De AI-geheugencrisis: Waarom RAM-prijzen verdubbelen en tekorten aanhouden tot 2028

De AI-verschuiving: waarom consumentenchips verdwijnen

De oorzaak is helder: het trainen en draaien van grote taalmodellen kost enorme hoeveelheden geheugen. Hyperscale datacenter-operators hebben zoveel productiecapaciteit opgeslokt dat de "grote drie" – Samsung, SK Hynix en Micron, die samen ruim 90% van de wereldwijde DRAM-markt in handen hebben – de facto prioriteit geven aan AI-chips ten koste van al het andere .

Deze structurele verschuiving betekent dat conventionele DRAM- en NAND Flash-modules voor laptops, desktops en smartphones niet langer de focus van de industrie zijn. De capaciteit gaat nu naar servergeheugen en HBM-stacks die direct aan AI-versnellers worden gekoppeld. Het gevolg is een aanhoudend onderaanbod van consumentengeheugen, wat volgens analisten nog jaren zal duren, niet maanden .

Exploderende prijzen: de data achter het tekort

De omvang van de prijsstijging is ongekend in de moderne geschiedenis. TrendForce voorspelde oorspronkelijk een kwartaalstijging van 55% tot 60% voor Q1 2026, maar stelde die prognose in februari scherp bij naar 90% tot 95% toen het aanbod sneller verkrapte dan verwacht . In juni toonden de definitieve cijfers een nog steilere stijging van 93% tot 98% .

PC-DRAM kende de meest extreme stijgingen. De contractprijzen voor pc-geheugen stegen alleen al in Q1 2026 met meer dan 100%, een record voor een kwartaalstijging . Server-DRAM volgde met een stijging van ongeveer 90% in dezelfde periode . In het tweede kwartaal verwacht TrendForce dat conventioneel DRAM nog eens 58% tot 63% zal stijgen, terwijl NAND Flash, na een stijging van 55% tot 60% in Q1, versnelt naar een stijging van 70% tot 75% .

Op de vrije markt lijken de prijzen medio 2026 enigszins te stabiliseren, nu hoge prijzen de vraag temperen. Maar de contractprijzen – bepalend voor wat pc-fabrikanten en eindgebruikers betalen – blijven op recordniveau en een trendbreuk is niet in zicht . Een 64 GB DDR5-kit kost nu gemiddeld zo'n $900, en kopers lijken simpelweg te weigeren nog meer te betalen .

Waarschuwingen van de industrie

Steeds meer spelers in de industrie slaan publiekelijk alarm.

Lexar: Chris Xia, Regional Manager voor Australië en Nieuw-Zeeland bij Lexar, vertelde Tom’s Hardware begin juni 2026 dat de RAM-prijzen naar verwachting zullen verdubbelen voor het einde van het jaar. Hij waarschuwde dat de uitrol van AI-infrastructuur vrijwel alle beschikbare geheugenchips van Samsung, SK Hynix en Micron opslokt .

Samsung: Tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers op 30 april 2026 waarschuwde geheugenchef Kim Jaejune dat "significante tekorten" in alle geheugenproducten minstens tot 2027 zullen aanhouden en dat de "fulfillment rates" op recordlaagtes liggen. Klanten zijn volgens hem nu al bezig capaciteit voor komende jaren vast te leggen .

SK Hynix: De verwachtingen zijn vergelijkbaar. Een in december 2025 gelekt intern SK Hynix-document voorspelde dat de tekorten aan standaard DRAM tot 2028 zullen aanhouden, een pessimistischer beeld dan de consensus van dat moment .

Apple: Hoewel het bedrijf geen gelijkaardige publieke verklaringen heeft afgelegd, duiden rapporten erop dat het aanzienlijke problemen ondervindt met de leveringszekerheid. Het tekort zou productlanceringen in gevaar brengen en de laptop-prijzen met ongeveer 40% opstuwen .

Negen Amerikaanse brancheorganisaties luiden de noodklok

Op 3 juni 2026 stuurde een coalitie van negen Amerikaanse brancheorganisaties een gezamenlijke brief naar minister van Financiën Scott Bessent en minister van Handel Howard Lutnick. Ze waarschuwden voor "een urgente disbalans op de markt voor geheugenchips." De ondertekenaars vertegenwoordigen breedbandproviders, fabrikanten van medische apparatuur, autofabrikanten en nationale winkelketens .

De organisaties betoogden dat de uitbreiding van AI-datacenters een "enorm aandeel van de beschikbare geheugenchipcapaciteit" verbruikt. Dit veroorzaakt prijsstijgingen en een verminderd aanbod voor producenten ver buiten de techsector. Zonder overheidsingrijpen dreigen hogere consumentenprijzen en kettingreacties in de toeleveringsketen van de Amerikaanse economie .

Deze brief is opmerkelijk omdat hij de geheugencrisis verbreedt van de halfgeleider- naar de reële economie. De problemen treffen nu ook de auto-industrie, medische technologie en telecomsector.

De domino-effecten in de keten

De schaarste reikt inmiddels veel verder dan consumentenelektronica:

• Consumentenapparaten: Laptop- en smartphone-prijzen stijgen fors en sommige fabrikanten stellen productlanceringen liever uit dan de huidige geheugenprijzen te betalen . Morgan Stanley heeft verschillende grote pc-OEM’s afgewaardeerd vanwege de impact van stijgende DRAM-kosten op hun marges .
• Automotive: Hedendaagse auto’s gebruiken aanzienlijke hoeveelheden DRAM en NAND voor infotainment, geavanceerde rijhulpsystemen (ADAS) en elektronica in elektrische voertuigen. De coalitiebrief noemt de autoproductie een directe risicosector .
• Telecommunicatie: Apparatuur voor netwerkinfrastructuur vereist grote volumes geheugen, en operators hebben nu te maken met zowel kostenstijgingen als beperkte beschikbaarheid .
• Medische apparatuur: Diagnostische röntgenapparatuur en ziekenhuis-IT-systemen concurreren op dezelfde krappe geheugenmarkt, wat door de brancheorganisaties als een kritiek punt van zorg werd genoemd .

De productierealiteit: Waarom verlichting nog jaren op zich laat wachten

De drie dominante fabrikanten investeren in extra capaciteit, maar nieuwe chipproductiefaciliteiten voor conventioneel geheugen zullen op zijn vroegst in 2027 tot 2028 operationeel zijn . Voor de korte termijn is er dus geen oplossing aan de aanbodzijde. Samsung en SK Hynix blijven prioriteit geven aan HBM en server-DRAM, ten koste van de leveringen van standaard DRAM .

Er is ook een mogelijke geopolitieke dimensie. In januari 2026 kondigde het Witte Huis een tweefasig tariefplan voor halfgeleiders aan. Minister van Handel Howard Lutnick waarschuwde niet nader genoemde geheugenchipmakers dat ze 100% importtarieven riskeerden als ze niet in de VS zouden gaan produceren . Iedere escalatie van handelsmaatregelen zal de markt voor Amerikaanse kopers verder onder druk zetten.

Ondertussen hebben Amerikaanse wetgevers opgeroepen om geheugenchips op de lijst met exportcontroles te plaatsen, met name high-bandwidth memory dat gebruikt wordt in Nvidia's Blackwell- en H200-platforms . Het snijvlak van commercieel tekort, overheidsmaatregelen en technische exportrestricties maakt de situatie uitzonderlijk complex.

Wat de toekomst brengt

De consensus onder elke serieuze analist en fabrikant is dat er op korte termijn geen oplossing is. Samsung verwacht tekorten tot zeker 2027. SK Hynix' interne analyse rekent zelfs tot in 2028. Lexar verwacht dat de consumentenprijzen eind 2026 opnieuw zullen zijn verdubbeld. TrendForce noteert een lichte afzwakking van het tempo na de extreme Q1-piek, maar de prijzen stijgen nog altijd hard, en dat vanaf een toch al historisch hoog niveau .

Voor individuele kopers is de rekensom veranderd. Spot-prijzen voor sommige modules stabiliseerden begin 2026 kort toen vraaguitval optrad, maar contractprijzen – de prijzen die pc-makers en zakelijke klanten betalen – blijven stijgen . Het venster voor normale RAM-prijzen sloot eind 2025, en er is brede overeenstemming dat het voor minstens 18 tot 24 maanden niet zal heropenen.