Droogte in Europa: record laagwater in Po, Donau en Rijn leidt tot stillegging kerncentrales en economische crisis in 2026

Stillegging kerncentrales in Hongarije en Roemenië

• Hongarije — Paks-centrale: De uit de Sovjet-Unie stammende Paks-centrale, die bijna de helft van de Hongaarse elektriciteit levert, werd voor het eerst in haar 44-jarige geschiedenis grotendeels stilgelegd. De Donau was te laag om koelwater te leveren . Premier Péter Magyar waarschuwde op 31 juli dat de stillegging weken kon duren . Op 4 augustus kwam de centrale 's nachts op enkele millimeters van een volledige gedwongen stilstand .
• Roemenië — Cernavodă-centrale: Door de lage Donau-stand werd Roemenië voor het eerst in de geschiedenis gedwongen beide kernreactoren stil te leggen. De eerste werd op 26 juli uitgeschakeld, de tweede op 29 juli . Het ministerie van Energie riep de noodtoestand uit . Om de nog werkende reactor draaiende te houden, blies Roemenië op 3 augustus een rotsformatie in de Donau op om de koelwaterstroming te verbeteren .
• Ten minste zes kerncentrales in heel Europa werden gesloten of draaiden met verminderd vermogen vanwege de hitte en lage waterstanden. Naar schatting zijn minstens tien reactoren getroffen .

Oogstverliezen in de Italiaanse Povlakte

De droogtewaarschuwing voor de Povlakte werd op 30 juli verhoogd naar 'hoog'. Meer dan 100 gemeenten in Piëmont en Lombardije kampten met tekorten aan drinkwater, waarbij sommige plaatsen afhankelijk waren van watertankwagens . Boeren meldden lagere oogstopbrengsten, een grotere vraag naar irrigatie en ernstige hittestress bij het vee . Bij Cremona was de grond door de extreme hitte zo heet dat boeren vreesden dat zaden zouden sterven nog voor ze konden ontkiemen . Op 5 augustus plaatste Italië alle 27 grote steden onder de hoogste hitte-alert, terwijl een vierde zomerhittegolf het land teisterde .

Minder capaciteit binnenvaart

• Rijn: Schepen werden gedwongen slechts gedeeltelijk geladen te varen, wat de vrachtprijzen fors deed stijgen . Analisten stelden dat de verstoringen een 'kosten- en logistieke dreiging' vormden voor het kwetsbare Duitse industriële herstel . Ondiep water betekende dat ladingen over meerdere schepen moesten worden verdeeld, wat de kosten verder opdreef .
• Donau: Vergelijkbare vrachtbeperkingen troffen het scheepvaartverkeer in Hongarije en Roemenië. De Roemeense marine probeerde water uit andere rivieren naar de Donau te leiden om de bevaarbaarheid te behouden .
• S&P Global meldde dat de recordstanden op kritieke knelpunten de stromen van brandstof, chemicaliën, metalen en graan langs beide rivieren blokkeerden .

Economische gevolgen en systeemkwetsbaarheid

De kettingreactie – wegvallen van kernenergie, hogere transportkosten, verstoorde goederenstromen en oogstverliezen – leidde tot lagere bedrijfswinsten en wakkerde de angst aan voor de economische tol van aanhoudende hitte en grillige regenval . In Hongarije schakelde de regering de sier- en niet-essentiële verlichting uit in alle overheidsgebouwen, waaronder het parlement, de Burcht van Boeda en de Kettingbrug, om elektriciteit te besparen . Premier Magyar riep op tot een vermindering van het elektriciteitsverbruik tijdens de piekuren . De Europese Commissie bereidde zich voor op een spoedvergadering van de Electricity Coordination Group over de crisis .

Wetenschappers en functionarissen wezen in diverse rapporten op de klimaatnoodtoestand als oorzaak van de extreme omstandigheden. Zij benadrukten dat Europa's van rivieren afhankelijke infrastructuur – nucleaire koeling, waterkracht, industrieel transport van grondstoffen en landbouwirrigatie – niet is ontworpen voor het patroon van terugkerende droogte en hittegolven dat zich nu aandient . De crisis wordt breed beschreven als een systeemkwetsbaarheid: één klimaatschok die tegelijkertijd de energie-, voedsel-, transport- en watervoorziening op een heel continent treft.