Onverholen roof overdag: 2.500 jaar oude Keltische gouden torque gestolen uit Frans museum

Bij de roof raakte niemand gewond. De snelheid en de openlijke aanpak hebben in Frankrijk tot grote verbazing geleid.

Het gestolen sieraad

De gestolen torque is een massieve, vrijwel zuiver gouden halsring van 480 gram. Het open uiteinde en de staafvorm zijn kenmerkend voor dit type Keltisch sieraad. Het object dateert uit de 5e eeuw vóór Christus, ongeveer 500 jaar vóór het begin van onze jaartelling .

Een torque is geen gewone ketting, maar een stijve metalen halsring die in de Keltische wereld ook status en macht uitdrukte. De goudwaarde alleen zou bij de huidige goudprijs minder dan 60.000 euro bedragen. De archeologische en culturele waarde ligt daar echter ver boven. Deskundigen noemen de waarde ervan “onbepaalbaar”; op de illegale markt zou het object mogelijk enkele miljoenen euro's kunnen opbrengen .

Waarom de torque zo belangrijk is

De torque vormt een van de topstukken van de Schat van Vix, een uitzonderlijke verzameling Keltische en Grieks-Etruskische luxevoorwerpen. De schat werd in 1953 ontdekt door archeologen René Joffroy en Maurice Moisson in een vorstelijk graf bij Mont Lassois, nabij het dorp Vix in Bourgondië .

Het graf wordt toegeschreven aan een Keltische hooggeplaatste vrouw die bekendstaat als de Dame van Vix. De vondst veranderde het beeld van de vroege Keltische aristocratie en van de handelscontacten tussen Keltische gemeenschappen en de mediterrane wereld.

Naast de beroemde krater van Vix, een monumentale Griekse bronzen wijnmengvat, was de gouden torque een van de belangrijkste objecten in het museum. Het geldt als een van de fraaiste bewaard gebleven voorbeelden van Keltisch goudsmeedwerk .

Het museum was al eerder doelwit

De roof kwam niet uit de lucht vallen. Het museum was in de maanden ervoor al twee keer benaderd.

• November 2025: bij een eerste poging konden de indringers het museum niet binnendringen en werd geen object gestolen. Het gebouw beschikte onder meer over 32 camera's, waarvan sommige een beeld van 360 graden gaven, gekoppeld aan een permanent bemande meldpost .
• Nacht van 17 op 18 juli 2026: ongeveer een week voor de uiteindelijke roof probeerden indringers rond 5.00 uur een raam open te breken. Het alarmsysteem ging af, waardoor ze niet binnenkwamen. Alleen het raamwerk raakte beschadigd .

De politie onderzocht of de eerdere pogingen verband hielden met de diefstal van de torque. Ondanks die waarschuwingen bleef het museum tijdens de reguliere openingstijden toegankelijk voor publiek.

Ook eerder werd een topstuk gestolen

Dit is niet de eerste grote kunstroof uit het museum. In december 1973 verdwenen een bronzen Romeins beeldje van de jonge Bacchus en ongeveer 5.000 Romeinse munten .

Het beeldje, dat dateert uit de 1e eeuw na Christus, werd bijna een halve eeuw later teruggevonden. De Nederlandse kunstdetective Arthur Brand bracht het in februari 2022 vanuit Amsterdam terug naar Frankrijk . Daarna werd het opnieuw in het museum tentoongesteld.

Onderdeel van een bredere reeks museumroven

De diefstal van de torque past in een reeks opvallende museumroven in Frankrijk en Italië. Zo werd op 19 oktober 2025 overdag ingebroken in het Louvre in Parijs . Franse media verwezen daarnaast naar de diefstal van schilderijen van Cézanne, Matisse en Renoir bij Parma in Italië in maart 2026. In de aangeleverde berichtgeving wordt die zaak genoemd als onderdeel van dezelfde ontwikkeling, maar daarvoor is geen afzonderlijke, onafhankelijke bron beschikbaar.

De recente incidenten hebben geleid tot waarschuwingen voor een bredere veiligheidscrisis in musea. Vooral kleinere en middelgrote instellingen zouden aantrekkelijk kunnen zijn voor georganiseerde bendes die mikken op kostbare, maar minder zwaar beveiligde collecties .

Hoe staat het onderzoek ervoor?

De Franse gendarmerie startte direct een onderzoek. De zaak werd vervolgens overgedragen aan de JIRS in Nancy — de Juridiction Interrégionale Spécialisée, een gespecialiseerde Franse justitiële instantie voor onder meer georganiseerde criminaliteit .

De aanklagers behandelen de zaak als diefstal door een georganiseerde bende (vol en bande organisée). Getuigen worden verhoord en de camerabeelden worden geanalyseerd. Volgens de laatste meldingen van 28 juli 2026 zijn er nog geen arrestaties verricht .

De gouden torque is nog altijd spoorloos en is niet teruggevonden .

Museum blijft voorlopig gesloten

Het Musée du Pays Châtillonnais werd na de diefstal onmiddellijk gesloten en blijft vooralsnog voor onbepaalde tijd dicht . Burgemeester Jérémie Brigand sprak van een “catastrofe” voor de stad en zei geschokt te zijn dat een dergelijke brutale roof overdag kon slagen, ondanks de twee eerdere pogingen .