SoftBanks Megabet op OpenAI: Een Analyse van de Balansrisico's

Jefferies zet mes in aandeel: “Underperform” en koersdoel van ¥3.140

De meest uitgesproken waarschuwing aan de aandelenkant kwam van zakenbank Jefferies. Die verlaagde het advies voor SoftBank naar “Underperform” en zette het mes in het koersdoel, dat van ¥5.118 werd teruggeschroefd naar ¥3.140 – een niveau dat een neerwaarts risico van ongeveer 19% impliceerde ten opzichte van de toenmalige beurskoers .

De kritiek van Jefferies draait om drie structurele problemen:

• Vervuilde waardering: Omdat SoftBank naar schatting 85% van het kapitaal in OpenAI’s recente investeringsrondes voor zijn rekening nam, stelt de bank dat de exploderende private waardering – van $150 miljard naar meer dan $800 miljard – grotendeels door SoftBank zelf is gefinancierd. Dit blaast de gerapporteerde intrinsieke waarde van SoftBank kunstmatig op .
• Concentratierisico: Het belang in OpenAI is opgezwollen tot bijna een derde van SoftBanks totale beleggingsactiva. Meer dan 50% van de $320 miljard portefeuille zit in lastig verhandelbare private instrumenten, wat de balans ongewoon kwetsbaar maakt .
• Verbonden partijen: SoftBank betaalt OpenAI jaarlijks zo’n $3 miljard voor diensten in Japan en keert tegelijkertijd ongeveer $200 miljoen per kwartaal uit aan Arm Holdings – een bedrag dat circa 16% van Arms omzet vertegenwoordigt. Deze geldstromen creëren een zichzelf versterkende lus en roepen vragen op over corporate governance .

Hoe een $40 miljard overbruggingskrediet een gok op een beursgang werd

Om de opeenvolgende investeringsrondes in OpenAI te financieren, sloot SoftBank een ongedekte overbruggingslening van $40 miljard af . De schuld werd verstrekt in de verwachting dat OpenAI spoedig naar de beurs zou gaan, wat een liquide exit mogelijk zou maken op of boven de waardering van $730-$840 miljard die in private rondes werd vastgesteld .

Bij een beursgang op dat niveau kan SoftBank een deel van zijn belang verzilveren en de lening comfortabel aflossen. Maar als de notering wordt uitgesteld of tegen een lagere prijs plaatsvindt, gaapt er een enorm financieringsgat. Analisten schatten een tekort van circa $32 miljard in een scenario waarin SoftBank zijn resterende tranches in OpenAI en Stargate-datacenterverplichtingen volledig moet financieren zonder exit via de aandelenmarkt .

De totale blootstelling is immens: eind maart 2026 werd het OpenAI-belang gewaardeerd op ongeveer $79,6 miljard, een papieren winst van $45 miljard . TD Cowen schatte het 11%-belang op zo’n $80 miljard, maar waarschuwde dat deze waardering volledig ongetest is door de publieke markt .

Liquiditeit, schuldenlast en de bredere portefeuille

De kale cijfers schetsen een beeld van een balans die tot het uiterste is opgerekt:

• OpenAI vertegenwoordigt ongeveer 30% van SoftBanks beleggingsactiva .
• Meer dan 50% van de $320 miljard zware portefeuille bestaat uit niet-beursgenoteerde, illiquide belangen .
• SoftBanks loan-to-value ratio is opgelopen tot buiten de historische comfortzone; de interne leverage steeg naar schatting van 16,5% naar ongeveer 21,5% in december 2025 .

S&P heeft expliciet aangegeven dat de liquiditeit en kredietwaardigheid van de groep waarschijnlijk nog geruime tijd materieel verzwakt zullen blijven, tenzij er snel activa worden verkocht of de geconcentreerde belangen een publieke notering krijgen .

Aandelenkoers duikelt en een ‘waarderingsval’

De koers van SoftBank is aan heftige schommelingen onderhevig. Het aandeel kelderde met 9,8% nadat de Stargate-joint venture met Oracle instortte, en eind maart 2026 noteerde het bijna 45% lager dan de piek van oktober 2025 . Een rally in aanloop naar de kwartaalcijfers van mei 2026 herstelde enig terrein, maar de volatiliteit blijft hoog .

Jefferies bestempelde SoftBank zelfs als een “waarderingsval”, waarbij de bank waarschuwde dat de premie die aan het OpenAI-belang wordt toegekend, mogelijk geen stand houdt zodra de tucht van de publieke markt zijn werk doet . De onderliggende zorg is dat de huidige private waardering afhankelijk is van SoftBanks eigen geld dat via steeds hogere investeringsrondes wordt rondgepompt – een cirkel die een beursgang zou kunnen doorbreken in plaats van valideren.

De afhankelijkheid van een IPO in perspectief

SoftBanks hele kapitaalstructuur rust nu op de hypothese van een succesvolle OpenAI-beursgang . De $40 miljard overbruggingslening is ongedekt en zonder een succesvolle notering zijn de meest realistische terugbetalingsopties het verkopen van belangen in kroonjuweel Arm of andere kernparticipaties. Zulke gedwongen verkopen zouden kunnen leiden tot een neerwaartse herwaardering van de hele portefeuille. Zowel ratingbureaus als analisten waarschuwen dat de combinatie van extreme concentratie, oplopende schulden en het ontbreken van een duidelijk zicht op liquiditeit op korte termijn, SoftBanks kredietprofiel in een ongewoon kwetsbare positie brengt .

Vooralsnog benadrukt het management van SoftBank dat de loan-to-value ratio onder de zelfopgelegde grens van 25% blijft en dat er voldoende contanten zijn om twee jaar aan obligatie-aflossingen te dekken . Maar die verdedigingslinie rust op waarderingen die de publieke markt nog moet bevestigen – en op een beursgang die allerminst zeker is in een landschap van toenemende concurrentie in de AI-sector.