74% van Europese bedrijven vreest Amerikaanse cloud-kill switch: helft houdt het geen dag vol

De angst ligt daarmee vrijwel op hetzelfde niveau als de bezorgdheid over ransomware en cyberaanvallen, die 74,9% bedraagt . Bedrijven lijken geopolitieke afhankelijkheid dus steeds meer als een concreet beveiligingsrisico te zien.

Een systeem dat binnen één dag kan stilvallen

De kwetsbaarheid zit vooral in de manier waarop bedrijven hun digitale activiteiten hebben ingericht. E-mail, bestandsopslag, klantbeheersystemen en de onderliggende infrastructuur draaien vaak op een beperkt aantal Amerikaanse platforms, zoals AWS, Azure, Google Cloud en Microsoft 365 . Daardoor kan een organisatie afhankelijk worden van één belangrijk digitaal toegangspunt.

54,5% van de respondenten zegt niet langer dan één werkdag te kunnen functioneren als de toegang tot cloud- en digitale diensten volledig wordt afgesneden . Bij grote ondernemingen verwacht 28,7% in dat scenario dagelijkse verliezen van meer dan 100.000 euro .

De cijfers betekenen niet dat ieder bedrijf precies hetzelfde risico loopt. Ze laten wel zien hoe snel een toegangsprobleem kan uitgroeien tot een operationele en financiële crisis.

Grote zorgen, weinig geteste plannen

Daarin schuilt de grootste tegenstelling: bedrijven zijn duidelijk bezorgd, maar hebben vaak nog geen praktische uitwijkmogelijkheid. Minder dan de helft beschikt over een getest en gedocumenteerd continuïteitsplan waarin rekening wordt gehouden met een mogelijke Amerikaanse cloudblokkade .

Tegelijkertijd zegt 67,8% al naar alternatieven te zoeken of dat te overwegen . Interesse alleen is echter niet genoeg. Zonder een geoefende overstap, beschikbare back-ups en systemen die ook buiten de bestaande Amerikaanse platforms kunnen werken, zouden veel organisaties bij een plotselinge afsluiting alsnog met lege handen staan.

Contracten bieden waarschijnlijk minder bescherming dan gedacht

Ook de kleine lettertjes van cloudcontracten kunnen een onaangename verrassing bevatten. Volgens experts beschermen standaardcontracten van Amerikaanse cloudproviders klanten doorgaans niet tegen een beëindiging van de dienstverlening op bevel van de overheid . Vaak staat erin dat een provider diensten mag opschorten om aan de Amerikaanse wet te voldoen — precies het juridische mechanisme dat bij een ‘kill switch’ relevant zou zijn.

Bedrijven gaan er volgens IT Pro en The Register soms ten onrechte van uit dat hun service level agreement (SLA) bescherming biedt. Een overheidsinstructie zou zulke contractuele verplichtingen echter waarschijnlijk overstijgen . Een SLA is dus geen vervanging voor een daadwerkelijk getest noodplan.

De juridische spanning wordt mede gevoed door de Amerikaanse CLOUD Act uit 2018. Die wet kan Amerikaanse technologiebedrijven verplichten gegevens aan autoriteiten te verstrekken, ook als die gegevens fysiek buiten de Verenigde Staten zijn opgeslagen. Dat kan botsen met Europese privacyregels, waaronder de AVG (GDPR) .

Ook consumenten zetten druk op bedrijven

De zorgen leven niet alleen in bestuurskamers. In een afzonderlijke Proton-enquête onder 3.000 inwoners van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland zei 73% dat Europa te afhankelijk is van Amerikaanse technologie . Een aanzienlijk deel gaf bovendien aan liever geen zaken te doen met een Europees bedrijf dat Amerikaanse technologie gebruikt.

De vraag naar digitale autonomie komt daarmee zowel vanuit de directiekamer als vanuit de markt. Voor bedrijven kan de keuze voor een Europese of ‘soevereine’ cloud dus niet alleen een kwestie van risicobeheer worden, maar ook van vertrouwen bij klanten.

Brussel wil de afhankelijkheid verkleinen

De Europese Commissie heeft nieuwe regels voorgesteld om te voorkomen dat een buitenlandse overheid of onderneming een ‘kill switch’ bezit waarmee essentiële technologie in Europa kan worden verstoord. Volgens The Guardian wil de Europese uitvoerende macht die bescherming wettelijk vastleggen .

Lidstaten zouden onder de voorstellen risicoanalyses moeten uitvoeren van cloudproviders in gevoelige sectoren, zoals defensie, vitale infrastructuur en het openbaar bestuur . Een analyse van de Future of Technology Institute (FOTI) waarschuwt daarnaast dat de meeste Europese landen voor militaire toepassingen afhankelijk zijn van Amerikaanse cloudproviders .

Europese alternatieven groeien, maar zijn nog niet groot genoeg

Europa losmaken van Amerikaanse hyperscalers — de zeer grote cloudplatforms van bedrijven als Amazon, Microsoft en Google — is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Deze drie bedrijven zijn samen goed voor naar schatting 70% van de Europese cloudinfrastructuur, terwijl Europese alternatieven versnipperd zijn en op kleinere schaal opereren . Volgens analyses van Reuters en de BBC zal het jaren duren om die structurele afhankelijkheid af te bouwen .

Er zijn wel tekenen van vooruitgang. Cubbit, SUSE, Elemento Cloud en StorPool Storage presenteerden in april 2026 een gezamenlijk pakket dat zij omschrijven als Europa’s eerste volledig soevereine oplossing voor herstel na een calamiteit . Daarnaast zegt 61% van de Europese cio’s en technologieleiders het gebruik van lokale cloudproviders te willen uitbreiden. Meer dan de helft verwacht dat geopolitieke ontwikkelingen hen ervan zullen weerhouden om nog sterker op Amerikaanse hyperscalers te leunen .

De conclusie: Europese bedrijven vrezen een Amerikaanse cloud-kill switch bijna net zo sterk als ransomware, en meer dan de helft zou binnen één werkdag ernstig in de problemen komen. Toch heeft een minderheid de overstap of het noodscenario daadwerkelijk getest. De EU werkt aan regels voor meer digitale soevereiniteit, maar de afhankelijkheid van Amerikaanse cloudreuzen blijft voorlopig diep verankerd.