Vietnamse handel in 2026: op weg naar 1 biljoen dollar, maar niet elk bedrijf profiteert

De cijfers laten tegelijk een belangrijke nuance zien: de sterke handelsgroei betekent niet automatisch dat alle Vietnamese bedrijven optimaal profiteren van de akkoorden. Vooral kleine en middelgrote ondernemingen (mkb) lopen nog tegen ingewikkelde oorsprongsregels, documentatie-eisen en hoge nalevingskosten aan.

Sterke economische basis

Het Vietnamese bruto binnenlands product (bbp) groeide in de eerste helft van 2026 met 8,18 procent op jaarbasis. In het tweede kwartaal kwam de groei uit op 8,39 procent, het hoogste groeipercentage voor een tweede kwartaal sinds 2011 . In het eerste kwartaal groeide de economie met 7,83 procent .

Premier Phạm Minh Chính heeft voor heel 2026 een ambitieus groeidoel van 10 procent vastgesteld . De Wereldbank is voorzichtiger en voorspelt 6,8 procent groei, onder meer omdat een olieschok in het Midden-Oosten de wereldwijde vraag kan afremmen . De gerealiseerde groei in de eerste helft van het jaar ligt daarmee tussen de overheidsdoelstelling en de internationale prognose in.

Handel op recordkoers

• Eerste helft van 2026: de totale import- en exportwaarde van goederen bedroeg 549,69 miljard dollar, een stijging van 27,1 procent op jaarbasis .
• Januari tot en met juli: de handel kwam uit op ongeveer 659 miljard dollar, 28 procent meer dan in dezelfde periode van 2025 .
• Handelsbalans: Vietnam noteerde in de eerste helft van het jaar een tekort van 16,65 miljard dollar. Dat kwam vooral door de sterke vraag naar machines, grondstoffen en andere productiemiddelen, niet door een plotselinge hausse in consumptiegoederen .

Het tekort wijst dus vooral op industriële expansie en investeringen. Tegelijk blijft het een vergissing om de sterke handelscijfers met de EU gelijk te stellen aan een overschot op de totale Vietnamese handelsbalans.

Zes jaar EVFTA: handel met de EU versnelt

Het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en Vietnam (EVFTA) trad op 1 augustus 2020 in werking. Zes jaar later heeft het akkoord de economische relatie tussen beide partijen duidelijk veranderd .

De totale handel tussen Vietnam en de EU bedroeg tussen 1995 en juni 2026 meer dan 900 miljard dollar. Daarvan werd 383,8 miljard dollar — 42,6 procent van het totaal — gerealiseerd in de zes jaar sinds de EVFTA van kracht werd .

Ook de cijfers voor 2026 springen eruit:

• In de eerste helft van het jaar kwam de bilaterale handel uit op 41,4 tot 41,7 miljard dollar .
• Vietnam exporteerde voor 31,8 miljard dollar naar de EU en importeerde voor 9,7 tot 9,9 miljard dollar uit Europa .
• Dat leverde Vietnam een handelsoverschot van ongeveer 22 miljard dollar op. Dat halfjaarlijkse overschot was al groter dan het volledige overschot van 21,7 miljard dollar in 2019, dus vóór de inwerkingtreding van het akkoord .
• In de eerste vijf maanden van 2026 bedroeg de Vietnamese export naar de EU 25,78 miljard dollar, 13,3 procent meer dan een jaar eerder. Daarmee was de EU de belangrijkste markt voor het Vietnamese handelsoverschot .

Ook het gebruik van preferentiële oorsprongscertificaten onder de EVFTA nam toe. Het aandeel steeg van 14,8 procent in het eerste jaar naar 35,1 procent in 2024 . Volgens EuroCham, de Europese Kamer van Koophandel in Vietnam, is 68 procent van de Europese bedrijven inmiddels betrokken bij handel tussen Vietnam en de EU .

Bijna 100 miljard dollar aan FTA-ondersteunde export

De Vietnamese FTA-strategie gaat verder dan de relatie met Europa. Tot juli 2026 waren meer dan 1,2 miljoen oorsprongscertificaten uitgegeven onder verschillende vrijhandelsakkoorden. Ze hadden betrekking op export ter waarde van bijna 100 miljard dollar — ongeveer 28 procent van de totale Vietnamese export . Bij meerdere akkoorden lag het gebruik van de preferentiële tarieven tussen 30 en 50 procent .

Vietnam heeft inmiddels 17 FTA’s gesloten en ingevoerd. Daarnaast zijn de onderhandelingen met de Europese Vrijhandelsassociatie (EFTA) onlangs afgerond . Tussen 2016 en 2025 nam de totale handelsomzet 2,7 keer toe, van 176 miljard naar 475 miljard dollar .

Akkoorden zoals het Trans-Pacific Partnership (CPTPP), het Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) en bilaterale overeenkomsten met ASEAN-landen, India, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea en Japan helpen Vietnamese exporteurs om markten en toeleveringsketens te diversifiëren. Ze ondersteunen bovendien een verschuiving naar productie met meer toegevoegde waarde en naar verwerkte goederen .

De onbenutte kans: vooral het mkb blijft achter

Ondanks het brede netwerk van vrijhandelsakkoorden maakt slechts ongeveer 30 tot 40 procent van de exporterende Vietnamese bedrijven gebruik van de beschikbare tariefvoordelen . Dat betekent dat naar schatting 60 tot 70 procent van die voordelen niet wordt benut .

Voor het mkb zijn de belangrijkste obstakels:

• een sterke afhankelijkheid van grote markten zoals de Verenigde Staten en China ;
• een lage lokale toegevoegde waarde, waardoor bedrijven veel geïmporteerde productiemiddelen gebruiken en moeilijker aan oorsprongsregels voldoen ;
• beperkte kennis van FTA-regels en hoge kosten voor certificaten en andere documentatie ;
• toenemende eisen op het gebied van milieu, arbeidsvoorwaarden en intellectueel eigendom .

Grote ondernemingen beschikken vaker over gespecialiseerde teams voor handelscompliance en douane. Daardoor kunnen zij de voorwaarden van een akkoord beter vertalen naar lagere tarieven en toegang tot nieuwe markten. Het merendeel van de kleinere bedrijven staat daarentegen nog grotendeels aan de zijlijn .

Het ministerie van Industrie en Handel introduceerde in april 2024 de FTA-index. Die moet niet alleen op nationaal niveau, maar ook per provincie en plaats inzicht geven in de uitvoering en benutting van vrijhandelsakkoorden .

Wat de cijfers wel en niet zeggen

Het handelsoverschot van ongeveer 22 miljard dollar met de EU in de eerste helft van 2026 is een bilateraal cijfer. Het zegt niets over de totale handelsbalans van Vietnam, die in dezelfde periode juist een tekort van 16,65 miljard dollar liet zien .

Ook de grens van 1 biljoen dollar is nog geen bereikt resultaat, maar een verwachting. Om die mijlpaal in heel 2026 te halen, moet de sterke handelsprestatie in de tweede helft van het jaar aanhouden . De eerste helft maakt duidelijk dat Vietnam daarvoor een stevige uitgangspositie heeft — maar de volgende stap is dat ook kleinere bedrijven de voordelen van de vele FTA’s daadwerkelijk kunnen verzilveren.