Mao Zedong: stichter van communistisch China, met een omstreden erfenis

Mao Zedong was de revolutionaire leider die de Chinese Communistische Partij aan de macht bracht en in 1949 de Volksrepubliek China stichtte. Hij bleef tot zijn dood in 1976 een centrale figuur in de Chinese politiek. Zijn regering veranderde het land ingrijpend, maar campagnes als de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie hadden rampzalige gevolgen.358

Van revolutionair tot staatshoofd

Mao werd in 1893 geboren en was in 1921 een van de oprichters van de Chinese Communistische Partij. Hij leidde de communistische revolutie en riep op 1 oktober 1949 de Volksrepubliek China uit. Van 1949 tot 1959 was hij de eerste voorzitter van het land; tot 1976 leidde hij ook de Communistische Partij.158

Een land ingrijpend veranderen

Onder Mao voerde de regering grootschalige veranderingen door in het stads- en plattelandsleven, de landbouw en de economie. Tot de belangrijkste campagnes uit zijn leiderschap behoorden het eerste vijfjarenplan, de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie. Die maatregelen waren niet alleen hervormingsprogramma’s: ze hadden volgens de beschikbare bronnen vaak desastreuze gevolgen voor de bevolking en de economie.3

De menselijke tol en een omstreden nalatenschap

De Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie staan centraal in de beoordeling van Mao’s bewind. De Culturele Revolutie was deels bedoeld als een radicalere campagne binnen de partij. Tegelijkertijd was het een poging om partijleiders uit te schakelen die zich eerder tegen Mao hadden gekeerd.2 Ook de BBC noemt beide campagnes rampzalig en schrijft Mao daarvoor verantwoordelijkheid toe.8

Mao’s historische rol heeft daardoor twee kanten. Hij stichtte de Volksrepubliek China en werd een van de invloedrijkste figuren uit de moderne Chinese geschiedenis. Maar het beleid onder zijn leiding veroorzaakte ook groot menselijk leed en maatschappelijke ontwrichting.358