Palestijnse president Abbas kondigt parlementsverkiezingen aan voor november 2026 na bijna twintig jaar

Op 14 juni 2026 zette de Palestijnse president Mahmoud Abbas een stap om een een jaar oude belofte aan internationale leiders in te lossen. Hij vaardigde een nooddecreet uit dat het kiesstelsel hervormt en een tijdlijn vastlegt voor de eerste nationale verkiezingen in bijna twintig jaar. De aankondiging stelt 1 november 2026 vast voor de verkiezingen van de Wetgevende Raad en de Palestijnse Nationale Raad (PNC), met een presidentsverkiezing begin 2027 . De hervormingen veranderen het politieke landschap aanzienlijk, maar de schaduw van eerdere afgelastingen en praktische obstakels zorgt ervoor dat het proces in onzekerheid gehuld blijft.

Wat het decreet van juni 2026 verandert

Het nooddecreet wijzigt de Algemene Kieswet van 2007 en introduceert verschillende structurele veranderingen die bedoeld zijn om politieke participatie te verbreden . Het officiële Palestijnse persbureau WAFA rapporteerde het volledige pakket aan hervormingen:

• Zetels Wetgevende Raad: De Palestijnse Wetgevende Raad (PLC) wordt uitgebreid van 132 naar 200 zetels .
• Kiesdrempel: Het minimale stemmenpercentage dat nodig is om een zetel te winnen, wordt sterk verlaagd naar 1% .
• Kieslijsten: Het minimumaantal kandidaten op een kieslijst gaat omhoog van 16 naar 20 .
• Kandidaatsleeftijd: De minimumleeftijd om zich kandidaat te stellen voor de PLC zakt van 28 naar 23 jaar .
• Vrouwenvertegenwoordiging: Lijsten moeten minstens één vrouw per drie kandidaten bevatten, wat neerkomt op een minimumquotum van ongeveer 33% . Sommige bronnen noemden een quotum van 25%, maar de tekst van WAFA specificeert het hogere vereiste van één op de drie .
• Politieke verbintenis: Alle kandidaten moeten de principes van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) onderschrijven, een vereiste die ook al gold bij eerdere lokale verkiezingen .

De verkiezingstijdlijn

De aankondiging van Abbas stippelt een tweefasig verkiezingsproces uit:

1. Wetgevende (PLC) en PNC-verkiezingen: Gepland voor 1 november 2026. Deze worden gelijktijdig gehouden; degenen die in de PLC worden gekozen, worden automatisch de 'thuislandvertegenwoordigers' in de PNC . Een eerder presidentieel decreet van 2 februari 2026 had de Palestijnen in het thuisland en de diaspora al opgeroepen om deel te nemen aan deze stemming, die via volledige evenredige vertegenwoordiging zal verlopen .
2. Presidentsverkiezingen: Beloofd voor "begin 2027", maar er is geen exacte datum of een formeel presidentieel decreet uitgevaardigd om de stemming in gang te zetten .

Twee decennia van uitgestelde verkiezingen

De aankondiging komt tegen een achtergrond van diepe democratische stilstand.

De laatste parlementsverkiezing vond plaats in 2006, een stemming die werd gewonnen door Hamas en leidde tot een politieke breuk en een inactieve PLC sinds 2007 . De laatste presidentsverkiezing was in 2005, toen Abbas won met naar schatting 65% van de stemmen. Zijn termijn van vier jaar verliep in 2009, maar hij regeert sindsdien per decreet .

In 2021 stelde Abbas data vast voor parlements- en presidentsverkiezingen, maar hij stelde deze voor onbepaalde tijd uit omdat Israël geen garanties gaf voor Palestijns stemmen in Oost-Jeruzalem . Recenter, op 9 juni 2025, schreef Abbas aan de Franse president Emmanuel Macron en andere internationale figuren met de toezegging om binnen een jaar presidents- en parlementsverkiezingen te houden . Het decreet van juni 2026 is een formele stap om die belofte na te komen.

Op lokaal niveau is er wel enige beweging: op 25 april 2026 werden er gemeenteraadsverkiezingen gehouden op de Westelijke Jordaanoever en in delen van Gaza .

Waarom de diepe scepsis aanhoudt

Ondanks het gedetailleerde decreet blijven analisten, critici en het Palestijnse publiek zeer twijfelachtig of de verkiezingen zoals aangekondigd doorgang zullen vinden.

Critici wijzen op een cruciale omissie: er is geen bindend presidentieel decreet voor de stemming van 2027. Fatah-leider Samer Sinijlawi onderstreepte dit: "Er is geen verkiezingsdatum gegeven, er is geen presidentieel decreet uitgevaardigd en er is geen tijdschema gepresenteerd" .

Een ander groot onbeantwoord vraagstuk is de haalbaarheid van vrije en eerlijke verkiezingen in Gaza, dat grotendeels verwoest is en onder controle van Hamas staat .

Het publieke vertrouwen is buitengewoon laag. Uit een peiling van 2025 door het Palestinian Center for Policy and Survey Research bleek dat 80% van de Palestijnen wil dat de 90-jarige Abbas aftreedt, en 60% betwijfelde of een presidentsverkiezing daadwerkelijk zoals beloofd zou plaatsvinden . Deze scepsis is geworteld in een lang patroon: Abbas heeft al meerdere keren verkiezingen aangekondigd – in 2010, 2012 en 2021 – en elke keer werden ze uitgesteld of geannuleerd, waardoor velen deze laatste zet zien als een tactiek om internationale legitimiteit te behouden in plaats van een vaste toezegging aan een democratische transitie .