrijk: het rapport beschrijft vermeend misbruik van een AI-systeem voor onderzoek en planning. Het levert geen bewijs dat er een aanval is uitgevoerd, dat systemen van de Amerikaanse marine zijn gecompromitteerd of dat het verzamelde materiaal tot een operationeel effect in de echte wereld heeft geleid.

Wat de zaak rond de Amerikaanse marine inhield

Volgens Anthropic gebruikte een Iran-gelieerde actor Claude om op basis van openbare bronnen doelwitgidsen samen te stellen en posities van marineschepen te volgen. Daarbij zouden namen van militair personeel uit bijschriften bij openbare militaire foto's zijn gebruikt, naast publiek toegankelijke transponderidentificaties van schepen en vliegtuigen, scripts voor het doorzoeken van commerciële satellietbeelden en websites die informatie over marinebewegingen toonden. 182326

De actor onderzocht volgens de berichtgeving ook mogelijke zwakke plekken in maritieme communicatie en systemen aan boord van schepen. Daarmee is dit vooral een voorbeeld van AI-ondersteunde inlichtingenvoorbereiding: een taalmodel dat helpt reeds openbare gegevens te bundelen, ordenen en analyseren. 2051

Dit is geen aanwijzing dat Claude zelfstandig observatie uitvoerde of een aanval mogelijk maakte. De gemelde toegevoegde waarde van het model lag in snelheid en synthese: uiteenlopende openbare data omzetten in gestructureerd onderzoeks- en doelwitmateriaal.

Afzonderlijk onderzoek naar surveillance

Anthropic beschreef ook een afzonderlijk Iran-gelieerd account dat Claude gebruikte bij de ontwikkeling van een binnenlands surveillancesysteem. Dat systeem combineerde automatische kentekenherkenning met het onderscheppen of volgen van identificatiesignalen van mobiele apparaten. 51

Uit de beschikbare berichtgeving blijkt niet of dit platform daadwerkelijk is ingezet, op welke schaal het zou functioneren, wie doelwit waren of of het systeem op grote schaal surveillance opleverde. Dat onderscheid telt: het ontwerpen of verfijnen van een capaciteit bewijst nog niet dat die ook in het veld is gebruikt of effectief was.

Propaganda en een schijn van onafhankelijkheid

Het rapport identificeerde daarnaast drie Iraanse, aan de staat gelieerde beïnvloedingsoperaties. Die omschreven hun werk als een “soft war” of “cognitieve oorlogvoering”: campagnes gericht op het vormen van publieke opinie binnen en buiten Iran. In de berichtgeving worden de Islamic Culture and Communications Organization, het Islamic Propaganda Office of Khorasan Razavi en het Bina Cultural Observatory van de Islamic Propaganda Organization genoemd. 27

Volgens die berichtgeving gebruikten de accounts Claude voor campagneplannen, doctrine- en planningsdocumenten, personasystemen, doelwitdatabases en meertalige contentproductie. 27

Een kernmethode was het verhullen van de herkomst: door de staat gesteunde narratieven werden gepresenteerd alsof ze afkomstig waren van onafhankelijke analisten of westerse denktanks. Het beschikbare bewijs ondersteunt dat er een poging was de oorsprong van content te maskeren, maar toont niet aan dat de campagnes grote publieken bereikten, de publieke opinie veranderden of gebeurtenissen wezenlijk beïnvloedden. 7

Reactie van Anthropic en beperkingen van de bevindingen

Anthropic zegt dat zijn Threat Intelligence-team de in het rapport beschreven operaties heeft ontdekt en verstoord. Het rapport behandelt cyberoperaties, beïnvloedingsoperaties, surveillance, oplichting en fraude, biologisch misbruik, de ontwikkeling van conventionele wapens en modeldistillatie. 1538

Ook beschrijft het rapport vermeende Russisch-gelieerde cyberactiviteiten tegen Oekraïense doelwitten, Chinees-gelieerde activiteiten en het gebruik van Claude door een cel in Jemen bij werk rond geleiding van ballistische raketten. Die zaken verbreden de waarschuwing voor AI-misbruik, maar het beschikbare materiaal laat geen harde conclusies toe over operationeel succes in elk afzonderlijk geval. 45

De bredere veiligheidsles

De belangrijkste conclusie is niet dat AI traditionele inlichtingen- of militaire operaties heeft vervangen. Wel kunnen geavanceerde modellen de tijd, expertise en organisatorische inspanning verminderen die nodig zijn om doelwitten te onderzoeken, openbare bronnen samen te voegen, code en documenten op te stellen, surveillanceconcepten uit te werken en overtuigende content in meerdere talen te maken.

Voor krijgsmachten en andere organisaties met een hoog risicoprofiel onderstreept dit het belang van het beperken van onnodige openbare informatie over personeel, verplaatsingen, techniek en operaties. Voor AI-bedrijven bevestigt het de noodzaak van detectie, handhaving tegen misbruik van accounts en het delen van dreigingsinformatie. De door Anthropic beschreven zaken wijzen op misbruikpogingen en versnelling van werkprocessen — niet op geverifieerde autonome aanvallen of aangetoonde resultaten op het slagveld. 1518