WEF Energie Transitie Index 2026: Recordinvestering van $3,3 Biljoen, maar Eerste Daling in Gereedheid in Meer dan Tien Jaar

Het World Economic Forum (WEF) heeft op 18 juni 2026 de 16e jaarlijkse Energy Transition Index (ETI) 2026 gepubliceerd, die de energietransitie in 120 landen in kaart brengt. De belangrijkste conclusie is opvallend: een recordinvestering van $3,3 biljoen in wereldwijde energie heeft niet geleid tot snellere vooruitgang. In tegendeel, de voorwaarden voor een succesvolle transitie verzwakken voor het eerst in meer dan tien jaar .

Stagnerende Scores, Versplinterende Vooruitgang

De algemene ETI-scores zijn in 2026 nagenoeg vlak gebleven, met een minimale stijging van +0,03% ten opzichte van het voorgaande jaar . Hoewel de prestaties van energiesystemen bescheiden verbeterden, werden deze tenietgedaan door een daling in de transitie-bereidheid (transition readiness) – een subindex die het beleid, de infrastructuur, investeringen en het innovatieklimaat meet die nodig zijn voor toekomstige vooruitgang . Het WEF omschrijft de situatie als "niet achteruitgaand, maar versplinterend en steeds ongelijker" .

Recordinvestering, Stagnerende Dynamiek

De wereldwijde energie-investeringen bereikten in 2025 een ongekend hoogtepunt van $3,3 biljoen, waarvan ongeveer $2,3 biljoen naar schone energie ging . Hernieuwbare energie en kernenergie genereerden samen 42% van de wereldwijde elektriciteit, en de capaciteit van hernieuwbare energie nam met bijna 800 GW toe . Toch worden deze winsten geconfronteerd met toenemende belemmeringen: congestie in het stroomnet, vertragingen in vergunningverlening, handelsbeperkingen en verstoringen door conflicten. Hierdoor kunnen de investeringen niet worden omgezet in vooruitgang op systeemniveau . De daling van de transitie-bereidheid geeft aan dat de fundamentele voorwaarden voor duurzame vooruitgang verzwakken .

Top Presteerders: Scandinavische Landen Opnieuw Aan De Leiding

Zweden, Finland en Denemarken behouden de top drie posities wereldwijd, dankzij een robuuste infrastructuur, gediversifieerde koolstofarme energiesystemen en een stabiel langetermijnbeleid . Geavanceerde economieën bezetten 14 van de top 20 plaatsen .

India: Sterke Stijger Te Midden Van Wereldwijde Tegenwind

India steeg twee plaatsen naar de 70e positie en was een van de sterkste stijgers wereldwijd. Het land boekte een van de grootste verbeteringen in transitie-bereidheid, gedreven door vooruitgang op het gebied van energietoegang, efficiëntie en de uitrol van schone energie, zelfs terwijl het wereldwijde klimaat verslechterde .

Saoedi-Arabië: Uitblinker in het Midden-Oosten

Saoedi-Arabië wordt genoemd als het opvallendste land in de MENA-regio (Midden-Oosten en Noord-Afrika). De algemene ETI-score steeg met 1,5% naar 57,4 . Deze verbetering is te danken aan sterkere financiële steun, een versnelde uitrol van hernieuwbare energie en investeringen in grootschalige batterijopslag . Samen met Israël en de VAE blijft Saoedi-Arabië in de regio boven het wereldwijde gemiddelde presteren .

Geopolitieke Risico's en Daling Energieveiligheid

Het rapport signaleert verschillende kritieke risico's:

• Energieveiligheid was de enige dimensie van systeemprestaties die daalde (-0,9%), als gevolg van zwakkere betrouwbaarheid en bevoorradingsomstandigheden .
• Geopolitieke spanningen en verstoringen van de toeleveringsketen – waaronder de sluiting van de Straat van Hormuz – vertragen de vooruitgang direct .
• De dimensie 'gelijkheid' (equity) herstelde zich, terwijl duurzaamheid stabiel bleef, maar de algehele dynamiek blijft kwetsbaar .
• De regio Midden-Oosten en Noord-Afrika liet een algemene daling van 0,9% zien, doordat "verzwakkend beleid en infrastructurele investeringen de vooruitgang belemmerden" .

Wat Er Nu Moet Gebeuren

Het WEF roept op tot dringende actie om het 'enabling environment' te herstellen. Dit omvat het versterken van de netwerkinfrastructuur, het opschalen van batterijopslag, het diversifiëren van toeleveringsketens en het handhaven van een stabiel langetermijnbeleid. Het doel is om de kloof te dichten tussen recordinvesteringen en tastbare transitieresultaten .