Kunnen de megasteden van morgen de menselijke verbinding behouden?

Toch komt dit technische wonder — het managen van tientallen miljoenen mensen in één grootstedelijk gebied — met een menselijke tol die we pas beginnen te begrijpen. Albert Bakhtizin, directeur van het Centraal Instituut voor Economie en Wiskunde van de Russische Academie van Wetenschappen en hoogleraar aan de Lomonosov Universiteit van Moskou, betoogt in een opinieartikel uit juli 2026 in de South China Morning Post dat we het vermogen verliezen om mensen samen te brengen in gezinnen, terwijl we ze juist in steeds grotere metropolen proppen . Zijn kernzorg is dat de enorme schaal van 'gigasteden' het sociale weefsel onder druk zet: fysiek en psychologisch isolement kan toenemen, zelfs terwijl de bevolkingsdichtheid stijgt, omdat de infrastructuur, reisafstanden en economische druk van hypergrote steden de tijd en ruimte voor betekenisvolle relaties en gezinsvorming doen verdwijnen .

Van megastad naar gigastad: wat de VN-projecties laten zien

De verschuiving van megastad naar wat Bakhtizin een 'gigastad' noemt — steden met 50 miljoen of meer inwoners — wordt vooral gedreven door Azië en Afrika. Het VN-rapport meldt dat meer dan de helft van de huidige 33 megasteden (19) in Azië ligt . Dhaka en Jakarta spelen de hoofdrol, maar zij zijn niet de enigen. Lagos in Nigeria zou in 2100 mogelijk kunnen groeien tot 88 miljoen inwoners, waarmee de drempel naar een gigastad ruim wordt overschreden .

Bakhtizin merkt op dat het centrum van toekomstige grootschalige verstedelijking verschuift naar Afrika en Zuid-Azië . Dit sluit aan bij bredere VN-gegevens waaruit blijkt dat de stedelijke wereldbevolking naar verwachting met meer dan 1,7 miljard mensen zal toenemen tot 2050, tot grofweg 6,5 miljard .

Verwachte bevolkingsaantallen van de grootste steden ter wereld (2025 versus 2050)

In 2050 zal Dhaka naar verwachting een kleine voorsprong van ongeveer 300.000 inwoners hebben op Jakarta. Beide steden groeien explosief — de bevolking van Dhaka is sinds 2000 meer dan zeven keer zo snel gegroeid als die van Tokio . Tokio zal naar verwachting rond het midden van de eeuw naar de zevende plaats zakken, voorbijgestreefd door snelgroeiende steden als Shanghai en New Delhi .

De sociale uitdaging: waarom groter niet per se beter is

Bakhtizin schetst de opkomst van gigasteden als zowel een technisch hoogstandje als een sociale uitdaging. Het technologische vermogen om steeds grotere stedelijke concentraties te bouwen en te beheren, is de menselijke maat voorbijgestreefd die nodig is om gezinnen en gemeenschappen in stand te houden . Dit is geen louter theoretische zorg. Onderzoek naar Russische megasteden toont aan dat inwoners 'sociaal en ruimtelijk ontkoppeld' zijn en leven onder dubbele druk van een permanent versnelde en getransformeerde stedelijke organisatie .

Nu stedelijke agglomeraties de grens van 50 miljoen overschrijden, wordt de vraag die Bakhtizin stelt urgent: Kunnen we gigasteden ontwerpen die niet alleen mensen huisvesten, maar hen ook helpen om gezinnen te vormen, vriendschappen te onderhouden en gemeenschappen op te bouwen? De VN-gegevens geven ons de omvang van de uitdaging — maar het antwoord op de vraag of menselijke verbinding die schaal kan overleven, moet nog worden geschreven. Wat wel duidelijk is, is dat de komende 25 jaar zowel onze technische als onze sociale verbeelding op de proef zullen stellen.

Dit artikel is voornamelijk gebaseerd op gegevens van de World Urbanization Prospects 2025 van de Verenigde Naties (afdeling Economische en Sociale Zaken) en de analyse van Albert Bakhtizin, gepubliceerd in de South China Morning Post. Alle bevolkingscijfers zijn afkomstig van de geharmoniseerde VN-methodologie en kunnen gering afwijken van nationale censusgegevens.