Sony promoot platenspeler terwijl het gamesschijven afschaft: een meesterzet in hypocrisie?

De gamegemeenschap reageerde furieus. Forbes omschreef de beslissing als Sony's "grootste schandaal in 20 jaar" en meldde dat 99% van de reacties op sociale media woede uitte. Business Insider noteerde dat het aankondigingsbericht op X (voorheen Twitter) binnen enkele dagen 145 miljoen keer was bekeken en 90.000 reacties had gekregen, waarvan de overgrote meerderheid negatief.

De platenspeler die de emmer deed overlopen

Dagen of weken later — de exacte timing varieert per medium, maar de berichtgeving piekte rond 26-27 juli — promootte Sony's Sony Electronics (een aparte bedrijfstak van PlayStation) de PS-LX3BT draadloze vinylplatenspeler op sociale media. Het bericht luidde: "Herontdek de warmte, detaillering en het ritueel van vinyl met de LX3-platenspeler. Laat de naald zakken en beleef je muziek zoals die bedoeld is om gehoord te worden."

Gamers overspoelden de reacties met beschuldigingen van hypocrisie. Als Sony nog steeds in fysieke media gelooft om een platenspeler van €400 te verkopen die vinyl viert, waarom doodt hetzelfde bedrijf dan gamesschijfjes? PushSquare noemde de promotie "toondoof". GamesRadar omschreef het als Sony's "nieuwste PR-meesterzet" en citeerde een reactie: "Als je fysiek kunt doen voor muziek, kun je het ook voor games doen."

Meerdere media meldden dat het bericht meer dan 3.000 reacties had opgeleverd, waarvan de meeste Sony's schijfjesstop bekritiseerden. De reacties waren zo hevig dat de platenspelerreclame een tweede front werd in de grotere strijd om fysieke gamemedia.

De 'Don't Kill the Disc'-petitie

De meest georganiseerde uiting van gamerwoede was de 'Don't Kill the Disc'-petitie op Change.org, gestart door Jade Pearce, CEO van PNP Games, een gamewinkel in Winnipeg, Canada. De petitie stelde: "Een schijfje is een echt spel dat je bezit. Je kunt het uitlenen, ruilen, doorverkopen, cadeau doen, verzamelen of doorgeven aan je kinderen. Een doosje met alleen een downloadcode is niet hetzelfde."

Na 40.000 handtekeningen in de eerste 48 uur te hebben verzameld, passeerde de petitie binnen vier dagen de 117.000, 250.000 in iets meer dan een week, en meer dan 320.000 op 17 juli. Op 20 juli meldde CTV News dat de teller boven de 333.000 stond.

Sony's weeklange stilte en spreekverbod voor ontwikkelaars

PlayStation's officiële sociale-mediakanalen bleven dagenlang grotendeels stil na de backlash. Wanneer ze wel postten, was het om een vechtknuppel van een derde partij te promoten, niet om de schijfjescontroverse aan te kaarten — een zet die de woede alleen maar vergrootte.

Achter de schermen was de situatie meer gecontroleerd. Volgens Alanah Pearce, voormalig schrijfster bij Santa Monica Studio, vaardigde Sony wat insiders het 'strengste ooit' noemden aan sociale-mediarichtlijnen uit voor first-party-ontwikkelaars, in feite een spreekverbod om te voorkomen dat ze commentaar zouden geven op het uitfaseren van schijfjes. TweakTown omschreef het beleid als gericht op het voorkomen dat ontwikkelaars "zouden bijdragen aan de aanhoudende kritiek op het besluit van het bedrijf."

Reacties uit de industrie: verdediging van Ubisoft, kritiek van een Valve-veteraan

Yves Guillemot (Ubisoft-CEO) — Tijdens Ubisoft's conference call over de Q1 FY2027-resultaten op 23 juli werd Guillemot gevraagd naar Sony's schijfjesstop. Hij stelde dat de beslissing "de industrie niet al te veel zal verstoren" en wees op de pc-gamingmarkt als bewijs dat volledig digitaal gaan "heeft geholpen de markt te laten groeien." Hij merkte ook op dat schijfloze consoles goedkoper te produceren kunnen zijn, wat gunstig kan zijn voor consumenten. Hoewel hij voor- en nadelen erkende, zag hij per saldo een opwaarts potentieel voor uitgevers.

Chet Faliszek (voormalig Valve-schrijver, Left 4 Dead) — In een YouTube-video op 20 juli legde Faliszek de schuld vierkant bij de gamers zelf. "Jij, de consument, hebt een keuze gemaakt, en jouw keuze is voor digitaal," zei hij. Hij stelde dat consumenten die jarenlang met hun portemonnee hadden gestemd — door digitaal boven fysiek te kopen — de verschuiving hadden veroorzaakt, niet een bedrijfscomplot. "Op dit moment, vandaag de dag — de games waar we het over hebben, zijn vandaag verkrijgbaar in de winkel. De tweedehands games zijn vandaag verkrijgbaar in de winkel, en jullie gaan niet naar die winkels," zei Faliszek. Zijn opmerkingen werden breed gedeeld en genereerden veel discussie in gamemedia.

De Oostenrijkse fabriek wordt al omgebouwd

Misschien wel het sterkste signaal dat Sony's schijfjesstop onomkeerbaar is, is wat er gebeurt in de Sony DADC-fabriek in Thalgau, Oostenrijk — Sony's grootste overgebleven fabriek voor optische schijfjes. De fabriek produceert momenteel ongeveer 600.000 schijfjes per dag, waarvan ongeveer de helft voor PlayStation is.

Volgens een bericht van de Oostenrijkse publieke omroep ORF Salzburg (overgenomen door The Verge en andere media) is Sony al begonnen met het herstructureren van de fabriek om optische microlenzen te produceren in plaats van gamesschijfjes. Sony heeft €30–34 miljoen (ongeveer $34 miljoen USD) geïnvesteerd in de ombouw en leidt alle 300 medewerkers om om met de nieuwe technologie te werken. In 2028 zal de productie van PlayStation-schijfjes in de fabriek naar verwachting dalen tot slechts 10% van het huidige volume.

Wat staat er te wachten voor fysieke PlayStation-media?

Sony's officiële standpunt blijft ongewijzigd sinds de blogpost van 1 juli: het bedrijf ziet het einde van schijfjes als een onvermijdelijke aanpassing aan consumententrends. De petitie is symbolisch krachtig, maar heeft geen enkele publieke erkenning gekregen van het PlayStation-leiderschap. De herinrichting van de fabriek in Oostenrijk suggereert dat de tijdlijn vaststaat, ongeacht de backlash.

Voor gamers die waarde hechten aan fysiek eigendom, het behoud van games en de mogelijkheid om titels door te verkopen of te ruilen, vormen de komende 18 maanden mogelijk het laatste venster om nieuwe PlayStation-games op schijfje te kopen. De PS5 zal, zo lijkt het, de laatste PlayStation-console zijn waarop nieuwe games op fysieke media verschijnen.