Von der Leyen geeft China deadline: oktober 2026 om handelsonevenwicht te herstellen of vergelding

De oktoberdeadline

De deadline van oktober werd niet voor het eerst in Cork aangekondigd. Hij werd gesteld door EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič na zijn ontmoeting met de Chinese minister van Handel Wang Wentao in Brussel op 29 juni 2026. Šefčovič omschreef de gesprekken als 'intensief, gefocust en constructief' en zei dat hij tegen oktober, tijdens een gepland bezoek aan Peking, 'tastbare resultaten' wilde bereiken . Wang gaf het eerste gezamenlijke EU-China communiqué over handel in jaren uit—een positief diplomatiek signaal, maar zonder garantie op succes . Von der Leyens verklaring in Cork was de politieke bekroning, waarmee ze die technische deadline op het hoogste niveau onderschreef.

De recordtekortcijfers

De omvang van de handelsonevenwichtigheid is de belangrijkste drijfveer achter de harde opstelling van de EU. Hier zijn de belangrijkste cijfers van officiële EU-bronnen:

• Volledig jaar 2025: Het handelstekort van de EU in goederen met China bereikte €359,8–360,6 miljard—een record dagelijks tempo van ruwweg €1 miljard per dag . De EU-uitvoer naar China bedroeg €199,6 miljard tegen een invoer van €559,4 miljard .
• Q1 2026: Het tekort bereikte €98 miljard, het hoogste kwartaalcijfer sinds Q3 2022 .
• April 2026: Er kwam nog eens €31,9 miljard bij de maandelijkse telling .

De officiële handelspagina van de EU bevestigt dat het tekort in 2025 met 2,7% op jaarbasis groeide tot €359,9 miljard, hoewel het onder het record van €397,3 miljard in 2022 bleef .

Von der Leyen zelf wees op de schaal ervan tijdens de G7-top en de Europese Raad van juni 2026, waar ze stelde dat de invoer uit China in de afgelopen vijf jaar met 45% was gestegen .

De dreigende instrumenten

Von der Leyen maakte duidelijk dat de EU over een volledige gereedschapskist voor vergelding beschikt. 'We hebben alle instrumenten op tafel en we denken aan andere mogelijkheden,' zei ze . De blok overweegt actief:

• Nieuwe handelsbeschermingsinstrumenten tegen Chinese overcapaciteit, waaronder hogere tarieven in sectoren zoals elektrische voertuigen, staal en schone technologie .
• Een 'overcapaciteitsinstrument' om nieuwe tarieven en invoerbeperkingen op te leggen, en een 'diversificatie-instrument' om Europese bedrijven te dwingen in kritieke sectoren van ten minste drie verschillende leveranciers te betrekken .
• Een bredere diversificatie van de toeleveringsketen weg van China als middellangetermijnstrategie .

De Europese Raad besprak in juni 2026 structurele overcapaciteit als een systemische bedreiging .

Diplomatieke contacten en belangrijke actoren

• Maroš Šefčovič (EU-handelscommissaris): De hoofdonderhandelaar. Ontmoette Wang Wentao in Brussel op 29 juni, stelde de oktoberdeadline en staat gepland voor een vervolgbezoek aan Peking . Eerder, op 4 juni in Parijs, zei hij tegen de Chinese viceminister van Handel Li Chenggan dat de handelsonevenwichtigheid 'onhoudbaar' was .
• Wang Wentao (Chinese minister van Handel): Reisde naar Brussel voor de gesprekken van 29 juni. Hij nodigde Šefčovič uit naar Peking in oktober . Het gezamenlijke communiqué markeerde een zeldzame publieke blijk van betrokkenheid vanuit Peking .
• Micheál Martin (Ierse Taoiseach): Ontving von der Leyen in Cork op 3 juli. De persconferentie vond plaats tijdens een bezoek dat verband hield met de rol van Ierland in het EU-voorzitterschap en lokale industriële zaken, met name het onderzoek naar Aughinish Alumina .
• Manfred Weber (EPP-voorzitter): Waarschuwde op 1 juli dat, tenzij de EU en China in oktober een akkoord bereiken, de blok 'een fase van conflict' met Peking ingaat .
• Bernd Lange (SPD-Europarlementariër, voorzitter van de handelscommissie): Betwijfelde de deadline en noemde deze 'helemaal niet realistisch' als de EU een bindend akkoord verwacht .

bredere politieke context

Het ultimatum van Cork komt tegen een achtergrond van meerdere overlappende druk:

• Begrotingsonderhandelingen: De EU onderhandelt tegelijkertijd over haar volgende meerjarige begroting, waarbij handelsinkomsten en defensie-uitgaven als gekoppelde brandpunten fungeren.
• Overloop van de Amerikaanse handelsoorlog: Nieuwe Amerikaanse tarieven onder de regering-Trump leiden meer Chinese export naar Europa, waardoor het probleem van overaanbod verergert .
• Valutazorgen: EU-leiders wijzen steeds vaker op Chinese valutamanipulatie als een factor die Chinese goederen nog goedkoper maakt op de Europese markt . In 2025 hadden voor het eerst alle 27 EU-lidstaten een handelstekort met China .
• Interne EU-eenheid: Diplomaten melden een groeiende consensus onder alle 27 lidstaten dat het tekort onhoudbaar is, wat de Commissie een zeldzaam eensgezind mandaat geeft om te escaleren .
• Chinese waarschuwingen: Peking heeft preventief gewaarschuwd dat het 'resoluut zou terugslaan' als Brussel zijn reactie verscherpt .

De bottom line is duidelijk: het ultimatum van Cork is de politieke bekroning van een gecoördineerde escalatie. Als China tegen oktober 2026 geen tastbare herstelmaatregelen levert, is de EU bereid om haar volledige scala aan handelsbeschermingsinstrumenten in te zetten. De inzet is uitzonderlijk hoog gezien het recordtekort van €360 miljard, het risico van een volledig handelsconflict en de fragiele interne EU-begrotingsdynamiek.