Vier op de vijf handelsleiders zien permanente ontwrichting als het nieuwe normaal

Het oude tariefhandboek is in feite verleden tijd. Bijna 20% van de wereldwijde import van goederen is nu onderhevig aan tarieven of vergelijkbare maatregelen, een protectionistische golf die de fragmentatie van het multilaterale handelssysteem in rivaliserende blokken versnelt . Geopolitieke schokken vergroten de onzekerheid; het rapport wijst op de sluiting van de Straat van Hormuz, waar ruim een kwart van de over zee vervoerde olie en 19% van het LNG doorheen gaat. De doorvaart van tankers kelderde hierdoor met 90%, met verstrekkende gevolgen voor de energiemarkten en de wereldwijde inflatie .

De drie krachten die de wereldhandel hervormen

DMCC identificeert drie dominante krachten die deze nieuwe handelsrealiteit aanjagen: AI, tariefvolatiliteit en de concurrentie om kritieke mineralen en schone technologie . Deze krachten werken niet op zichzelf, ze versterken elkaar en creëren een handelsomgeving die tegelijk digitaal verder ontwikkeld, meer gefragmenteerd en heviger betwist is.

De ineenstorting van de op regels gebaseerde orde is niet alleen een beleidswijziging; het herdefinieert de geografie van toeleveringsketens. Bedrijven verschuiven van wereldwijde efficiëntie naar regionale veerkracht (resilience), en er ontstaan nieuwe handelscorridors tussen politiek gelijkgestemde naties. 'Friendshoring', het verplaatsen van activiteiten naar bondgenoten, versterkt interregionale handelsknooppunten, met name in Azië en Noord-Amerika .

AI: de enige motor van groei in de goederenhandel

Misschien wel het meest in het oog springende verhaal in het rapport is de buitenproportionele rol die AI speelt in de goederenhandel. AI-gerelateerde goederen vertegenwoordigen slechts 15% van het wereldwijde handelsvolume, maar dreven een duizelingwekkende 43% van alle groei in de goederenhandel in de eerste helft van 2025 aan, een groei die vijf keer sneller is dan die van niet-AI-goederen .

De bedrijfsinvesteringen in AI bereikten een recordhoogte van $581 miljard in 2025, maar de implementatiekloof is enorm: minder dan 15% van de bedrijven omschrijft hun AI-gebruik als volledig geïntegreerd . Deze kloof tussen investering en grootschalige adoptie is wat het rapport "een van de meest ingrijpende scheidslijnen in de wereldhandel" noemt, en deze kloof wordt alleen maar wijder .

Cruciaal is de waarschuwing van het rapport dat deze groei gevaarlijk smal is. "Zonder de vraag naar AI is het plaatje aanzienlijk zwakker" . Met andere woorden, de hele motor van de huidige expansie van de goederenhandel is afhankelijk van aanhoudende bestedingen aan AI-hardware en -infrastructuur – een concentratierisico dat de wereldeconomie kwetsbaar maakt voor elke vertraging in de AI-investeringscyclus.

Er is een positiever tegenverhaal te vinden in de dienstenhandel. Digitale export in cloud, financiën en professionele diensten op afstand versnelt, met voorspellingen van 4,8% groei in 2026 . Deze door diensten gedreven groei biedt een potentiële diversificatie weg van de fysieke toeleveringsketens die onder zoveel druk staan.

Toeleveringsketens herbouwd voor veerkracht

De toeleveringsketen van twee jaar geleden, zo stelt het rapport onomwonden, "bestaat niet meer" . In een enquête onder bedrijven bevestigde 45% hun toeleveringsketens al te hebben geherstructureerd. De eens dominante "China + 1"-strategie – diversifiëren met één stap voorbij China – is geëvolueerd naar "China + many", waarbij bedrijven productie en inkoop over meerdere markten spreiden om geopolitieke en tariefrisico's te beperken .

De fundamentele calculus is veranderd. Bedrijven optimaliseren niet langer puur op kosten of efficiëntie; de prioriteit is verschoven naar veerkracht. Het rapport noemt veerkracht "het nieuwe concurrentievoordeel" . Deze verschuiving wordt niet alleen gedreven door geopolitiek, maar ook door het besef dat 'just-in-time'-modellen met één leverancier te kwetsbaar zijn voor een wereld van frequente schokken.

Energietransitie als industriële oorlogsvoering

Een van de meest provocerende denkwijzen in het rapport is de behandeling van de energietransitie. Schone energie wordt niet langer primair gepresenteerd als een milieudoel. In plaats daarvan omschrijft DMCC het als "een strijd om industriële suprematie" . De concurrentie om kritieke mineralen – lithium, kobalt, zeldzame aardmetalen – is een centrale geopolitieke en handelskracht geworden . China controleert meer dan 90% van 's werelds verwerkte zeldzame aardmetalen, essentieel voor elektrische voertuigen, AI-datacenters en defensietoepassingen. Elke verstoring van die toeleveringsketen, zo merkt het rapport op, "zal doorgolven in vrijwel elke industrie op aarde" .

De investeringskloof tussen fossiele brandstoffen en duurzame energiebronnen groeide in 2025 tot $102 miljard, wat de omvang van de gaande kapitaalherschikking onderstreept . De naties die de toeleveringsketens van mineralen veiligstellen en de productie van schone technologie domineren, zullen volgens de analyse van DMCC de industriële hiërarchie van de komende decennia bepalen.

De opkomst van Zuid-Zuid-handel en middenmachten

Het zwaartepunt van de wereldhandel verschuift onmiskenbaar. Zuid-Zuid-handel – handel tussen opkomende economieën – is nu goed voor ongeveer 35% van de wereldhandel, een aandeel dat de Noord-Noord-stromen heeft ingehaald en nog steeds stijgt .

Middenmachten zijn de voornaamste begunstigden. Het rapport noemt specifiek de VAE, Vietnam en India als landen die investeringen aantrekken en toeleveringsketens verleggen . Deze landen positioneren zichzelf als het verbindende weefsel tussen Oost en West, Noord en Zuid, en fungeren als handels- en investeringsknooppunten in een wereld van fragmenterende blokken . Dubai, de thuisbasis van DMCC, is een prominent voorbeeld, maar de trend is breder: steden en vrijhandelszones die stabiliteit, connectiviteit en neutraliteit kunnen bieden, winnen terrein ten koste van traditionele knooppunten die aan één enkel blok zijn gebonden.

Wat het rapport betekent voor bedrijven en beleidsmakers

Het Future of Trade 2026-rapport biedt geen geruststellende boodschap van herstel. In plaats daarvan presenteert het een wereld waarin ontwrichting structureel is, AI de primaire groeimotor is, toeleveringsketens fundamenteel zijn herbouwd, schone energie een arena van industriële wedijver is, en het zwaartepunt van de wereldhandel verschuift naar Zuid-Zuid-corridors onder leiding van wendbare middenmachten. Voor bedrijven is de implicatie duidelijk: veerkracht, diversificatie en digitale integratie zijn geen strategische opties meer – ze zijn voorwaarden om deel te kunnen nemen aan de nieuwe wereldhandelsorde.