Domperidon en zwangerschap: dosering, risico's en wat je moet weten

Misselijkheid en braken komen veel voor tijdens de zwangerschap. Als je gynaecoloog je domperidon 10 mg heeft voorgeschreven, is het begrijpelijk dat je vragen hebt over de veiligheid en de juiste dosering. Dit artikel vat de huidige wetenschappelijke inzichten voor je samen.

Wat is de maximale dagelijkse dosering?

De conservatieve en gangbare maximale dosering voor volwassenen, ook tijdens de zwangerschap, is 30 mg per dag. Dit staat gelijk aan maximaal 3 tabletten van 10 mg per dag (één tablet per keer).

• Medsafe, het Nieuw-Zeelandse geneesmiddelenagentschap, beschrijft in de officiële productinformatie een dosering van 3 tot 4 maal daags 1 tablet, maar benadrukt dat de gebruikelijke dosering 30 mg per dag is. Alleen indien nodig kan de arts dit verhogen tot maximaal 40 mg per dag (4 tabletten).
• Het Europese geneesmiddelenagentschap (EMA) adviseert een nieuwe maximale dosering van 30 mg per dag, juist vanwege het risico op QT-verlenging.
• Tenzij je gynaecoloog expliciet anders adviseert, is het niet aan te raden om zelf 4 of meer tabletten per dag in te nemen.

Hoe veilig is domperidon voor de baby?

De beschikbare studies wijzen niet op een duidelijk verhoogd risico op ernstige aangeboren afwijkingen bij gebruik van domperidon in het eerste trimester van de zwangerschap. Let wel: het gaat om observationeel onderzoek, dat zijn beperkingen kent.

• Een Japanse studie (1988–2017) onder 519 vrouwen die domperidon in het eerste trimester gebruikten, vond een percentage ernstige afwijkingen van 2,9%. Dit was niet significant hoger dan de controlegroep (1,7%).
• Een grootschalig Japans database-onderzoek richtte zich specifiek op het risico van aangeboren afwijkingen na blootstelling aan maagdarmmotiliteitsbevorderaars in het eerste trimester, met speciale aandacht voor domperidon. De conclusie bevestigde het beeld van geen duidelijk verhoogd risico.
• Een Franse EFEMERIS-databasestudie vergeleek zwangerschapsuitkomsten bij vrouwen die wel en niet aan domperidon waren blootgesteld. Ook hier werd geen significant verschil in het aantal aangeboren afwijkingen gevonden.
• Een eerdere, kleinere studie volgde 120 zwangere vrouwen die domperidon in het eerste trimester gebruikten. De auteurs gaven toen aan dat de veiligheid onbekend was; inmiddels is meer data beschikbaar.

Conclusie: De huidige gegevens geven geen alarmsignaal voor geboorteafwijkingen, maar het is belangrijk om te onthouden dat 'geen bewijs van risico' niet hetzelfde is als 'bewijs van absolute veiligheid'.

Waar moet je als moeder op letten?

Het grootste aandachtspunt bij domperidon is niet het risico voor de baby, maar een mogelijk effect op het hartritme van de moeder.

• Domperidone kan het QT-interval op een hartfilmpje (ECG) verlengen. Dit staat bekend als QT-verlenging.
• QT-verlenging kan in zeldzame gevallen leiden tot ernstige hartritmestoornissen, zoals torsades de pointes. Dit risico neemt toe bij hogere doseringen (meer dan 30 mg per dag) of bij bestaande risicofactoren.
• Als je door hevig braken uitgedroogd raakt of een verstoorde elektrolytenbalans hebt (bijv. te laag kalium of magnesium), kan het risico op hartritmeproblemen verder toenemen.

Wanneer moet je extra voorzichtig zijn of eerst overleggen?

Neem contact op met je arts in de volgende situaties:

• Je hebt een voorgeschiedenis van hartritmestoornissen, QT-verlenging, flauwvallen of een ernstige hartaandoening.
• Je gebruikt andere medicijnen die het QT-interval kunnen verlengen of het hartritme beïnvloeden.
• Je kunt door het braken nauwelijks vocht binnenhouden, hebt last van duizeligheid of hartkloppingen, of je plast opvallend weinig. Dit kunnen tekenen van uitdroging zijn.
• Je wilt de dosering verhogen naar meer dan 3 tabletten per dag, of de misselijkheid houdt langer dan een week aan ondanks de medicatie.

Conclusie

• Praktisch advies: blijf bij een dosering van maximaal 3 tabletten domperidon 10 mg per dag (30 mg per dag), tenzij je arts anders voorschrijft. Dit is de veiligste benadering.
• De wetenschappelijke literatuur laat geen overtuigend verhoogd risico op ernstige aangeboren afwijkingen zien na gebruik in het eerste trimester.
• Het medicijn is niet zonder risico's. De focus ligt op het voorkomen van hartritmeproblemen bij de moeder. Daarom geldt het devies: de laagst mogelijke effectieve dosis, en zo kort mogelijk gebruiken.