Van kleine nederzetting tot diverse havenstad

De immigratie in de 19e eeuw maakte Singapore in korte tijd groter en diverser. Mensen kwamen onder meer uit China, India, Malakka en de omliggende eilanden. In de loop van de eeuw veranderde daardoor ook de verhouding tussen de bevolkingsgroepen: in 1901 vormden Chinezen ongeveer 61 procent van de bevolking.6 De vroegste volkstellingen waren echter minder systematisch dan latere tellingen, waardoor cijfers uit verschillende jaren niet altijd rechtstreeks te vergelijken zijn.13

Een kleine nederzetting groeit snel

Toen de Britten in 1819 een nederzetting in Singapore vestigden, woonde er maar een kleine bevolking. Een schatting komt uit op ongeveer 150 mensen, terwijl andere historische ramingen uiteenlopen van 100 tot 1.000. Die verschillen laten zien hoe onzeker de eerste aantallen zijn.13

De bevolking groeide snel. De volkstelling van 1824 telde 10.683 inwoners: 4.580 Maleiers, 1.925 Buginezen, 3.317 Chinezen en 756 mensen die in de telling werden aangeduid als afkomstig uit India. Daarnaast waren er kleinere groepen, waaronder Europeanen, Armeniërs en Arabieren.15 De indeling geeft een momentopname van een al diverse nederzetting, maar weerspiegelt ook de categorieën die de tellers toen gebruikten.

Migranten kwamen uit Malakka, China, India en eilanden in het toenmalige Nederlands-Indië. Hun komst hielp gemeenschappen uit verschillende delen van de regio wortel schieten in de groeiende haven.6

De bevolkingsverhouding verschuift

In 1824 waren Chinezen nog niet de grootste groep: Maleiers en Buginezen telden samen meer inwoners. In de daaropvolgende decennia verschoof de verhouding. Volgens een historische bron vormden Chinezen halverwege de jaren 1830 de meerderheid. In 1901 maakten zij ongeveer 61 procent van de bevolking uit; Maleiers waren toen de grootste minderheidsgroep.16

Die verandering kwam niet alleen doordat Singapore in zijn geheel groeide. Voortdurende migratie veranderde ook het relatieve aandeel van de verschillende gemeenschappen. Een bron meldt bijvoorbeeld dat het aandeel immigranten uit de Maleise groep daalde van ongeveer 43 procent in 1824 naar circa 15 procent in 1860.6 Die cijfers zijn niet één op één te vergelijken met de telling van Maleiers en Buginezen in 1824: daarbij gaat het om een andere groepering.15

Vroege cijfers met een kanttekening

De vroegst bekende volkstelling in Singapore dateert uit 1824. De eerste systematische telling volgde pas in 1871, als onderdeel van een volkstelling in de Straits Settlements, de Britse koloniale gebieden in de regio. Eerdere tellingen waren minder betrouwbaar en minder gedetailleerd, wat nauwkeurige vergelijkingen bemoeilijkt.13

Toch is de grote lijn duidelijk: immigratie liet Singapore groeien en bracht er uiteenlopende gemeenschappen samen. Door de aanhoudende toestroom werden Chinezen tegen het einde van de eeuw de grootste bevolkingsgroep. Het aandeel van ongeveer 61 procent in 1901 geeft de omvang van die demografische verschuiving weer, maar vertelt niet het volledige verhaal van iedere gemeenschap.6