Het oorspronkelijke akkoord zou twee weken duren. Een belangrijke voorwaarde was dat Iran de Straat van Hormuz opnieuw zou openen, een strategische zeestraat waar een groot deel van de internationale oliehandel doorheen gaat . President Donald Trump verlengde het bestand later voor onbepaalde tijd, maar de kern van het conflict bleef onopgelost .

De onderhandelingen die in Islamabad moesten leiden tot een duurzamer vredesakkoord kwamen niet van de grond. Intussen legden de Verenigde Staten een zeeblokkade rond Iran op, waardoor in de Perzische Golf feitelijk sprake is van een dubbele blokkade . Trump omschreef het bestand op 11 mei als zijnde aan een “massive life support” — in het Nederlands: aan het infuus .

Tijdlijn van de nieuwe aanvallen

Sinds eind mei is een gevaarlijk patroon ontstaan: een aanval wordt door de ene partij als zelfverdediging omschreven, waarna de andere partij met een tegenaanval reageert.

Eind mei: Amerikaanse aanvallen uit zelfverdediging

De Amerikaanse strijdkrachten voerden aanvallen uit op Iraanse radarinstallaties en locaties voor de besturing van drones in Goruk en op het eiland Qeshm. Washington zei dat de actie een reactie was op het neerhalen van een Amerikaanse MQ-1-drone door Iran . Het Pentagon benadrukte dat de aanvallen met “terughoudendheid” waren uitgevoerd .

Op 8 mei deed Trump de Amerikaanse vergeldingsactie af als een “love tap”, oftewel een lichte tik. Volgens hem was het bestand nog altijd van kracht .

2 en 3 juni: nieuwe aanvallen op Qeshm

De Verenigde Staten voerden opnieuw aanvallen uit op Qeshm. Daarbij werd volgens het Amerikaanse Central Command een Iraans militair grondcontrolestation getroffen. Washington zei dat de aanval een reactie was op pogingen van Iran om doelen in Koeweit en Bahrein aan te vallen .

Daarnaast schakelde het Amerikaanse leger een olietanker bij Qeshm uit. Volgens Washington schond het schip de Amerikaanse blokkade, wat opnieuw tot Iraanse vergeldingsacties leidde .

3 juni: Iraanse raketten en drones richting Koeweit en Bahrein

Iran vuurde ballistische raketten en drones af op doelen in Bahrein en Koeweit. Bahrein meldde dat inkomende projectielen waren onderschept .

De zwaarste gevolgen waren in Koeweit. Iraanse drones raakten een passagiersterminal op de internationale luchthaven van Koeweit. Eén persoon kwam om het leven, tientallen anderen raakten gewond en het vliegveld werd tijdelijk gesloten . Iran ontkende de verantwoordelijkheid voor de schade, volgens berichtgeving uit de regio .

De luchthaven was al sinds het begin van de oorlog op 28 februari herhaaldelijk doelwit geweest. Bij eerdere aanvallen werden onder meer Terminal 1 en belangrijke infrastructuur voor de luchtverkeersleiding getroffen .

6 juni: opnieuw vuurwisseling

Op 6 juni vuurde Iran opnieuw ballistische raketten en drones af in de richting van Bahrein en Koeweit. Bahrein zei dat de projectielen waren onderschept en noemde de aanval een “ernstige escalatie” . De regering riep Teheran op de aanvallen op buurlanden aan de Perzische Golf onmiddellijk te staken .

Iran beschuldigde de Verenigde Staten op dezelfde dag van een “ernstige schending” van het bestand. Volgens het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken hadden Amerikaanse aanvallen radar- en bewakingslocaties bij Sirik en op Qeshm geraakt .

Waarom liggen de vredesgesprekken stil?

De gesprekken in Islamabad hadden het tijdelijke bestand moeten omzetten in een permanent akkoord, maar zijn vastgelopen . De belangrijkste twistpunten zijn:

• Het nucleaire programma van Iran en bevroren tegoeden: beide partijen zijn het niet eens over de toekomst van het Iraanse nucleaire programma en de voorwaarden voor het vrijgeven van Iraanse tegoeden die in het buitenland zijn bevroren.
• De Straat van Hormuz: de Verenigde Staten eisen dat de zeestraat volledig wordt opengesteld, terwijl Washington tegelijkertijd een zeeblokkade tegen Iran handhaaft. Iran koppelt de heropening aan bredere concessies .
• Wederzijds wantrouwen: beide partijen beschuldigen elkaar ervan afspraken niet serieus te nemen en militaire acties als “zelfverdediging” te presenteren.

Op 11 mei wees Trump een tegenvoorstel van Iran af. Hij noemde dat “onaanvaardbaar” en “dom” en zei opnieuw dat het bestand aan het infuus lag .

Iran verbrak begin juni tijdelijk het contact met bemiddelaars, volgens berichtgeving. Trump ontkende vervolgens dat de onderhandelingen waren gestopt. Hij zei dat de gesprekken met “grote snelheid” doorgingen en dat binnen een week een akkoord mogelijk was .

Koeweit, Bahrein en Pakistan in de knel

De aanvallen maken duidelijk dat de landen rond de Golf niet langer slechts toeschouwers of relatief veilige uitwijkplaatsen zijn. Zij worden steeds directer geraakt door de strijd.

Koeweit

De droneaanval op de luchthaven was een zware schok voor Koeweit. Het land veroordeelde de aanval, sloot het vliegveld korte tijd en zag de burgerluchtvaart verstoord raken . Koeweit is sinds het begin van de oorlog herhaaldelijk doelwit geweest van Iraanse aanvallen .

Bahrein

Bahrein is een belangrijk doelwit omdat het land de Amerikaanse Vijfde Vloot huisvest. Na het onderscheppen van Iraanse raketten op 6 juni veroordeelde de regering de aanval als een “ernstige escalatie” en riep zij Iran op de aanvallen op landen aan de Perzische Golf te beëindigen .

Pakistan

Pakistan bemiddelde bij het oorspronkelijke bestand en organiseerde de gesprekken in Islamabad . Door het mislukken van die onderhandelingen is de belangrijkste diplomatieke route naar een duurzamer akkoord voorlopig geblokkeerd.

Trump laveert tussen geruststelling en frustratie

De publieke uitspraken van Trump veranderden mee met de ontwikkeling van het conflict:

• 8 mei: hij noemde de Amerikaanse vergeldingsaanvallen een “love tap” en zei dat het bestand nog steeds gold .
• 11 mei: hij zei dat het bestand aan “massive life support” lag, nadat hij het Iraanse tegenvoorstel had afgewezen .
• Begin juni: zijn toon werd opnieuw optimistischer. Hij voorspelde dat binnen een week een akkoord kon worden bereikt en zei dat “alles uiteindelijk goed komt” . Ook noemde hij berichten over het beëindigen van de gesprekken “onjuist” en “foutief” .
• Overwinningstaal: Trump heeft herhaaldelijk de overwinning geclaimd en gezegd dat Iran militair “niets meer over” zou hebben. Zulke uitspraken geven geen volledig beeld van de onstabiele situatie op de grond .

Bestand houdt stand — voorlopig

Het akkoord van april was bedoeld als een brug naar een permanente vrede. Inmiddels lijkt het eerder op een wankele constructie die een groter conflict nog maar nauwelijks tegenhoudt.

De aanval op de luchthaven van Koeweit laat zien hoe dicht de oorlog inmiddels bij burgers, vliegverkeer en vitale infrastructuur in de Golf komt. Zolang diplomatieke gesprekken stilliggen en Washington en Teheran hun eigen uitleg geven aan het begrip zelfverdediging, blijft het risico op een plotselinge hervatting van grootschalige oorlog gevaarlijk groot.

Het oorspronkelijke akkoord zou twee weken duren. Een belangrijke voorwaarde was dat Iran de Straat van Hormuz opnieuw zou openen, een strategische zeestraat waar een groot deel van de internationale oliehandel doorheen gaat . President Donald Trump verlengde het bestand later voor onbepaalde tijd, maar de kern van het conflict bleef onopgelost .

De onderhandelingen die in Islamabad moesten leiden tot een duurzamer vredesakkoord kwamen niet van de grond. Intussen legden de Verenigde Staten een zeeblokkade rond Iran op, waardoor in de Perzische Golf feitelijk sprake is van een dubbele blokkade . Trump omschreef het bestand op 11 mei als zijnde aan een “massive life support” — in het Nederlands: aan het infuus .

Tijdlijn van de nieuwe aanvallen

Sinds eind mei is een gevaarlijk patroon ontstaan: een aanval wordt door de ene partij als zelfverdediging omschreven, waarna de andere partij met een tegenaanval reageert.

Eind mei: Amerikaanse aanvallen uit zelfverdediging

De Amerikaanse strijdkrachten voerden aanvallen uit op Iraanse radarinstallaties en locaties voor de besturing van drones in Goruk en op het eiland Qeshm. Washington zei dat de actie een reactie was op het neerhalen van een Amerikaanse MQ-1-drone door Iran . Het Pentagon benadrukte dat de aanvallen met “terughoudendheid” waren uitgevoerd .

Op 8 mei deed Trump de Amerikaanse vergeldingsactie af als een “love tap”, oftewel een lichte tik. Volgens hem was het bestand nog altijd van kracht .

2 en 3 juni: nieuwe aanvallen op Qeshm

De Verenigde Staten voerden opnieuw aanvallen uit op Qeshm. Daarbij werd volgens het Amerikaanse Central Command een Iraans militair grondcontrolestation getroffen. Washington zei dat de aanval een reactie was op pogingen van Iran om doelen in Koeweit en Bahrein aan te vallen .

Daarnaast schakelde het Amerikaanse leger een olietanker bij Qeshm uit. Volgens Washington schond het schip de Amerikaanse blokkade, wat opnieuw tot Iraanse vergeldingsacties leidde .

3 juni: Iraanse raketten en drones richting Koeweit en Bahrein

Iran vuurde ballistische raketten en drones af op doelen in Bahrein en Koeweit. Bahrein meldde dat inkomende projectielen waren onderschept .

De zwaarste gevolgen waren in Koeweit. Iraanse drones raakten een passagiersterminal op de internationale luchthaven van Koeweit. Eén persoon kwam om het leven, tientallen anderen raakten gewond en het vliegveld werd tijdelijk gesloten . Iran ontkende de verantwoordelijkheid voor de schade, volgens berichtgeving uit de regio .

De luchthaven was al sinds het begin van de oorlog op 28 februari herhaaldelijk doelwit geweest. Bij eerdere aanvallen werden onder meer Terminal 1 en belangrijke infrastructuur voor de luchtverkeersleiding getroffen .

6 juni: opnieuw vuurwisseling

Op 6 juni vuurde Iran opnieuw ballistische raketten en drones af in de richting van Bahrein en Koeweit. Bahrein zei dat de projectielen waren onderschept en noemde de aanval een “ernstige escalatie” . De regering riep Teheran op de aanvallen op buurlanden aan de Perzische Golf onmiddellijk te staken .

Iran beschuldigde de Verenigde Staten op dezelfde dag van een “ernstige schending” van het bestand. Volgens het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken hadden Amerikaanse aanvallen radar- en bewakingslocaties bij Sirik en op Qeshm geraakt .

Waarom liggen de vredesgesprekken stil?

De gesprekken in Islamabad hadden het tijdelijke bestand moeten omzetten in een permanent akkoord, maar zijn vastgelopen . De belangrijkste twistpunten zijn:

• Het nucleaire programma van Iran en bevroren tegoeden: beide partijen zijn het niet eens over de toekomst van het Iraanse nucleaire programma en de voorwaarden voor het vrijgeven van Iraanse tegoeden die in het buitenland zijn bevroren.
• De Straat van Hormuz: de Verenigde Staten eisen dat de zeestraat volledig wordt opengesteld, terwijl Washington tegelijkertijd een zeeblokkade tegen Iran handhaaft. Iran koppelt de heropening aan bredere concessies .
• Wederzijds wantrouwen: beide partijen beschuldigen elkaar ervan afspraken niet serieus te nemen en militaire acties als “zelfverdediging” te presenteren.

Op 11 mei wees Trump een tegenvoorstel van Iran af. Hij noemde dat “onaanvaardbaar” en “dom” en zei opnieuw dat het bestand aan het infuus lag .

Iran verbrak begin juni tijdelijk het contact met bemiddelaars, volgens berichtgeving. Trump ontkende vervolgens dat de onderhandelingen waren gestopt. Hij zei dat de gesprekken met “grote snelheid” doorgingen en dat binnen een week een akkoord mogelijk was .

Koeweit, Bahrein en Pakistan in de knel

De aanvallen maken duidelijk dat de landen rond de Golf niet langer slechts toeschouwers of relatief veilige uitwijkplaatsen zijn. Zij worden steeds directer geraakt door de strijd.

Koeweit

De droneaanval op de luchthaven was een zware schok voor Koeweit. Het land veroordeelde de aanval, sloot het vliegveld korte tijd en zag de burgerluchtvaart verstoord raken . Koeweit is sinds het begin van de oorlog herhaaldelijk doelwit geweest van Iraanse aanvallen .

Bahrein

Bahrein is een belangrijk doelwit omdat het land de Amerikaanse Vijfde Vloot huisvest. Na het onderscheppen van Iraanse raketten op 6 juni veroordeelde de regering de aanval als een “ernstige escalatie” en riep zij Iran op de aanvallen op landen aan de Perzische Golf te beëindigen .

Pakistan

Pakistan bemiddelde bij het oorspronkelijke bestand en organiseerde de gesprekken in Islamabad . Door het mislukken van die onderhandelingen is de belangrijkste diplomatieke route naar een duurzamer akkoord voorlopig geblokkeerd.

Trump laveert tussen geruststelling en frustratie

De publieke uitspraken van Trump veranderden mee met de ontwikkeling van het conflict:

• 8 mei: hij noemde de Amerikaanse vergeldingsaanvallen een “love tap” en zei dat het bestand nog steeds gold .
• 11 mei: hij zei dat het bestand aan “massive life support” lag, nadat hij het Iraanse tegenvoorstel had afgewezen .
• Begin juni: zijn toon werd opnieuw optimistischer. Hij voorspelde dat binnen een week een akkoord kon worden bereikt en zei dat “alles uiteindelijk goed komt” . Ook noemde hij berichten over het beëindigen van de gesprekken “onjuist” en “foutief” .
• Overwinningstaal: Trump heeft herhaaldelijk de overwinning geclaimd en gezegd dat Iran militair “niets meer over” zou hebben. Zulke uitspraken geven geen volledig beeld van de onstabiele situatie op de grond .

Bestand houdt stand — voorlopig

Het akkoord van april was bedoeld als een brug naar een permanente vrede. Inmiddels lijkt het eerder op een wankele constructie die een groter conflict nog maar nauwelijks tegenhoudt.

De aanval op de luchthaven van Koeweit laat zien hoe dicht de oorlog inmiddels bij burgers, vliegverkeer en vitale infrastructuur in de Golf komt. Zolang diplomatieke gesprekken stilliggen en Washington en Teheran hun eigen uitleg geven aan het begrip zelfverdediging, blijft het risico op een plotselinge hervatting van grootschalige oorlog gevaarlijk groot.