Waarom Singapore in 1963 deel werd van Maleisië

Singapore sloot zich in 1963 aan bij Maleisië omdat de leiders hoopten dat een grotere markt economische groei en banen zou opleveren. Ook zagen zij de unie als een praktische stap richting onafhankelijkheid. Daarnaast speelden politieke en veiligheidszorgen mee. Op 16 september 1963 ontstond Maleisië uit de Federatie van Malaya, Singapore, Noord-Borneo (nu Sabah) en Sarawak.36

Een grotere markt en meer werk

Singapore had weinig natuurlijke hulpbronnen en was sterk afhankelijk van de entrepothandel: goederen werden er ingevoerd, opgeslagen en weer uitgevoerd. De toekomst van die handel was onzeker. De Singaporese leiders hoopten dat aansluiting toegang zou geven tot het grotere achterland van Malaya. Dat kon een ruimere afzetmarkt voor lokale industrie opleveren, industrialisering ondersteunen en banen creëren. Met de hoge werkloosheid was economische groei dringend nodig.26

Aansluiting als route naar onafhankelijkheid

Singapore kreeg in 1959 zelfbestuur, maar de leiders beschouwden een unie met Malaya als een haalbare weg naar volledige onafhankelijkheid. Lee Kuan Yew zag aansluiting bovendien als een manier om de politieke invloed van radicale linkse groepen, waaronder procommunistische stromingen, te beperken.2411

Ook bij de leiders van Malaya leefden zorgen over communistische invloed en politieke instabiliteit. Daarnaast vreesden zij dat de grote Chinese bevolking van Singapore de etnische machtsverhoudingen binnen de federatie zou veranderen. Tunku Abdul Rahman, toen premier van Malaya, was aanvankelijk tegen de opname van Singapore. Britse druk en het bredere plan om een federatie te vormen hielpen het voorstel vooruit.312

Waarom Sabah en Sarawak ook meededen

Het plan was niet simpelweg om Singapore bij Malaya te voegen. De nieuwe federatie omvatte ook Noord-Borneo en Sarawak. Die bredere opzet maakte deel uit van de onderhandelingen over de aansluiting en dekolonisatie. De beschikbare bronnen wijzen op verschillende belangen en drukfactoren achter het plan; er was niet één enkele reden om de Borneose gebieden erbij te betrekken.312

Wat het referendum van 1962 wel en niet besliste

Bij het Singaporese referendum van 1 september 1962 konden kiezers hun voorkeur aangeven voor de voorwaarden van de aansluiting. Ze kregen geen eenvoudige keuze tussen wel of niet aansluiten. Oppositiepartijen bekritiseerden die beperking.5 Het referendum bepaalde dus welke vorm van aansluiting de voorkeur kreeg, niet of Singapore zich überhaupt bij Maleisië zou voegen.

Een korte unie

De unie hield minder dan twee jaar stand. Diepe politieke en economische meningsverschillen tussen de regeringspartijen van Singapore en Maleisië leidden op 9 augustus 1965 tot de afscheiding van Singapore.7 De korte duur van de unie laat zien dat de verwachte economische en politieke voordelen de conflicten tussen de regeringen niet wegnamen.