Het InP-knelpunt: Waarom de AI-revolutie vastloopt op een mineraal

De verwerkingstijd is het echte wapen. Elke exportvergunning kost ongeveer 60 werkdagen om te verwerken, wat neerkomt op een inkoopknelpunt van circa drie maanden per bestelling . Voor inkoopplanners bij bedrijven als Google, Microsoft en Amazon betekent deze vertraging dat ze niet meer kunnen uitgaan van just-in-time-levering voor optische componenten, wat de tijdlijnen voor de bouw van AI-clusters in onzekerheid stort .

De schaarste aan vergunningen is niet theoretisch. AXT Inc., dat InP-substraten produceert in Chinese fabrieken, was gedwongen zijn omzetverwachting voor Q4 2025 te verlagen naar $22,5–23,5 miljoen, specifiek omdat er minder exportvergunningen werden afgegeven dan eerder verwacht . Zelfs na de veelbesproken Trump-Xi-top in mei 2026 blijven de exportbeperkingen onverminderd van kracht .

Waarom InP het verborgen cruciale mineraal van AI werd

Indiumfosfide is geen begrip in de huiskamer, maar het is het substraat voor de fotonische geïntegreerde schakelingen en hogesnelheids elektro-absorptie-gemoduleerde lasers (EML's) die 800G- en 1.6T-optische transceivers aandrijven . Deze transceivers vormen het zenuwstelsel van moderne AI-datacenters en verbinden tienduizenden GPU's en accelerators met elkaar. Naarmate AI-clusters groter zijn geworden, zijn de vereisten voor optische interconnectiedichtheid met 8–16 keer vermenigvuldigd in vergelijking met eerdere generaties .

Deze structurele vraag kwam precies op het moment dat het aanbod al krap was. De kwalificatiecycli voor InP-substraten duren 18–24 maanden en de wereldwijde productie is geconcentreerd bij slechts 5–6 grote leveranciers . China controleert naar schatting 70% van de wereldwijde indiumraffinage, wat Peking een buitenproportionele macht geeft over de gehele fotonica-keten .

Halverwege 2025 doken de eerste berichten op over een aanbodtekort van 25–30% voor InP-lasers . Lumentum-CEO Michael Hurlston kwantificeerde de pijn in februari 2026: het bedrijf "leverde ongeveer 30% minder dan de klantvraag" en alle EML-capaciteit was tot 2027 vastgelegd onder langetermijncontracten . Coherent-CEO Jim Anderson bevestigde dezelfde realiteit en stelde dat "de datacentergroei in Q1 werd beperkt door het aanbod van indiumfosfide-lasers" .

Broadcom, een grote afnemer van op InP gebaseerde componenten, heeft de risico's van de InP-waferlevering aangemerkt als een grote uitdaging voor de eigen activiteiten . Coherent bestempelde de InP-lasercapaciteit als "een van de belangrijkste beperkingen in de hele industrie" .

De financiële impact is dramatisch. De prijzen van 6-inch InP-wafers zijn met 250% gestegen tot ongeveer $5.000 . De spot-prijzen voor indiummetaal stegen van $2.600 per kilogram in januari 2025 tot meer dan $3.000 binnen enkele weken na de aankondiging van de exportcontroles, en bleven stijgen tot begin 2026 . Het onevenwicht heeft fabrikanten een ongekende prijszettingsmacht gegeven, waarbij kritieke optische componenten "in wezen uitverkocht zijn voor de afzienbare toekomst" .

Hoe Coherent terugvecht

Coherent heeft het InP-tekort op drie fronten tegelijk aangepakt: capaciteitsuitbreiding, door de overheid gesteunde binnenlandse productie en diplomatie op CEO-niveau.

Het bedrijf investeert om zijn InP-productie binnen 12 maanden te verdubbelen, specifiek gericht op de EML-lasers die nodig zijn voor datacentertoepassingen . Deze uitbreiding is deels gekoppeld aan een versnelde opschaling van 6-inch InP-wafers in zijn binnenlandse faciliteiten . Coherent exploiteert een InP-fabriek in Texas, gesteund door een Amerikaanse overheidsinvestering van $33 miljoen om binnenlandse productieschaal op te bouwen .

De meest dramatische stap vond plaats in mei 2026. Enkele dagen nadat Coherent investeerders had gewaarschuwd over een dreigend InP-tekort tijdens een conference call, stapte CEO Jim Anderson aan boord van een vliegtuig met de Amerikaanse zakendelegatie die president Donald Trump vergezelde op zijn bezoek aan China. Volgens drie bronnen die bekend zijn met de situatie was Andersons reis specifiek gericht op het aanpakken van de vertragingen rond Chinese exportvergunningen voor dit kritieke materiaal .

Ondanks deze inspanningen blijft de omzet van Coherent uit datacenters en communicatie, die nog wel met 26% jaar-op-jaar groeit, belemmerd door het InP-knelpunt . De onvervulde vraag uit eerdere kwartalen is doorgeschoven en zowel de interne als externe InP-levering blijft de output beperken .

Lumentums langetermijn-zekerheidsslot

Lumentum heeft een ander strategisch pad gekozen, waarbij voorrang is gegeven aan langetermijnleveringszekerheid boven kortetermijndiplomatie. De belangrijkste zet van het bedrijf was het stilletjes veiligstellen van een uitgebreide 7-jarige leveringsovereenkomst specifiek voor indiumfosfide-substraten, waardoor de toegang tot de fundamentele grondstof tot ver in de jaren 2030 effectief werd vastgelegd .

Deze overeenkomst was bedoeld om Lumentum af te schermen van precies dit soort geopolitieke aanbodschokken die de markt hebben opgeschud. Ondertussen breidt het bedrijf zijn productiecapaciteit uit via een recent overgenomen InP-fabrieksfaciliteit en schaalt het de productie op in een vestiging in North Carolina om de afhankelijkheid van Chinees materiaal te verminderen .

Lumentums vooruitblikkende orderboek vertelt het verhaal van de aanbodcrisis. Het bedrijf heeft gemeld dat zijn productiecapaciteit voor kritieke AI-optische componenten effectief uitverkocht is tot eind 2028 . Deze orderportefeuille strekt zich jaren vooruit uit, een fenomeen dat vrijwel ongehoord is in de historisch cyclische optische componentenindustrie .

Het tekort heeft het financiële profiel van Lumentum getransformeerd. De non-GAAP brutomarge van het bedrijf steeg naar 37,8%, een stijging van 1.000 basispunten op jaarbasis, aangedreven door sterke prijszettingsmacht te midden van het aanbodtekort . De omzet uit cloud en netwerken steeg met 67% op jaarbasis, voortgestuwd door recordleveringen van EML's en robuuste vraag van hyperscale cloud-klanten .

De binnenlandse capaciteitskloof blijft

Ondanks de agressieve reacties van zowel Coherent als Lumentum, is er een kritiek feit dat de vooruitzichten voor de korte termijn beperkt: de Amerikaanse uitbreiding van geen van beide bedrijven heeft nog een productieschaal bereikt die voldoende is om het aanbodtekort te dichten .

De Coherent-faciliteit in Texas, gesteund door $33 miljoen aan overheidsfinanciering, en Lumentums uitbreiding in North Carolina zijn reële investeringen die uiteindelijk een betekenisvolle capaciteit zullen opleveren. Maar de fabricage van InP-wafers is geen zaak die van de ene op de andere dag kan opschalen. De kwalificatiecycli voor nieuwe productielijnen duren 18–24 maanden, en de hele toeleveringsketen – van ruwe indiumraffinage via substraatfabricage tot epitaxiale groei en apparaatfabricage – blijft sterk verweven met door China gecontroleerde fases .

De vergunningsprocedure van 60 werkdagen blijft de grootste flessenhals in de fotonica-toeleveringsketen . Als de vergunningen vloeien, verlaten de substraten China, gaan ze naar epi-huizen in Taiwan en vervolgens naar Amerikaanse en wereldwijde datacenters. Wanneer de kraan wordt dichtgedraaid, stort de hele keten in . Totdat China de beperkingen versoepelt, of de binnenlandse Westerse capaciteit op ware schaal is gekomen, zullen AI-datacenterbouwers geconfronteerd blijven met een structureel tekort aan de lasers waarvan hun netwerken afhankelijk zijn.

Waarnemers in de industrie merken op dat het InP-knelpunt een bredere verschuiving vertegenwoordigt in hoe exportcontroles als wapen worden ingezet. Het is niet langer alleen een zeldzame-aardmetalen-verhaal – het is doorgedrongen tot de fotonica-keten en richt zich direct op de materiaalbasis achter optische chips, lasers en de infrastructuurlaag van de AI-opbouw . Voor hyperscalers die racen om de volgende generatie AI-clusters uit te rollen, is de boodschap helder: het knelpunt is niet langer de rekenkracht. Het is het licht dat het verbindt.