Vijf startups starten coalitie om kleine sensoren te verankeren in EU-beleid voor schone lucht

Op 15 juli 2026 hebben vijf normaliter concurrerende luchtkwaliteit-technologiebedrijven in Brussel de Clean Tech for Clean Air (CT4CA)-coalitie gelanceerd . Door hun technische kennis te bundelen, willen ze één doel bereiken: formele EU-erkenning van hoogwaardige kleine sensorsystemen als een legitiem, aanvullend instrument voor officiële luchtkwaliteitsbeoordeling . De coalitie staat onder leiding van Wiktor Warchałowski, CEO en medeoprichter van het Poolse Airly. Naast Airly doen ook Clarity Movement Co. (VS), Ecomesure (Frankrijk), Ellona (Frankrijk) en Kunak Technologies (Spanje) mee . Samen vertegenwoordigen ze tienduizenden milieumeetsystemen wereldwijd .

Waarom CT4CA er is

De coalitie is gelanceerd ongeveer zes maanden voordat EU-lidstaten de herziene Richtlijn luchtkwaliteit (AAQD, Richtlijn 2024/2881) in nationale wetgeving moeten omzetten . De AAQD stelt aanzienlijk strengere grenswaarden voor fijnstof (PM2.5 en PM10) en stikstofdioxide (NO₂) vanaf 2030, met als doel de EU-normen geleidelijk te laten aansluiten bij de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) . De kern van CT4CA's betoog is dat deze ambitieuze doelen alleen haalbaar zijn als overheden beschikken over data met een hoge resolutie en lokaal bruikbaar zijn – en dat hoogwaardige kleine sensoren de meest praktische manier zijn om die data te leveren .

Luchtvervuiling is nog altijd de belangrijkste milieu-gerelateerde oorzaak van vroegtijdige sterfte in Europa. De leden van CT4CA stellen dat burgers niet kunnen wachten tot de uiterste termijnen van 2035–2040 om schone lucht te ademen .

De drie kerndoelen

CT4CA heeft drie hoofddoelen:

1. Formele erkenning krijgen voor hoogwaardige kleine sensorsystemen in de herziene EU-AAQD en de bijbehorende uitvoeringshandelingen – de technische regels die de kwaliteitsdoelen voor data, modelleringseisen en criteria voor ruimtelijke representativiteit vastleggen .
2. Technische expertise bieden aan EU‑beleidsmakers – de Europese Commissie en het Europees Parlement – terwijl lidstaten de nieuwe, strengere grenswaarden in nationale wetgeving omzetten .
3. Een verschuiving bevorderen naar data met een hogere resolutie en lokale representativiteit, waarmee gerichter beleid tegen luchtvervuiling kan worden ontwikkeld .

Het motto van de coalitie is: "Schonere lucht begint met betere informatie" .

Hoe kleine sensoren vaste meetstations aanvullen

De coalitie benadrukt dat reguliere referentiestations de ruggengraat blijven van de officiële luchtkwaliteitsmeting en niet worden vervangen . Ze betogen echter dat deze stations alleen aanzienlijke hiaten vertonen:

Vaste meetstations	Kleine sensornetwerken
Schaarse dekking (vaak maar 1–3 per stad)	Dichte, schaalbare uitrol
Meten op één vast punt	Leggen ruimtelijke variatie tussen wijken vast
Duur in aanschaf en onderhoud	Lagere kosten per eenheid, makkelijker op te schalen
Hoge precisie, maar lage resolutie	Continue, realtime, hyperlokale data

Luchtvervuiling is sterk lokaal gebonden: concentraties van vervuilende stoffen kunnen op slechts een paar honderd meter fors verschillen, afhankelijk van verkeer, industrie, haven- of luchthavenactiviteiten, weer en stedelijke inrichting . Vaste stations missen deze micro-variaties.

Kleine sensornetwerken helpen overheden om:

• Vervuilingshaarden te identificeren op straat-, school- en wijkniveau, die referentiestations mogelijk missen
• De ruimtelijke representativiteit van het totale meetnet te verbeteren
• Vrijwel realtime data te leveren om vervuilingsevenementen te volgen zodra ze optreden
• De effectiviteit van lokale actieplannen te beoordelen (bijvoorbeeld lage-emissiezones, verkeersbeperkingen)
• Kwetsbare bevolkingsgroepen beter te beschermen door de meest blootgestelde gebieden in kaart te brengen

Wat CT4CA vraagt

De coalitie roept de Europese Commissie op om hoogwaardige kleine sensoren formeel te erkennen in de uitvoeringshandelingen die de technische eisen bepalen voor modellering, ruimtelijke representativiteit, datakwaliteitsdoelen en indicatieve metingen . CT4CA benadrukt dat het niet de bedoeling is om één bedrijf of technologie te promoten, maar om het principe te verdedigen dat kleine sensoren een erkende rol verdienen in het EU-kader voor schone lucht . De coalitie stelt dat Europese technische specificaties al bestaan om sensoren vandaag in te zetten, en dat een bredere acceptatie van betrouwbare sensordata door overheden zou leiden tot gerichtere en snellere maatregelen voor schone lucht .