Sony schrapt schijfjes in 2028: felle kritiek, petities en miljardenmarkt in gevaar

De consumentenopstand

Petities op Change.org. De belangrijkste petitie 'Don't Kill the Disc' haalde binnen vier dagen 117.000 handtekeningen , na zes dagen 172.000 en in iets meer dan een week 250.000 . Een aparte petitie van een gamestore uit Winnipeg (Canada) passeerde de 330.000 handtekeningen . Er zijn inmiddels ten minste twee parallelle petities .

'No Disc, No Buy'-campagne. De hashtag #NoDiscNoBuy overspoelde Sony's sociale media. Wekenlang werd elk belangrijk PlayStation-bericht 'geratio'd' met reacties die de leus herhaalden . Stemacteur David Hayter (de stem van Snake uit Metal Gear Solid) sloot zich bij de boycot aan door een foto van zijn fysieke gamecollectie te posten met het bijschrift . Sony doorbrak de stroom pas toen het reclame maakte voor de Call of Duty: Black Ops-ports, die oprecht enthousiasme opwekten . Ook begonnen gebruikers hun PlayStation Plus-abonnementen op te zeggen als financieel protest .

#PSBlackout-protest (23–30 augustus 2026). Een campagne van de account 'Does it play?' roept PlayStation-bezitters op om een volledige week uit te loggen, niets te spelen en niets uit te geven . De organisatoren zeggen dat het protest niet alleen gaat om het schrappen van de schijfjes, maar om vijf jaar opgebouwde frustratie over prijzen, abonnementswijzigingen en het digital-only-beleid . Analisten denken dat een boycot van een week Sony's strategische koers niet zal veranderen .

Reacties uit de industrie.

• Oud-PlayStation-baas Shawn Layden noemde het schrappen van de schijfjes 'behoorlijk ingrijpend' en wees erop dat toen hij de leiding had, 'digitale verkoop nul procent was' .
• Winkelketens als CeX en GameStop waarschuwen dat ze 'niet zullen blijven toekijken' — de tweedehandsmarkt is volledig afhankelijk van verhandelbare fysieke schijfjes .
• Ubisoft-CEO Yves Guillemot zei dat de stap 'de industrie niet al te veel zal verstoren' .
• Sony is sinds de aankondiging in alle talen stil gevallen. Het bedrijf heeft geen verdere uitspraken of verduidelijkingen gedaan .

Verstrekkende gevolgen

De tweedehandsmarkt van 7,2 miljard dollar. Analisten (Dataintelo, geciteerd door CNBC) schatten de waarde van de wereldwijde markt voor tweedehands games in 2025 op 7,2 miljard dollar . Sony's beslissing zou die markt zwaar kunnen doen krimpen of zelfs vernietigen, want digitale games kunnen niet worden doorverkocht of geruild . Wedbush-analist Michael Pachter wees erop dat historisch gezien een derde van alle games werd doorverkocht en dat inruilkrediet hielp om nieuwe aankopen te financieren — die cyclus wordt met volledig digitaal doorbroken . Winkels als CeX staan op de lange termijn voor een existentiële bedreiging, vooral als Xbox en Nintendo uiteindelijk volgen .

Digitaal eigendom. Het schrappen van de schijfjes maakt het voor consumenten onmogelijk om een game te kopen, verkopen, uitlenen of weg te geven. De 'first-sale-doctrine' (het recht om een gekocht exemplaar door te verkopen) geldt niet voor een licentie. SKG stelt dat Sony stuurt naar een 'walled garden'-model waarin de uitgever en het platform alle toegang controleren en games zonder enige mogelijkheid tot verhaal kunnen worden verwijderd . Dit geeft een extra lading aan het bredere debat over digitaal eigendom en gameconservering.

EU-consumentenbescherming. Stop Killing Games verzamelde eerder meer dan een miljoen geverifieerde handtekeningen voor een Europees burgerinitiatief dat erop gericht is toezichthouders te dwingen om geplande veroudering en het intrekken van digitale aankopen aan te pakken . Sony's beslissing geeft die lobby nieuwe urgentie: ze hebben nu een levendige, spraakmakende casus om EU-wetgevers te wijzen op de noodzaak van regels die uitgevers verplichten om de speelbaarheid van digitale games te garanderen of geld terug te geven. Critici wijzen erop dat de aankondiging van Sony opzettelijk leek te zijn getimed, slechts enkele dagen nadat Rockstar aankondigde dat GTA VI ook zonder schijfje zou verschijnen .