Google had ChatGPT al bijna een jaar eerder — en hield het toch tegen

Een interne chatbot die nooit het grote publiek bereikte

Sottiaux deed zijn uitspraken op X, het voormalige Twitter. Hij reageerde op AI-ingenieur Cheng Lou, die verwees naar een ouder interview met Jeff Dean, Googles hoofdwetenschapper. Dean had daarin gezegd dat Google intern al een chatbot had getest, maar dat die volgens het bedrijf niet duidelijk nuttiger was dan de traditionele Google-zoekmachine .

De nieuwe verklaring ondersteunt het beeld dat Google niet zozeer de technologie miste, maar vooral aarzelde over de gevolgen van een publieke lancering.

Waarom Google de stekker eruit hield

Sottiaux vatte de beslissing ongewoon direct samen: “Google was te nerveus om het uit te brengen, en DeepMind mocht geen producten lanceren die Googles business konden verstoren” .

Daarmee wordt vooral gewezen op een strategisch risico. Een chatbot die rechtstreeks antwoorden geeft, kan gebruikers ervan weerhouden om meerdere zoekopdrachten uit te voeren. Dat zou uiteindelijk ook gevolgen kunnen hebben voor de advertenties die een groot deel van Googles inkomsten opleveren .

Google-topman Sundar Pichai heeft eerder bevestigd dat het bedrijf al vroeg over chatbotachtige technologie beschikte, maar de introductie uitstelde vanwege zorgen over veiligheid en kwaliteit . Een belangrijk probleem daarbij was dat AI-systemen soms overtuigend klinkende, maar onjuiste antwoorden geven — zogenaamde hallucinaties.

Sottiaux zei later dat hij nog vaak nadenkt over Googles keuze om de chatbot niet uit te brengen .

OpenAI kreeg de voorsprong cadeau

De terughoudendheid van Google had grote gevolgen voor de machtsverhoudingen in de AI-industrie.

• OpenAI werd de eerste grote speler. ChatGPT verscheen in november 2022, terwijl Google zijn eigen technologie op de plank hield. Daardoor kon OpenAI de categorie van moderne chatbots definiëren, honderden miljoenen gebruikers aantrekken en de verwachtingen rond gebruiksgemak en productontwerp bepalen .

• Google moest reageren in plaats van leiden. Enkele maanden na ChatGPT bracht Google Bard uit, dat later werd omgedoopt tot Gemini. De introductie werd breed gezien als een gehaaste reactie en kreeg al vroeg te maken met problemen rond geloofwaardigheid .

• De keuze werd een schoolvoorbeeld van het innovator’s dilemma. Een dominante onderneming kan beschikken over betere technologie en die toch niet lanceren, omdat die haar bestaande verdienmodel bedreigt. Door zijn eigen zoekbusiness te beschermen, gaf Google een kleinere concurrent de ruimte om een nieuwe markt te claimen .

Ook voormalig Google-ingenieur Blake Lemoine zei eerder dat het bedrijf in het najaar van 2022 dicht bij de lancering van een chatbot was. Volgens hem werd de introductie uitgesteld vanwege veiligheidsoverwegingen .

De gemiste kans die de AI-race bepaalde

De uitspraken van Sottiaux, eerdere verklaringen van Google-leidinggevenden en getuigenissen van voormalige medewerkers wijzen allemaal in dezelfde richting: Google had al vroeg toegang tot technologie die sterk leek op de chatbot die OpenAI later wereldwijd bekend maakte.

Het bedrijf koos echter voor voorzichtigheid. Die keuze was begrijpelijk vanuit het belang van Googles zoekmachine, maar bleek strategisch duur. OpenAI kreeg de kans om het publiek kennis te laten maken met generatieve AI, terwijl Google daarna vooral moest proberen zijn achterstand in te halen.

De grote vraag is nu of Gemini die verloren voorsprong nog kan terugwinnen — of dat Googles beslissing van vóór november 2022 blijvend een van de bepalende momenten uit de AI-geschiedenis blijft.