Chipaandelen gingen scherp omlaag nadat Dario Amodei, topman van Anthropic, in zijn essay We Must Pace the Frontier opriep om de vooruitgang van de krachtigste AI-modellen te vertragen. Voor beleggers was de kern niet dat AI zou verdwijnen, maar dat langzamere modelreleases de enorme, directe investeringen in datacenters, chips, geheugen, servers en energie-infrastructuur kunnen uitstellen. De stijgende olieprijs en obligatierentes maakten hoog gewaardeerde groeiaandelen daarbij extra kwetsbaar.
1
5
12
Geen trainingsstop, wel een ander tempo
Amodei stelde voor om de verbetering van zogeheten frontiermodellen — de meest geavanceerde AI-systemen — te doseren, zodat veiligheidsonderzoek en toezicht kunnen bijblijven. Zijn plan omvatte permanente toegang voor onafhankelijke beoordelaars, coördinatie tussen grote AI-ontwikkelaars en bredere internationale afspraken over de gevaarlijkste systemen. Anthropic zei externe beoordelaars toegang op werknemerniveau tot zijn systemen te geven.
35
40
41
Dat is iets anders dan een algemene pauze in AI-training. Het voorstel draait om het tempo van verdere capaciteitsverbeteringen en om waarborgen. Toch prijzen markten vooral veranderingen aan de marge in: als toonaangevende AI-labs modellen minder snel uitbrengen of opschalen, kunnen zij een deel van hun investeringen in rekenkracht en datacentercapaciteit naar achteren schuiven.
5
31
36
OpenAI-topman Sam Altman zei het ermee eens te zijn dat de frontier moet worden gedoseerd. Elon Musk reageerde: “Dario is right.” Volgens berichtgeving stond ook Microsoft-topman Satya Nadella positief tegenover bewust tempo maken en ingebedde externe beoordelaars.
37
38
De steun was niet unaniem. President Donald Trump noemde de oproep volgens contemporane berichtgeving een “SICK conspiracy going on against AI and Data Centers”. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken verwierp op zijn beurt “fear mongering”, confrontatie en destructieve concurrentie en pleitte voor open, inclusieve AI-ontwikkeling en mondiale samenwerking.
3
33
42
Zo reageerde de AI-markt
De zwaarste verliezen troffen bedrijven die afhankelijk zijn van de uitbreiding van AI-training en datacenters. Een ETF die grote chipbedrijven volgt, verloor vroeg in de handel circa 5%, terwijl futures op de Nasdaq-100 ongeveer 1,5% daalden. Handelaren vreesden dat terughoudendheid rond AI de investeringsgolf van honderden miljarden dollars zou kunnen afremmen.
12
Tijdens de handelsdag stond AMD ongeveer 5,9% lager en verloor de Philadelphia Semiconductor Index circa 5,6%. Nvidia daalde ongeveer 3% tot 3,5%.
3
5 Ook Intel, Micron en andere chip- en geheugenaandelen kregen forse klappen; meerdere berichten meldden vroege dalingen van rond 6% voor Intel en Micron.
15
17
De verkoopgolf bleef niet beperkt tot chipontwerpers. CNBC meldde stevige verliezen bij ondernemingen rond datacenters en AI-infrastructuur, waaronder HPE, Dell, Oracle, CoreWeave en Vertiv.
5 De Nasdaq Composite stond intraday maximaal 1,3% in de min, herstelde daarna deels en sloot 0,56% lager.
18
21
Niet elk softwaresegment daalde. Cybersecurityaandelen stegen juist, omdat strengere aandacht voor AI-veiligheid en controle ook meer uitgaven aan beveiliging kan betekenen. CNBC meldde winsten van meer dan 13% voor Palo Alto Networks en CrowdStrike.
5
Waarom dit meer weg had van risicoafbouw dan van vraaguitval
De koersbewegingen bewijzen niet dat de vraag naar de beste AI-versnellers plotseling is verslechterd. Het patroon lijkt eerder op een snelle herwaardering van een drukbezette beleggingsthema rond AI-investeringen.
Een aanwijzing is de brede verkoop. Intel, dat minder rechtstreeks profiteert van de vraag naar GPU's voor het trainen van frontiermodellen dan Nvidia, daalde in meerdere intradayverslagen minstens even hard. Dat past bij weinig selectieve verkoop van chips, geheugen, servers en datacenterinfrastructuur, en minder bij een gerichte conclusie dat de vraag naar de allerduurste AI-versnellers is ingestort. Dit is een gevolgtrekking uit het marktgedrag, geen bewijs voor blijvend sterke vraag.
3
15
17
Ook de tegenstelling binnen software is veelzeggend. De opmars van cybersecurity wijst erop dat beleggers AI-gerelateerde uitgaven niet als geheel afschreven, maar geld verplaatsten naar bedrijven die mogelijk profiteren van strengere eisen aan veiligheid, beveiliging en governance.
5
Een oproep om capaciteitsverbeteringen te vertragen kan dus de timing en het toezicht rond aankopen van rekenkracht veranderen. Dat betekent niet automatisch dat de langetermijnvraag naar AI-infrastructuur verdwijnt. De beschikbare berichtgeving levert bovendien onvoldoende betrouwbaar bewijs om vermeende gevolgen van een Anthropic-AMD-MI450-partnerschap als verklaring voor de verkoopgolf te gebruiken.
Olie, rente en Fed-verwachtingen vergrootten de druk
De AI-aanleiding kwam boven op een bredere vlucht uit risico. Reuters meldde dat de olieprijs steeg doordat aanvallen op Saoedische energie-infrastructuur en risico's voor de scheepvaart in de Golf zorgen over het aanbod aanwakkerden. Brent steeg ongeveer 3% naar 107,84 dollar per vat, na een winst van bijna 9% in de voorgaande week; andere marktberichten plaatsten Brent boven 108 dollar.
1
12
Een hogere olieprijs kan de inflatiezorgen aanwakkeren. Na een sterker dan verwacht Amerikaans inflatiecijfer rekenden markten volgens Reuters op 86% kans op een renteverhoging van 25 basispunten door de Federal Reserve die week.
1 Oplopende rentes en verwachtingen van strakker monetair beleid drukken doorgaans harder op duur gewaardeerde ondernemingen waarvan veel winst pas verder in de toekomst wordt verwacht — precies het profiel van veel AI-, chip- en softwareaandelen.
De kern
De daling van maandag kwam voort uit twee herwaarderingen tegelijk. Amodei's voorstel, versterkt door steun van andere prominente AI-leiders, deed beleggers twijfelen of de investeringscyclus voor frontier-AI langzamer kan verlopen. Tegelijk maakten oliegedreven inflatiezorgen en hogere rentes beleggers minder bereid om risico in groei- en technologieaandelen te nemen.
1
5
12
Dat verklaart de omvang van de verkoopgolf beter dan de eenvoudige conclusie dat de eindvraag naar AI-rekenkracht al is weggevallen. De handelsdag wijst vooral op onzekerheid over het tijdpad en de intensiteit van AI-investeringen, plus een brede afbouw van rijk gewaardeerde AI-posities — niet op een bevestigde instorting van de langetermijncase voor AI-infrastructuur.
5