Inside de gecoördineerde lastercampagne die nepbezorguniformen gebruikte om Alibaba en JD.com aan te vallen

De campagne liep maandenlang en produceerde een gestage stroom gecoördineerde valse inhoud op onlineplatforms, voordat de autoriteiten ingrepen in de aanloop naar de finale van het 618-festival. De timing was veelzeggend: 618 is, naast Singles' Day, een van de twee grootste online winkelperiodes in China, een cruciale periode waarin e-commerceplatforms strijden om de aandacht en portemonnee van de consument.

De gefabriceerde bezorguniformen

Tot de specifieke valse informatie die de campagne verspreidde, behoorden gemanipuleerde afbeeldingen van de bezorguniformen van Taobao Shangou, de instant commerce-tak van Alibaba. De tekst op de uniformen was digitaal aangepast om ten onrechte te suggereren dat het platform illegale diensten aanbood.

Deze gemanipuleerde beelden waren bedoeld om te circuleren op sociale media en berichtenapps, met als potentieel gevolg schade aan het consumentenvertrouwen in de logistieke en serviceoperaties die e-commerceplatforms onderscheiden in China's uiterst competitieve markt voor instant delivery .

Taobao Instant Commerce, in sommige berichten ook wel Taobao Shangou genoemd, bevestigde dat de politie van de provincie Sichuan en de autoriteiten van Chengdu onderzoek hadden gedaan en straffen hadden opgelegd aan degenen die verantwoordelijk waren voor het fabriceren en verspreiden van de lasterlijke informatie .

JD.com: aanvallen breder dan alleen maaltijdbezorging

JD.com stelde dat de lastercampagne breder was dan de aanvankelijk opgedoken gemanipuleerde uniformafbeeldingen. Het bedrijf verklaarde dat de campagne ook gericht was op zijn financieringstak en zijn oprichter, Richard Liu Qiangdong. JD.com gaf geen specifieke details over de valse beweringen die tegen de financieringsactiviteiten of de oprichter werden gemaakt, waardoor de volledige reikwijdte van de desinformatie-inspanning deels onduidelijk blijft .

Het feit dat de oprichter van JD.com doelwit was, suggereert een poging om reputatieschade toe te brengen op zowel operationeel als leiderschapsniveau – een patroon dat verder gaat dan gebruikelijk concurrerend steekspel en overgaat naar het persoonlijke terrein.

Bedrijfsreacties en de regelgevingscontext

Zowel Alibaba als JD.com bedankten de politie van Chengdu publiekelijk voor het "bestrijden van online geruchten" en het "handhaven van een schone en gezonde online omgeving" . De verklaringen van de bedrijven weerspiegelen de groeiende afhankelijkheid van Chinese techbedrijven van de openbare veiligheidsdiensten om toezicht te houden op online-informatie die hun zaken beïnvloedt.

De aanpak van de lastercampagne stond niet op zichzelf. Enkele dagen eerder had de markttoezichthouder van de gemeente Peking vijf grote platforms – Alibaba's Taobao en Tmall, JD.com, PDD Holdings (Pinduoduo), ByteDance's Douyin en Xiaohongshu – op het matje geroepen voor wat ambtenaren omschreven als misleidende reclame en problematische promotiepraktijken tijdens het 618-festival . De toezichthouder beval alle vijf platforms om hun 618-promoties onmiddellijk te corrigeren, onder vermelding van valse claims, ondoorzichtige bedrijfsregels en het niet correct weergeven van verkopersinformatie .

Samen bekeken, benadrukken de snel opeenvolgende handhavingsacties – een dagvaarding door de markttoezichthouder en een politieoptreden tegen een gesmeerde lasteroperatie – de toenemende scrutinie van Peking op concurrentiegedrag in de e-commerce. De gelijktijdige druk op promotiepraktijken (via toezichthouders) en geheime desinformatiecampagnes (via de politie) duidt op een ongewoon omvattende aanpak om de digitale marktplaats te reguleren.

China's bredere aanpak van online desinformatie

De ontmanteling van de lastercampagne tegen Alibaba en JD.com past in een groter patroon van Chinese autoriteiten die georganiseerde desinformatie aanpakken. Peking voert al jarenlang aanhoudende campagnes tegen online geruchten. Een in 2024 gestarte, jaarlange campagne resulteerde in de afhandeling van meer dan 27.000 zaken en de verwijdering van meer dan 1,5 miljoen stuks online desinformatie tot september 2024, aldus het Ministerie van Openbare Veiligheid . Eerdere handhaving in 2023 leidde tot de sluiting van 34.000 online accounts wegens het verspreiden van geruchten, waarbij meer dan 6.300 mensen werden bestraft .

Wat de zaak in Sichuan onderscheidde, was de connectie met commerciële concurrentie. Terwijl eerdere campagnes zich sterk richtten op politiek destabiliserende geruchten, pandemie-desinformatie en AI-gegenereerde hoaxes, ging het hier om een ingehuurd media-agentschap dat gerichte bedrijfsdesinformatie produceerde – een teken dat de autoriteiten hun definitie van bedreigingen voor het 'online-ecosysteem' verbreden tot commerciële sabotage .

Openstaande vragen

De grootste onbeantwoorde vraag is welk bedrijf Chengdu Xiaoben Culture Media heeft ingehuurd om de lastercampagne uit te voeren. Noch de politieverklaring, noch het SCMP-rapport identificeerde de opdrachtgever. Zonder die onthulling blijft het onduidelijk of het hier gaat om directe concurrentieoorlogvoering, een derde partij die een wrok koestert, of een complexere constructie. De markttoezichthouders hebben nu het bewijs in handen – of zij het inhurende bedrijf publiekelijk noemen, zal een belangrijke test zijn voor de transparantie die Peking bereid is te handhaven in zaken van commerciële desinformatie .