Waarom Nederland Vasthoudt aan Zijn Goedkeuring voor Tesla's Zelfrijdende Software

Nederland heeft zijn positie als Europees bruggenhoofd voor Tesla's autonome rijtechnologie eerder dit jaar verstevigd, maar het besluit heeft een politieke storm veroorzaakt. Op 16 juni 2026 wees minister van Infrastructuur Vincent Karremans de eisen van het parlement om de goedkeuring van Tesla's Full Self-Driving (Supervised)-systeem te pauzeren of te heropenen, formeel van de hand. Zijn verdediging plaatst de geloofwaardigheid van de Nederlandse voertuigautoriteit, de RDW, lijnrecht tegenover een vernietigend Reuters-onderzoek waaruit bleek dat de veiligheidsstatistieken die Tesla aan de Europese toezichthouders presenteerde, gebaseerd waren op een fundamenteel onjuiste vergelijking. De kern van de impasse is een simpele vraag die andere EU-lidstaten nu moeten beantwoorden: kan het eigen testwerk van een toezichthouder echt los worden gezien van de data waarmee een autofabrikant goedkeuring heeft gelobbyd?

De Statistische Discussie: Wat Reuters Ontdekte

De politieke crisis is terug te voeren op een Reuters-onderzoek gepubliceerd op 28 mei 2026, dat de sensationele veiligheidsclaim van Tesla dat zijn FSD-systeem "tot 10 keer veiliger is dan menselijke bestuurders" onder de loep nam .

Reuters ontdekte dat deze ratio ongeveer drie keer was opgeblazen door een basale methodologische fout. Tesla had het aantal eigen ongevallen waarbij airbags werden geactiveerd – een smalle, ernstige subset van incidenten – afgezet tegen een brede federale dataset die alle wegsleep-ongevallen omvat, ongeacht de ernst. De federale data splitst ongevallen met airbag-activatie echter al uit als een aparte categorie, waardoor Tesla's vergelijking statistisch ongeldig is .

Het onderzoek ging verder dan een kritiek op de cijfers. Reuters interviewde 11 onafhankelijke verkeersveiligheidsonderzoekers; 10 van hen verklaarden dat de statistieken neerkwamen op misleidende marketing, niet op betrouwbare veiligheidsdata . Bovendien vertelden negen voormalige Tesla-datalabelaars en een voormalige zelfrijdend-ingenieur aan Reuters dat ze het systeem niet zouden vertrouwen om hen te vervoeren, waarbij ze wezen op regelmatige fouten met hulpdiensten, motorrijders en wegwerkzaamheden .

Hoewel dat Reuters-onderzoek zich richtte op Tesla's publieksmarketing, onthulde een vervolgrapport op 15 juni, verkregen via openbaarheidsverzoeken, dat Tesla dezelfde zelfgepubliceerde claims – inclusief de bewering dat FSD "32.000 levens had kunnen redden" – rechtstreeks had voorgelegd aan toezichthouders in Zweden en Nederland tijdens het lobbyproces voor Europese goedkeuring .

Het 18 Maanden Durende Testprogramma van de RDW

De Nederlandse voertuigautoriteit, de RDW, verleende Tesla op 10 april 2026 een voorlopige typegoedkeuring onder VN-Reglement 171 (Driver Control Assistance Systems), waarmee Nederland het eerste land in de Europese Unie werd dat het systeem op de openbare weg toestond . Deze goedkeuring kwam niet snel. Volgens de RDW werd het systeem "meer dan anderhalf jaar uitvoerig onderzocht en getest op onze testbaan en op de openbare weg" . Meerdere rapporten in de autopers spreken van meer dan 18 maanden testen, zo'n 3.000 uur op een afgesloten testcircuit, 4.500 testscenario's en circa 1,6 tot 1,8 miljoen afgelegde kilometers op Europese wegen .

De goedkeuring is voorlopig en geldt momenteel alleen voor voertuigen met Tesla's Hardware 4 (AI4)-computer in Nederland. De RDW streeft namens Tesla naar EU-brede toelating, waarvoor een stemming nodig is onder lidstaten die 55% van de EU-bevolking vertegenwoordigen .

De Verdediging van de Minister: Onafhankelijke Verificatie

In antwoord op vragen van PvdA-Kamerlid Habtamu de Hoop trok minister Karremans een duidelijke scheidslijn tussen het statistische lobbywerk van Tesla en de technische beoordeling door de RDW. Zijn belangrijkste argument was dat de omstreden veiligheidsstatistieken "geen enkele rol speelden" in de uiteindelijke beslissing; de instantie baseerde haar goedkeuring uitsluitend op haar eigen, onafhankelijk geverifieerde tests .

Karremans weigerde het goedkeuringsproces te pauzeren of te heropenen, en de RDW zelf omschreef het systeem als een "positieve bijdrage aan de verkeersveiligheid" . Het standpunt van de minister creëert een duidelijke regelgevende logica: als de technische dienst van een land duizenden uren aan eigen observatie en validatie op een testbaan uitvoert, maakt dat de zelfgepubliceerde claims van de fabrikant wettelijk irrelevant.

De Europese Context: Alleen Goedkeuren

De solistische aanpak van Nederland heeft op scherpe kritiek gestuit. Kamerlid De Hoop vroeg de minister waarom het land het systeem goedkeurde vóór enige andere EU-lidstaat, waarbij hij fatale ongevallen in de Verenigde Staten met Tesla's FSD-systeem aanhaalde als bewijs dat bredere coördinatie gerechtvaardigd was . De European Transport Safety Council (ETSC) heeft een formele brief gestuurd naar andere lidstaten waarin zij aandringt op publieke antwoorden van andere bronnen dan Tesla alvorens de Nederlandse goedkeuring te erkennen .

Ongeveer 40.000 Tesla's in Nederland gebruiken nu de FSD (Supervised)-functie, aldus Tesla Europe, dat meldde dat auto's met de software medio juni 23,6 miljoen kilometer hadden afgelegd . Het is belangrijk op te merken dat het systeem volgens VN-regelgeving is geclassificeerd als Level 2-rijhulpsysteem, wat betekent dat de menselijke bestuurder wettelijk verantwoordelijk blijft en te allen tijde de controle moet houden . Verschillende andere EU-landen, waaronder België, Denemarken, Estland en Litouwen, hebben de Nederlandse voorlopige goedkeuring al erkend of hun eigen voorlopige goedkeuringen afgegeven. Hierdoor ontstaat een complexe, gefragmenteerde regelgeving die de Europese Commissie uiteindelijk zal moeten stroomlijnen .