Israëls diepste opmars in Libanon in 26 jaar: een middeleeuws fort als symbool van escalatie

Het conflict tussen Israël en Hezbollah is eind mei 2026 een gevaarlijke nieuwe fase ingegaan. Israëlische grondtroepen drongen dieper door in Libanees grondgebied dan op enig moment in meer dan een kwart eeuw, door een middeleeuws fort te veroveren dat uitkijkt over de strategische vallei van de Litani-rivier. Deze stap komt op een moment dat een reeks door de VS bemiddelde bestanden is bezweken onder aanhoudende luchtaanvallen, raketbeschietingen en een snel oplopend dodental.

Beaufort Castle: Een historisch bolwerk opnieuw veroverd

Op 31 mei namen Israëlische troepen van de Golani-brigade het Beaufort Castle in, in het Arabisch Qalaat al-Chakif genoemd, nabij de stad Nabatieh in het zuidoosten van Libanon . De inname volgde op een week van intense luchtaanvallen en grondgevechten met Hezbollah-strijders in het ruige terrein van omliggende dorpen . Het Israëlische leger hees zijn vlag boven het fort uit de kruisvaarderstijd, een plek die het eerder 18 jaar lang bezet hield voordat het zich in 2000 terugtrok .

Minister van Defensie Israel Katz omschreef de operatie als de voltooiing van een "geavanceerde veiligheidszone" die nu ongeveer 6% van het Libanese grondgebied beslaat . De ligging van het kasteel op een bergrug biedt een weids uitzicht over Zuid-Libanon en Noord-Israël, waardoor het een waardevol uitkijkpunt is voor het observeren van de Litani-rivier en de omliggende gebieden .

Premier Benjamin Netanyahu noemde de verovering een "dramatische verschuiving" en zwoer dieper Libanon in te trekken. Hij beschreef de bredere campagne als een poging om Hezbollah te "verpletteren" . Hezbollah van haar kant liet weten nog steeds actief te vechten om Israëlische troepen uit het kasteel te verdrijven en voert een "uitputtingsoorlog" tegen de oprukkende troepen .

Het offensief reikt verder dan Beaufort Castle. Israëlische troepen zijn voor het eerst sinds de oorlog van 2006 de Litani-rivier overgestoken en bevinden zich nu op ongeveer 5 kilometer van Nabatieh, een groot stedelijk centrum . Zware bombardementen op de noordelijke en westelijke toegangswegen tot de stad houden aan, terwijl troepen vanuit het zuiden en oosten proberen op te rukken in een schijnbare poging Nabatieh te omsingelen .

Een staakt-het-vuren in naam alleen

De militaire escalatie voltrekt zich ondanks een nominaal staakt-het-vuren dat voor het eerst werd overeengekomen op 16 april 2026 en vervolgens meerdere keren is verlengd . De oorspronkelijke wapenstilstand van 10 dagen, bemiddeld door de Verenigde Staten, was bedoeld om de actieve gevechten te stoppen en ruimte te creëren voor onderhandelingen. In plaats daarvan is het geweld vrijwel ononderbroken doorgegaan. Op 15 mei werd na rechtstreekse gesprekken in Washington een verlenging van 45 dagen aangekondigd, maar de dagelijkse Israëlische luchtaanvallen en Hezbollah's raket- en droneaanvallen zijn onverminderd doorgegaan .

Op 1 juni kondigde Libanon een nieuw gedeeltelijk staakt-het-vuren aan, waarbij Israël zou afzien van aanvallen op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet – een Hezbollah-bolwerk – en Hezbollah haar aanvallen op Israël zou staken . Het akkoord maakt expliciet geen einde aan het bredere conflict en de gevechten in Zuid-Libanon duren onverminderd voort . Enkele uren na de aankondiging van de gedeeltelijke wapenstilstand gaf premier Netanyahu opdracht tot aanvallen op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet en gaven Israëlische functionarissen signalen af klaar te zijn voor bredere aanvallen op de hoofdstad . De Amerikaanse president Donald Trump stelde dat Hezbollah had ingestemd met het staken van de beschietingen en dat Israël hen niet zou aanvallen, maar de grondoperaties en het grensoverschrijdende vuur gingen door .

De menselijke tol

Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde dat het cumulatieve dodental als gevolg van Israëlische aanvallen sinds het opnieuw oplaaien van de oorlog op 2 maart medio mei de grens van 3.000 overschreed . Eind mei stond de teller op 3.269 doden en 9.840 gewonden . Onder de slachtoffers bevinden zich ten minste 292 vrouwen, 211 kinderen en 116 medici .

Cruciaal is dat het staakt-het-vuren verdere burgerslachtoffers niet heeft voorkomen. Minstens 740 mensen kwamen om nadat de wapenstilstand voor het eerst werd aangekondigd op 16 april . De Verenigde Naties rapporteerden meer dan 824 doden en meer dan 2.000 gewonden in Libanon sinds het begin van het staakt-het-vuren, terwijl de humanitaire noden toenemen door de aanhoudende vijandelijkheden . Meer dan 1 miljoen mensen – ruim 20% van de Libanese bevolking – zijn ontheemd geraakt .

Washington-gesprekken: Twee sporen, weinig vooruitgang

De diplomatieke respons is intensief, maar tot nu toe niet effectief gebleken in het stoppen van het geweld. Er vinden directe vredesonderhandelingen plaats tussen Israël en Libanon – de eerste sinds het mislukte Akkoord van 17 mei 1983 – in Washington, met een vierde ronde gepland op 2 en 3 juni . De gesprekken zijn nu opgesplitst in twee afzonderlijke sporen: een politiek spoor op het ministerie van Buitenlandse Zaken en een militair spoor in het Pentagon .

De door het Pentagon geleide veiligheidsbesprekingen, die op 29 mei begonnen, betrekken militaire delegaties van beide landen en duurden in sommige sessies meer dan negen uur . De kern van het meningsverschil blijft groot. Het voornaamste doel van Libanon is het veiligstellen van een Israëlische terugtrekking en het beëindigen van de bezetting van zijn grondgebied. Het doel van Israël is het beëindigen van Hezbollah's aanwezigheid en capaciteiten langs zijn noordgrens. Geen van beide partijen heeft haar centrale eis ingewilligd gekregen. Israël heeft geen akkoord over de ontwapening van Hezbollah in het zuiden, en Libanon heeft geen tijdschema voor een Israëlische terugtrekking .

Minister van Defensie Katz heeft geopperd dat de huidige "veiligheidszone" permanent zou kunnen worden, een standpunt dat regelrecht ingaat tegen de onderhandelingspositie van Libanon . Ondertussen heeft Iran gewaarschuwd dat het zijn eigen vredesgesprekken met Washington zou kunnen staken als het conflict in Libanon verder escaleert .

Begin juni 2026 wordt het conflict tussen Israël en Libanon gedefinieerd door een groeiende kloof tussen de realiteit op het slagveld en de diplomatieke inspanningen. De verovering van Beaufort Castle toont Israëls bereidheid om de grondoperaties uit te breiden ondanks internationale druk, terwijl de aanhoudende aanvallen van Hezbollah aantonen dat de groep in staat blijft weerstand te bieden aan een conventionele overmacht. De door de VS bemiddelde gesprekken gaan door, maar met een wapenstilstand in puin en een nog steeds oplopend dodental, blijft een duurzame politieke oplossing ver weg.